Λευτέρης Πούλιος «Η κρυφή συλλογή», (Κέδρος) Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2009 (απόσπασμα)

ΒΕΒΗΛΩΜΕΝΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ

Αφού η ζωή είναι μία
κι ό,τι είναι νά 'ρθει κανείς άνθρωπος
δε γνωρίζει,
ονομάζω αυτόν τον κόσμο καλό
και ιερή την πραγματικότητα
που δεν τολμώ
για να τη συζητήσω.


Ο ΑΠΟΛΥΤΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ

Σκελετοί δεινοσαύρων στον άπειρο χρόνο

θυμούνται τη στιγμή

 που γλίστρησαν απ' το δυσβάσταχτο

 φορτίο/ κάτω απ' τη σκάλα της πραγματικότητας

για όφελος

δικό μας.

ΖΩΝΤΑΝΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

Κάνω σκέψεις που μ'απορροφούν
όταν κάθομαι και ακούω μουσική.
Ξέρω πως αξία εδώ κάτω έχει μόνο το πνεύμα.
Η βρωμιά του πλούτου
και της φτώχειας
είναι τελικά το ίδιο πράγμα.
Η φωνή μου βγαίνει
από ένα ηφαίστειο
που ραγίζει και φτύνει'
πάνω της ζωντανή ζωγραφική.
Και ψοφάω κάτι ανέκφραστο να πω.

Καλοκαίρι του 78 του Λευτέρη Πούλιου

Ποιητική συλλογή :Το αλληγορικό σχολείο (1978)

Η Κύπρος με κάλεσε ν' ακούσω τη μουσική της και να βουλιάξω στο χώμα της την παράχορδη δική μου. Είδα τον πόνο πίσω από απελπισμένες βιτρίνες και τη Λευκωσία σα χορδή σπασμένη βιολιού. Όλη τη νύχτα στο ξενοδοχείο μου με τύλιγαν σα νεύρο οι ψυχές των σκοτωμένων και με μετακινούσαν τα βήματα των αγνοουμένων παλικαριών. Έζησα τη θλιμμένη γη και φωτογράφισα στα ακρογιάλια της την αιώνια γέννηση της Αφροδίτης.

Δρόμοι του Λευτέρη Πούλιου

Δρόμοι — στιλπνά σκούρα χταπόδια τούτης της χώρας μου, που πάνω σας δίχως μορφή και δίχως βάρος πορεύεται το μέλλον. Κούρσες, πούλμαν, δεξαμενόπλοια, κάποιο ποδήλατο και κανένα σπουργίτι που κυλά τις αόρατες ρόδες του πάνω στην άσφαλτο. Από κάτω υπόγειοι δρόμοι. Από πάνω αέρινες σήραγγες παίζοντας τζαζ. Δρόμοι πλάι σε στραφτερές βιτρίνες, πλάι σ' αγάλματα ή ανάμεσα από μαγαζιά κι εργοστάσια. Δρόμε έξω απ' το πανεπιστήμιο. Έξω απ' το κτίριο της Βουλής. Δρόμε εθνικέ. Δρόμοι της συνοικίας. Δρόμοι μαστιγωμένοι από πίσσα και αίμα. Φτιαγμένοι με φωνές και χαλίκια. Κάτω απ' το βάρος οδοστρωτήρων και χιλιάδων διαδηλώσεων. Δρόμε, σάβανο του Γρηγόρη, του Σωτήρη, του Τάσου.* Δρόμοι - παιάνες. Δρόμοι γιορτής. Δρόμοι - αγωνία. Δρόμοι - φονιάδες. Ποια κατάρα πάνω σας έχει πέσει; Περιμένουμε ο καθένας στη στάση του περιμένουμε όλοι μαζί στο τσίγκινο υπόστεγο. Ποιητική Συλλογή: Ποίηση 1, 2 (2η έκδοση 1975)

Λευτέρης Πούλιος «Η κρυφή συλλογή», (Κέδρος) Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2009 (απόσπασμα)

ΒΕΒΗΛΩΜΕΝΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ

Αφού η ζωή είναι μία
κι ό,τι είναι νά 'ρθει κανείς άνθρωπος
δε γνωρίζει,
ονομάζω αυτόν τον κόσμο καλό
και ιερή την πραγματικότητα
που δεν τολμώ
για να τη συζητήσω.


Ο ΑΠΟΛΥΤΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ

Σκελετοί δεινοσαύρων στον άπειρο χρόνο

θυμούνται τη στιγμή

 που γλίστρησαν απ' το δυσβάσταχτο

 φορτίο/ κάτω απ' τη σκάλα της πραγματικότητας

για όφελος

δικό μας.

ΖΩΝΤΑΝΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

Κάνω σκέψεις που μ'απορροφούν
όταν κάθομαι και ακούω μουσική.
Ξέρω πως αξία εδώ κάτω έχει μόνο το πνεύμα.
Η βρωμιά του πλούτου
και της φτώχειας
είναι τελικά το ίδιο πράγμα.
Η φωνή μου βγαίνει
από ένα ηφαίστειο
που ραγίζει και φτύνει'
πάνω της ζωντανή ζωγραφική.
Και ψοφάω κάτι ανέκφραστο να πω.

Πούλιος Λευτέρης (βιογραφικά στοιχψεία)

Γεννήθηκε στην Αθήνατο  1944.Σε ηλικία 17 ετών δημοσιεύει τα πρώτα ποιήματά του στην εφημερίδα Η Αυγή. 

Το 1970 εκδίδει τετρασέλιδη εφημερίδα με τίτλο Απολογία και υπότιτλο Λογοτεχνικά θέματα και προβλήματα, με τιμή πώλησης 5 δρχ., γραμμένη εξ ολοκλήρου από τον ίδιο. Στα χρόνια της Δικτατορίας συμμετέχει στην έκδοση των Νέων Κειμένων 2, της Κατάθεσης 73, καθώς και της ανθολογίας Έξι ποιητές (1971). Μέσα από την ποίησή του διαφαίνεται η διαφορετικότητα του ποιητή απέναντι στην ζωή που εκπίπτει. Το 2009 η ποιητική του συλλογή :Η κρυφή συλλογή, βραβεύεται με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης. 

Βιβλιογραφία: 

• Ποίηση 1 (1969), 
• Ποίηση 2 (1973), 
• O γυμνός ομιλητής (1977), 
• Το αλληγορικό σχολείο (1978), 
• Επιλογή [ 1969 - 1978 ] (1982), 
• Ενάντια (1983), 
• Τα επουσιώδη (1988), 
• Αντί της σιωπής (1993), 
• Το διπλανό δωμάτιο (1988), 
• Μωσαϊκό(2001), 
• Συλλαβές για τον άνεμο (2003), 
• Το θεώρημα (2005)
• Η κρυφή συλλογή (2009)

όλα από τις Εκδόσεις Κέδρος

Άσχημοι καιροί

Άσχημοι καιροί

καιροί ηλεκτροκίνητων μαστιγίων

χτυπάω τις πόρτες για να μιλήσω.

Δεν ξέρει τίποτα το ανύποπτο παγόνι

που παίρνει πικρή ανάσα

σε τούτη τη δηλητηριασμένη ατμόσφαιρα.

Άσχημοι καιροί

καιροί του χαμένου θάρρους

κι η ποίηση στη μέση του

γονατισμένου λαού.

τραγούδι για την Ματίνα

Το αίμα κυλάει μέσα σε ρεματιές πανάρχαιες 

διασχίζει τους κάμπους και τους πολιτισμούς 

συχνά μετατρέπεται σε καταρράχτη 

τραβάει αβάσταχτο σαν κρουνός αστέρευτης βρύσης. 

Ο Ροβεσπιέρος ήταν μεταλλικός. 

Γυάλιζε σα λεπίδα και σαν άστρο. 

Στους ώμους του ακούμπαγαν οι φυλλωσιές του παραδείσου. 

Τα πόδια του ήταν φίδια που τύλιγαν τις εκκλησιές και τα 

        παλάτια. 

Πήρε φόρα και 

                          κακαρίζοντας 

σαν πολυβόλο

πέτυχε τη διαγραφή του απ’ το κόμμα. 

Οι σύντροφοι μελετούν ένα σχέδιο ειρηνεύσεως 

γύρω σε μια μπουκάλα ουίσκι (πάλι το θέμα της Μέσης 

                Ανατολής.)

...............................................................................

Ξαφνικά μπαίνουν στην αίθουσα σεισμοί. 

Όχι απ’ την πόρτα. 

Τρυπούν το ταβάνι και πέφτουν μ’ αλεξίπτωτα ο Ροβεσπιέρος 

ο Μαρά, ο Λένιν, ο Τσε. Υπογράφουν τη διακήρυξή τους 

στο λαό, πνίγοντας τους συντρόφους του κόμματος 

που αποκοιμήθηκαν καπνίζοντας. 

Το βιβλίο της ιστορίας πάνω στο μαθητικό θρανίο. 

Θυμάσαι που έσκυβες δίπλα μου και παπαγάλιζες το μά-

        θημα; 

Να ’ξερες η καρδιά μου πώς χτυπούσε Ματίνα! 

Πού πήγες λοιπόν; Μαζί περνούσαμε τις τάξεις σαν οχυρά, 

μαζί κοιτάζαμε τ’ ολόγιομο φεγγάρι, 

κι όταν ακούμπαγε το χέρι σου στο χέρι μου κοκκίνιζα 

πιότερο κι από σημαία. 

Πληροφορήθηκα το γάμο σου με τον καθηγητή της ιστορίας 

Πέρα απ’ αυτά, μήπως απόψε ακούσουμε: 

“καινούρια επιτυχία στο διάστημα” ή “ο πόλεμος άρχισε”;

ο θάνατος σύρθηκε στο γρασίδι

Περπατούσα στο γρασίδι του πάρκου

με ζαλάδα και πυρετό. Ένας αέρας βγήκε 

απ’ το φουντωτό πεύκο και μια εφημερίδα αναλήφθηκε 

μεσ’ απ’ τα χέρια κάποιου γέρου 

δίπλα σ’ ένα τετράγωνο κοριτσάκι. 

Ο κόσμος στα ατσαλάκωτα κυριακάτικα ρούχα του 

και γριές στα καπέλα της νοσταλγικής Μπελ Επόκ. 

Αλλά πίσω μου έστεκε ο θάνατος. 

Χωρίς να κοιτάξω πίσω ξάπλωσα στο γρασίδι. 

Πάνω μου στάθηκε ο θάνατος. 

Γύρισα πλευρό κι έκλεισα τα μάτια. 

Μέσα μου στεκόταν ο θάνατος. 

Λιποθύμησα ή πέθανα περίπου ένα τέταρτο. 

Οι γύρω μου νόμισαν ότι εγώ είχα αίφνης 

πέσει ανάσκελα πάνω στο γρασίδι 

ν’ απολαύσω τον ήλιο.

Βρυχηθμός

Βαδίζοντας μεθυσμένος στους δρόμους
άσπρα σακάκια πέφτουν απάνω μου
και συφιλιδικά βιολιά μες στην τσέπη μου
το άρωμά τους κοιμάται πάνω σε τοίχους συνθημάτων
κάνω του κεφαλιού μου
κάνω του ανέμου
κάνω των φύλλων.
Ένα φάντασμα με τις ανήσυχες σκέψεις της πόλης.
Να προσευχηθώ σ' όλους του σταυρωμένους
και τους βασανισμένους.
Να καταραστώ την απειλή που κρέμεται
πάνω απ' τα κεφάλια μας.
Να κλάψω για την αλλοτρίωση.
Μόνο τα χέρια ενός αγωνιστή δεσμώτη
θέλω να πετάξουν απ' τα σίδερα και
να 'ρθουν να ευλογήσουν όλο μου τον παροξυσμό
και τούτη την ποίηση.
ω να λευτερωθώ γράφοντας σ' όλους τους δρόμους
εμπρηστικά τετράστιχα γεμίζοντας όλους τους τοίχους
με ποίηση παραληρούσα ένα
ακαθοδήγητο αντάρτικο.
Να λευτερωθώ κι από λασπονέρια και καυσαέρια
του πνεύματος ας πάρει ο στίχος μου το δρόμο
των κακόφημων σπιτιών μ' όρθιο το φαλλό του
αδειανός απ' το πυρ και το θειάφι
ας ανακατωθεί με τους ήχους της πόλης
κι ας γίνει το στουπί σε μεγάλα εργοστάσια
και γλάστρα λαϊκών συνοικισμών
ας κατρακυλήσει μέχρι τα χέρια της σνομπαρίας.
Ω να λευτερωθώ μαζί με τους συντρόφους που αγαπώ
από τούτη τη σπηλιά του Πολύφημου
ας φέρει ο στίχος την αγάπη μου σ' όλους όσους
σπαράζουν όπως εγώ στο οδοντωτό σκοτάδι.

το θεώρημα

Στο μετρό
ονειροπολώ
κι ανασαίνω βαριά
απ’ το κάπνισμα. 

Για μια στιγμή ζαλίζομαι
και πέφτουν πάνω μου πολλά φώτα.
Θλίβομαι νιώθοντας
την ανέλπιδη τέχνη
του ποιητή. 

Πόσο απλός ο κόσμος,
αυτό το μεγάλο τίποτα,
και πόσο δυστυχία
και βάσανα
σε ραγισμένες καρδιές
και ψυχές πεθαμένες.

Μαγνητικό βουνό

Τούτες οι γραμμές στο τρελάδικο χαραγμένες

ηχούν τόσο πιο εμφατικά όσο οι μάσκες
από σφυρήλατο χρυσάφι κάνουν σινιάλα ζωής.
Κι η στάση μου ανθρώπου που γνώρισε επιτέλους,
διεργασία στο υποσυνείδητο
ενός κάρου σανού που οδηγεί ο Ιερώνυμος Μπος
(….)
Το δωμάτιο σ’ ένα πηγάδι οι ώρες σ’ εμπόλεμη κατάσταση
η μνήμη αναποδογυρίζει τρακαρισμένα αυτοκίνητα
(…)
Θα σας δείξω δρόμους χαραγμένους
σε παράξενη παιδικότητα.
Θα σας μοιράσω τους θησαυρούς μου
της σχιζοφρένειας.
(…)

γυμνός ομιλητής

Τσιμέντο και σίδερο στον πνιγμένο αέρα

πανάρχαια γόησσα Αθήνα

γυαλίζει τ’ άσπρο σου στήθος απόψε

άσε με να σου το σφίξω μέχρι να πονέσεις

χύνοντας κόκκινο γάλα

καθώς θ’ ακούς το τραγούδι της συνουσίας

παράμερα στα δεντράκια δύο μαθητών

του γυμνασίου και το ρυθμό της καρδιάς μου

σ’ αυτό το βράδυ των μεθυσμένων συντριβανιών

του αμύγδαλου-κόσμου

……………………………………………………………………..

Ακου το ουρλιαχτό του περιπολικού και κοίτα

Αυτούς που οτυς βάζουν στο αυτοκίνητο και

Βιαστικά τους οδηγούν στο τμήμα .

Με προβολείς στο μάτι τους  ρίχνουν κάτω

Τους ψάχνουν κι η μέση τους σπάει στο τραπέζι

Και τους αφήνουν με το στόμα πεταμένο

Στον ουρανό πάνω σ’ ένα κολοσιαίο

Κλάξον αυτοκινήτου πάνω στο δάπεδο του γραφείου

Τα παιδιά με τα γυαλιστερά εξαρτήματα

Ειδικευμένα στον τρόμο και τα μεγαλοπρεπή

Σειρήτια στα μάτια τους.

                                    Κι αυτοί που

Έχουν δολοφονηθεί αδιαμαρτύρητα ή πετάχτηκαν

Απ’ την ταράτσα του κτιρίου μετά το πέρας

Των ανακρίσεων όπως γίνεται στο σινεμά

Κι αυτοί που αφανίστηκαν μες στη θάλασσα

Θέλοντας να το σκάσουν και οι καιροί

Αποθρασύνοντας τον ισχυρό

Σ’ αυτό τον κόσμο τον παράφρονα της φυλακής.

Κι αυτοί που πολτοποιήθηκαν απ’ τα τανκς

Μέσα στο Πολυτεχνείο ή έσκασαν απ’ τα

καπνογόνα κι αυτοί που σταυρώθηκαν

Στα διασταυρούμενα πυρά

Φωνάζοντας μέχρι τον άλλο κόσμο

«ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ»

Αμέρικαν μπαρ στην Αθήνα

Ανάμεσα στα περιπλανώμενα, βιαστικά, ηλίθια, πρόσωπα

του δρόμου, σε είδα απόψε Κωστή Παλαμά.

σεργιανίζοντας πάνω-κάτω στη μεθυσμένη μου απογοήτευση·

γυρεύοντας μια πόρνη ή ένα φίλο ή την ανάσταση.

Τι βιτρίνες και τι φεγγάρι! άνθρωποι λογής-λογής

βολτάρουν τη νύχτα· και σιδερένια σκυλιά που κορνάρουν·

γάτες στους σκουπιδοτενεκέδες και συ παραμυθά Βερν

τι γύρευες στην είσοδο της πολυκατοικίας;

Νοιώθω τις σκέψεις σου Κωστή Παλαμά· άμυαλε

γεροξεφαντωτή καθώς έμπαινες μέσα στο μπαρ

γλυκοκυττάζοντας τις πουτάνες. και πίνοντας ένα

διπλό ουίσκυ. Σ’ ακολούθησα μέσα από ομίχλες

από τσιγάρα και χάχανα λόγω των γυναικείων

μαλλιών μου. Κάθησα να με κεράσεις

πάνω στο σανιδένιο πάγκο. Δίπλα σε μια σειρά

καθισμένα αγάλματα.

– Είμαστε οι ζωντανότεροι τούτης της νύχτας –

Οι χαφιέδες μάς κοιτάζουν καχύποπτα και

τα φώτα σβύνουνε σε μια ώρα.

Ποιος θα μας κουβαλήσει στο σπίτι;

Κωστή Παλαμά, έρημε φωνακλά, άσωτη

κλήρα μου. Τι ρωμιοσύνη δασκάλευες με φωτιά

και βουή, ανεβασμένος στη κορφή της ελπίδας,

όταν ξαφνικά η νύχτα πετάχτηκε σα μαχαίρι

απ’ τη θήκη. Κι απόμεινες στη καρέκλα

παράλυτος με τ’ όραμα μιας αυγούλας

που άχνιζε.

Νοιώθω σκολιαρόπαιδο που τούλαχε στραβόξυλο

δάσκαλος. Καιρό λογάριαζα μαζί σου πώς

θα τα πάω. Φρικτό γερασμένο σκυλί πάμε

να ξεράσουμε τ’ αποψινό μας μεθύσι,

σ’ όλες τις πόρτες των κλειστών βιβλιοπωλείων.

Πάμε να κατουρήσουμε όλα τα αγάλματα

της Αθήνας· προσκυνώντας μονάχα

του Ρήγα. Και να χωρίσουμε ο καθένας στο

δρόμο του σα παππούς κι εγγονός που

βριστήκανε. Φυλάξου καλά απ’ τη τρέλλα

μου γέρο· όποτε μου τη δώσει θα

σε σκοτώσω.

Ασχημοι καιροί

Ασχημοι καιροί
καιροί ηλεκτροκίνητων μαστιγίων
χτυπάω τις πόρτες για να μιλήσω.
Δεν ξέρει τίποτα το ανύποπτο παγόνι
που παίρνει πικρή ανάσα
σε τούτη τη δηλητηριασμένη ατμόσφαιρα.
Ασχημοι καιροί
καιροί του χαμένου θάρρους
κι η ποίηση στη μέση του
γονατισμένου λαού.