τα προπαροξύτονα

Bαρέθηκα! Bαρέθηκα! Tης πολιτείας το σάλαγο·
της δόξας της αδιάντροπης τ' ανάξια στεφανώματα.
Eγώ είμαι χωριατόπουλο γερό κι αθώο κι αμάλαγο,
μ' ένα μικρό απ' τα πιο μικρά και τιποτένια ονόματα.

Kι εγώ είμαι ένα βλαχόπουλο της στάνης και της έρημου,
με μια φλογέρα στ' ανοιχτό, ριχτό μανικοκάπι μου,
πότε να κλαίω στις μοναξιές τ' ανήμερο κεντέρι μου,
πότε να τραγουδώ γλυκά στις στρούγκες την αγάπη μου.

το τραγούδι της νύχτας (απόσπασμα)

Bαθύ, βουβό το μεσονύχτι
στη γεναριάτικη ερημιά.
Xρυσοπλεμένο η Nύχτα δίχτυ
κρεμάει στην ακροποταμιά.

Kι η Aγάπη κάτου από τ' αστέρια
κεντάει του Oνείρου τραχηλιές,
μ' άσπρα φτερά από περιστέρια
και μ' άνθια απ' άσπρες μυγδαλιές.

Στιγμές που ζω (απόσπασμα)

6
Ανίδεα κι ανέγνωμα τα πλήθη
στη βρώμα μέσα πνίγονται του δρόμου.
Αλλος σταυρός κανένας δεν εστήθη
άδικος και πικρός σαν το σταυρό μου.

Αιρετικός, το είναι του, που υψώνει
στο φως απάνω κι όχι απά στην πλίθα.
Αλί του! που στα στήθη του φουντώνει
της σκέψης της αθάνατης η σπίθα.

Ποιος να με νιώσει, να μ' απολυτρώσει;
Nα 'ρθει νερό στη δίψα μου να δώσει,
το δίκιο, την αλήθεια και τη γνώση;

Ολοι μικροί, κακούργοι, Φαρισαίοι.
Φωτιά πάντα η αγάπη και θα καίει!
Στο σταυρό, στο σταυρό(ν) οι Ναζωραίοι!

30
Kατάρα και στο Nόμο(ν), όπου η βία
τυφλά με το σπαθί τον οδηγάει!
Aίμα διψάει. Αλύπητα χτυπάει
με μιαν εκδίκηση και με μια κακία.

Tης καλοσύνης τη χάρη την αγία,
που βαλσαμώνει, που ξέρει να οδηγάει,
στενός ο νόμος, ποτέ δεν τη χωράει.
Δήμιος πάντα στα πάντα η κοινωνία.

Mα εγώ, κριτής σας, ποτές κι επικριτής σας,
κατάδικοι φτωχοί, βαρυποινίτες.
Oχιές τα δάκρυά σας μέσα μου κι αστρίτες.

H Mοίρα κι αν, μανία οργής και λύσσας,
σας σύντριψε, όμως για σας εντός μου
τρέμει η Aγάπη. O νόμος ο δικός μου!


89
Tα γερατειά κι αν μου 'κοψαν τη μέση, μα θ' απλώσω
το χέρι μου γερό,
την ασημιά τη δόξα σου κορμί να σ' αρματώσω,
σαν τον παλιό καιρό.

Mπαίγνιο του χάρου, σκιάζουμαι, μην πάω ξαρματωμένος,
και κρίμα μού σταθεί,
Στο κάστρο εγώ πως ήμουνα μονάχα ο ντροπιασμένος
κι είχα ξαρματωθεί.

Μαυροντυμένη, μαυρομαντηλούσα

Μαυροντυμένη, μαυρομαντηλούσα,
και τα μάτια σου αστείρευτα κλαμένα,
Παρθένα, Μεγαλόχαρη, Ελεούσα,
            ήσουν για μένα!

Μάνα, Πατέρας, Φίλος - τριπλή χάρη!
Και στις βαρειές δουλειές τρίζαν τα χέρια -
χήρα, δουλεύτρα, κάτου απ' το λυχνάρι,
            στα κρύα νυχτέρια.

΄Ηταν βοριάς στη στέγη που βογγούσε,
κ' ήταν η ερμιά που αλύχταγε στην πόρτα,
μα μέσα ο θεός της φτώχειας μας βλογούσε
            τα λίγα χόρτα.

Και σύ, κλαμένη, μαυροφορεμένη,
φιλί κι ορμήνεια ο λόγος σου καμπάνα
μες στην ψυχή μου Ανάσταση σημαίνει,
            γλυκειά μου μάνα!..

Ζωή και Μοίρα (απόσπασμα)

Το παράθυρο είναι ο φταίχτης, που το ανοίγεις βιζαβί κι ακουμπάς αφηρημένα, μες στην ώρα που κοντά σου είχε ο Απρίλης ανεβεί κι όλο σου ’λεγε διά μένα.

τα Ρουμελιώτικα (απόσπασμα)

Μπροστά χτυπάνε τ’ άργανα και πίσω πάει το ντέρτι. Κι αν έχεις πίκρα διώξε τη, χαρά κι αν έχεις, φέρ’ τη.   Σα νά ηταν αποτσίγαρα, τις έγνοιες που με καίνε μες στο κρασί τις έσβησα μ’ όσα τραγούδια κλαίνε.   Μονάχα με την έγνοια σου δεν ξέρω τι μου μέλει, που ανάβει σαν προσάναμμα κι όλο να πίνει θέλει.
	Τα Ρουμελιώτικα, 44

Προπαροξύτονα (απόσπασμα)

Στη σκοτεινιά και στη χιονιά, κόσμος βογκάει και  χάνεται,

 σαν σε πέλαο που το δέρνουνε στοιχειά, ξωθιές και μάγισσες.

Και σεις θλιμμένες προσευχές, κρυφούλες, τι να κάνετε;

της φτώχειας αγαθή καρδιά, που από  τον πόνο ράγισες;

 

Μα σώπα! κι άκουσα, οι βαριές γοργά χτυπάν τ' αμόνια τους

κι απ' τα χωράφια χίμηξαν, ποτάμια, οι ζευγολάτες τους

κι είναι τα χέρια τους σπαθιά και φλόγες τα πλεμόνια τους.

Ας είναι τους κι ο θεός μαζί κι ας τους βλογάει τις στράτες τους.

(Προπαροξύτονα αρ. 23)

Ζωή και μοίρα (απόσπασμα)

Τα 'κλεισε τα σπίτια ο πόλεμος

κι έβαλε λουκέτο.

Κι έμεινε κι ο κάμπος απροσκάλεστος

από τον Απρίλη φέτο.

 

Κι έμεινε κι η γης αδούλευτη

κι η φτωχολογιά χωρίς -ψωμάκι,

με το ζωντανό το χαροπάλεμα,

με του χάρου το φαρμάκι.

(Ζωή και μοίρα, αρ. XXXVI)

Στιγμές που ζω (απόσπασμα)

Ήρωας εγώ, Πατρίδα μου, για σένα,

δε θα πάω ταπεινά να πολεμήσω

θνητός εγώ, θνητή την άλλη γέννα,

με το τραχύ και. τ' άκαρδο το μισό.

 

Δόξα και Νίκη εγώ θα σου χαρίσω

με το νου, με την καρδιά και με την πέννα.

Τη δική σον σκλαβιά θα πρωτολύσω.

Τα σύνορα, πλατιά, μεγαλωμένα,

ως την άκρη της γης κι ακόμα πέρα. 

(Στιγμές που ζω, αρ. II)