Τα τριαντάφυλλα της Μερσέδες (εκδ. Μικρή Άρκτος) : Ποιητική Συλλογή του Σταμάτη Πολενάκη που έλαβε το Κρατικό Βραβείο Ποίησης για το έτος 2017

Αντίο Γρανάδα αντίο Μάλαγα αντίο Χαέν

πέφτουν οι πόλεις πίσω μας η μια μετά την άλλη
πέφτουν οι πόλεις
θ' αφήσω όλα τα ερωτήματα αναπάντητα
αγαθοί ηλικιωμένοι πολιτοφύλακες
της Guardia Civil
που τους έπιασε κι αυτούς στον ύπνο ο πόλεμος
πίνουν μαζί μας κρασάκι και τρώνε λουκάνικα
αλλά εγώ που βρέθηκα στα τοπία των μαχών
στη Χάραμα και στην Τερουέλ
εγώ που διάβηκα τον Έβρο ποταμό
κάτω από τη λάμψη των φωτοβολίδων
κάτω από το κροτάλισμα των εχθρικών πολυβόλων
εγώ που πίστεψα στην παγκόσμια επανάσταση
εγώ που έγραψα στο νερό ποιήματα
που δεν διάβασε ποτέ κανείς
εγώ ο τελευταίος επιζών της ταξιαρχίας Λίνκολν
δεν καταδέχομαι να παραδώσω το περίστροφο
με το οποίο πυροβόλησα κάποτε τους ουρανούς
και τους μακρινούς πλανήτες που περιστρέφονται
δεν καταδέχομαι να επιστρέψω στα παλιά τοπία
των μαχών
στη Χάραμα και στην Τερουέλ
[...]

Σταμάτης Λ. Πολενάκης (μικρό βιογραφικό)

Ο Σταμάτης Λ. Πολενάκης (εγγονός του γνωστού Σιφνιού γελοιογράφου Σταμάτη Πολενάκη και γιος του Λέανδρου Πολενάκη), γεννήθηκε στην Αθήνα το 1970. Σπούδασε στο τμήμα Ισπανικής Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου Complutense της Μαδρίτης. Είναι ποιητής και θεατρικός συγγραφέας.

Ποιητικές συλλογές: 

• Το χέρι του χρόνου, Όμβρος, 2002, 
• Τα γαλάζια άλογα του Φραντς Μαρκ, Οδός Πανός, 2006,  
• Νοτρ Νταμ, Οδός Πανός, 2008, 
• Τα σκαλοπάτια της Οδησσού, Μικρή Άρκτος, 2012, 
• Η ένδοξη πέτρα, Μικρή Άρκτος, 2014.
• Τα τριαντάφυλλα της Μερσέδες, 2016

"ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ": Ποίημα από την Συλλογή: ΤΑ ΣΚΑΛΟΠΑΤΙΑ ΤΗΣ ΟΔΗΣΣΟΥ / Σταμάτης Πολενάκης

Μνήμη Γιάννη Λυκομήτρου, 1927-1944

Όταν ήμουν παιδί, έφθασα
ως την άκρη του κόσμου
ακολουθώντας ένα περιπλανώμενο τσίρκο.
Αγαπούσα ένα χλομό κορίτσι,
που ονομαζόταν Λιλί Μαρλέν
και ο κόσμος ήταν ακόμα γεμάτος θαύματα.
Η Μαρλένε Ντήτριχ τραγουδούσε μόνο
για μένα, μου χάριζε κρυφά τις νύχτες
κατακόκκινα τριαντάφυλλα
κι εγώ κοιμόμουν κάτω από τις γέφυρες
κι έγραφα τα πιο λυπημένα μου ποιήματα.
Όταν ήμουν παιδί, έχασα τον κόσμο
για πάντα· περιπλανώμενοι προφήτες
διάβαζαν το σκοτεινό μέλλον στα σπάραχνα
των ψαριών.

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΦΙΛΙΠΠΟΒΝΑ / Σταμάτης Πολενάκης

Μόνο για μια στιγμή πέρασε η ομορφιά σου
μπροστά από τους καθρέφτες του θανάτου
ω Ναστάσια Φιλίπποβνα!
Τώρα είμαστε όλοι σε μια βάρκα και πλέουμε
προς το σκοτάδι

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΟΥΝΑΒΕΩΣ / Σταμάτης Πολενάκης

Από τόσα και τόσα τοπία που πέρασαν μπροστά από τα μάτια μου
δεν θέλω να θυμάμαι παρά μόνον ένα:
την εικόνα εκείνης της κομμένης στα δυο γέφυρας
καθώς το τραίνο μου διασχίζει τα Βαλκάνια
Έχουμε ήδη μπει στην άνοιξη και τα λουλούδια
πάνω στους κροτάφους των νεκρών ανθίζουν
(τίποτε άλλο πια δεν ανθίζει παρά μόνο
τα λουλούδια στους κροτάφους των νεκρών)

ΓΡΗΓΟΡΑ

Το σύμπαν είναι εφήμερο!

πρέπει λοιπόν να ανοίξω το βήμα μου

να προλάβω να φθάσω ως

το αντικρινό πεζοδρόμιο

να περάσω απέναντι τουλάχιστον.

TRILLO DEL DIAVOLO / Πολενάκης Σταμάτης

Και αν ο διάβολος σας χτυπήσει ξαφνικά την πόρτα στη μέση μιας βροχερής νύχτας να του ανοίξετε χωρίς κανένα δισταγμό αμέσως, θα έχει έρθει απλώς για να σας παίξει στο βιολί μια υπέροχη σονάτα (αρέσκεται ο διάβολος σε τέτοιου είδους επισκέψεις) έτσι ακριβώς (μια παρόμοια νύχτα) παρουσιάστηκε στον συνθέτη Τζουζέπε Ταρτίνι, αν και δεν ήμουν παρών σ’ εκείνη τη συνάντηση μπορώ με ευκολία να την αναπλάσω, κάπως έτσι λοιπόν θα πρέπει να ακούστηκαν τα τελευταία αποχαιρετιστήρια λόγια του διαβόλου προς τον μουσικό:

Δωρεάν στην προσφέρω αυτή τη σονάτα και ούτε την ψυχή σου απαιτώ ούτε τίποτα, το μόνο που ζήτησα είναι η μουσική, ανίσχυρο τέχνασμα για να ξεγελάω λιγάκι το χρόνο σ’ αυτήν εδώ την κόλαση που όλοι βρισκόμαστε.

ΤΟΠΙΟ/ Πολενάκης Σταμάτης

Χιόνιζε έξω από το παράθυρό σου και ταυτοχρόνως

στα πιο μακρινά ημισφαίρια. Κυρίως άκουσα

χιόνιζε στην Plaza de la Republica, στα έρημα

τείχη της Ελσινόρης, στις κατασκότεινες όχθες,

στο πάρκο που το γνώριζες μόνο από τις αφηγήσεις

των εξόριστων

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΥ

Θα έρθει, επιτέλους πλησιάζει ο καιρός που θα
δούμε με άλλα μάτια την αιωνιότητα
(εγώ ο ίδιος δυο φορές χρειάστηκε να διασχίσω
αυτό το ποτάμι για να φθάσω έως εδώ)
ακόμα και η φωτιά απ`την οποία είμαστε φτιαγμένοι
σιγά σιγά έσβησε
(από τις στάχτες που σκορπίστηκαν μακριά, σας
προσφέρω τώρα αυτό το ποίημα)
και τότε πράγματι συνέβη: ανάλαφροι περάσαμε
απέναντι στη σκοτεινή όχθη
όπου όλοι, ως και οι θεοί ακόμα, ήσαν παρόντες.

Πολενάκης Σταμάτης

ΜΙΚΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΥΚΑΣΟ

Απο τις χιονισμένες κορυφές, τις απάτητες
σας απευθύνομαι για τελευταία φορά, ω θνητοί!
η αιωνιότητα και η φωτιά ανήκουν στους θεούς
όχι στους ανθρώπους
Ποτέ πια δε θα σπάσουν οι αλυσίδες που
σφυρηλάτησαν για μας οι θεοί
η φωτιά που ονειρεύτηκα υπήρξε η καταδίκη μου
τις σάρκες μου τις τρώει από τότε ο χρόνος.

Πολενάκης Σταμάτης 

ΧΡΗΣΜΟΣ

       Σκοτεινό θα είναι το αύριο και από το δίχτυ της μοίρας τίποτα δεν ξεφεύγει
        ούτε καν οι Θεοί
        Σας το λέει το χέρι που γράφει αυτό το ποίημα
        σας το λέω εγώ με τα τυφλά μου μάτια
        και η Κασσάνδρα με προφητείες ακατανόητες:
      - δέκα χρόνια πέρασαν από τότε- ας σκορπίσει για πάντα ο άνεμος
        την τέφρα του Αίγισθου και της Κλυταιμνήστρας.

Σταμάτης Πολενάκης

ΑΝΑΜΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΠΥΡΗΝΑΙΑ

            Θα ήθελες ίσως κι εσύ να φωνάξεις no pasaran αλλά έφθασες όπως πάντα αργά. Ο πόλεμος
         στην Ισπανία έχει τελειώσει οριστικά και τα χρόνια έτσι και αλλιώς πέρασαν - ίσως στην πραγματικότητα
         τίποτε άλλο να μην περνά παρά μόνο τα χρόνια

         Θυμήσου σύντροφε συνεξόριστε ότι κάποτε κοιμηθήκαμε κι εμείς μέσα σε τάφους από άσπιλο χιόνι
         ότι μοιραστήκαμε τα τελευταία υπολείμματα της σούπας, ολομόναχοι στα ξύλινα παραπήγματα.

        Σταμάτης Πολενάκης

Οι ταλαντώσεις του εκκρεμούς

   Μέσα στο σκοτάδι δουλεύοντας επί επτά ημέρες ασταμάτητα
   με αίμα και λάσπη έκτισε ο Θεός τον κόσμο
   ακατανόητες έγιναν από τότε οι ταλαντώσεις του εκκρεμούς
   που προυπήρχε της δημιουργίας, ανοιχτά απόμειναν
   τα μάτια των νεκρών για πάντα και αλίμονο!
   ο επελαύνων χρόνος δεν συγκρατείται πια από κανένα
   ανάχωμα.

Σταμάτης Πολενάκης

Κόλαση

  Μόνον ευτυχισμένους καιρούς ν` αναπολείς
  αναχωρώντας για το μακρύ ταξίδι της θλίψης
  το θαμπό το φως να θυμάσαι που σου έδειχνε
  κάποτε το δρόμο

  Nessun maggior dolore το σκοτεινό που κράτησες
  τριαντάφυλλο της νεότητας

  Εικόνα περαστική της ζωής σε κράτησα όσο μπόρεσα.

Σταμάτης Πολενάκης

Άλογο στη βροχή / Πολενάκης Σταμάτης

Τα χρόνια εκείνα συχνά
επισκεπτόμουν τον άρρωστο
και άπλωνε, θυμάμαι, τα χέρια να μ` αγκαλιάσει
ο δυστυχής αν και πλέον δεν μ` αναγνώριζε
κανέναν δεν αναγνώριζε πλέον ο δυστυχής
μονάχα αφροί έβγαιναν πότε πότε από το στόμα του
και προφητείες και λόγια ακατάληπτα
για το Θεό που κοιμάται
και πρέπει να τον ξυπνήσουμε.
Συχνά για πράγματα περασμένα μιλούσε
για τη Βενετία, το Τορίνο, για βάρκες που έπλεαν
γαλήνια στα ήρεμα νερά κάποιας σκοτεινής
λίμνης, για τα θλιμμένα τριαντάφυλλα
της Λου Σαλομέ και για περιστατικά
της παλιάς του ζωής
που ήθελε αλλά δε μπορούσε να λησμονήσει.
Κυρίως όμως, μιλούσε για ένα γέρικο άλογο
και τότε γέμιζαν τα μάτια του δάκρυα.
Για ένα άλογο μιλούσε που στεκόταν ακίνητο
κάτω από τη βροχή στην πλατεία Κάρλο Αλμπέρτο
σε μιαν άλλη, μακρινή ζωή
που ήθελε αλλά δε μπορούσε να λησμονήσει.
Ακίνητο στεκόταν το άλογο στην πλατεία Κάρλο Αλμπέρτο
και ο μεθυσμένος αμαξάς το χτυπούσε ασταμάτητα.
Κάθε λεπτομέρεια θυμόταν τότε ο δυστυχής
και γέμιζαν τα μάτια του δάκρυα.
Θυμόταν ότι ολόκληρη τη νύχτα έβρεχε
στην πλατεία Κάρλο Αλμπέρτο
εκεί όπου ένας αμαξάς μεθυσμένος
χτύπησε κάποτε μέχρι θανάτου
ένα γέρικο άλογο.
Ολόκληρη τη νύχτα έβρεχε
κι έτριζαν άγρια οι ρόδες της άμαξας
στο υγρό λιθόστρωτο.

Ύμνος και θρήνος για την πόλη της Γάζας / Πολενάκης Σταμάτης

Κύριε, ρίξε πάνω μου την τρέλα
και τη φωτιά που πέφτει από τον ουρανό. Άφησε
να ζήσουν οι θλιμμένες μητέρες των ερειπίων• άφησε
να ζήσουν τα άρρωστα νήπια τα σημαδεμένα
από τα δάκρυα. Στρέψε πάνω μου το τυφλό
μαχαίρι των φονιάδων, Κύριε. Θάνατος πέφτει
από τον ουρανό. Σώσε Κύριε τις θλιμμένες
μητέρες των ερειπίων• σώσε τα άρρωστα παιδιά μας
τα σημαδεμένα από τα δάκρυα. Θάνατος πέφτει
από τον ουρανό. Αφάνισέ με για πάντα Κύριε, στη θέση
εκείνων που πρέπει να υπάρξουν και αύριο. Είμαι εδώ
και ανοίγω το στήθος στη θέση του αθώου Ισαάκ.

Πολενάκης Σταμάτης (βιογραφικό σημείωμα)

 Ο Σταμάτης Λ. Πολενάκης (εγγονός του σιφνιού γελοιογράφου Σταμάτη Πολενάκη και γιος του Λέανδρου Πολενάκη), γεννήθηκε στην Αθήνα το 1970. Σπούδασε στο τμήμα Ισπανικής Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου Complutense της Μαδρίτης. Είναι ποιητής και θεατρικός συγγραφέας. Έχει δημοσιεύσει ποιήματα σε λογοτεχνικά περιοδικά ("Το δέντρο", "(δε)κατα", "Ποιητική", "Poetry Review"). Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά από τον Γιάννη Γκούμα και κυρίως από τον Richard Pierce.

Ποιητικές Συλλογές:

·       "Το χέρι του χρόνου" (Ομβρος, 2002),

·       "Τα γαλάζια άλογα του Φραντς Μαρκ" (Οδός Πανός, 2006),

·       "Νοτρ Νταμ" (Οδός Πανός, 2008),

·       "Τα σκαλοπάτια της Οδησσού" (Μικρή Άρκτος, 2012),

·       "Η ένδοξη πέτρα" (Μικρή Άρκτος, 2014).

Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων.

πηγή: http://www.biblionet.gr/author/44357/%CE%A3%CF%84%CE%B1%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%A0%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%BD%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82

Το σπασμένο ρολόι του πατέρα μου / Πολενάκης Σταμάτης

Προς τι, αναρωτιέμαι, αυτή η παράξενη
επιμονή
των δεικτών να περιστρέφονται στα
τυφλά μέσα σ' ένα
ρολόι κομματιασμένο από αιώνες, προς
τι και η πεισματική
εμμονή του τεχνίτη στη λεπτομέρεια
(αναρωτιέμαι πάλι) προς τι η επιμονή
του ποιητή να βγάζει
τα μάτια του μες στο σκοτάδι
πασχίζοντας
να ανακατασκευάσει το περίπλοκο
μηχανισμό του ποιήματος
εδώ πληθυσμοί ολόκληροι
ανταλλάσσονται ακριβώς όπως ανταλλάσσονται
δυο πιόνια πάνω σε μια άδεια σκακιέρα.

Βόρεια Θάλασσα / Πολενάκης Σταμάτης

Σαν σήμερα, δεν ξέρω πριν από πόσα χρόνια, έγραψα νομίζω το πρώτο μου ποίημα. Τώρα που φθάνω στο τέλος σιγά-σιγά και επιστρέφω με άδεια τα χέρια ξέρω καλά ότι αυτό το ταξίδι δεν θα μπορούσε παρά να τελειώσει ακριβώς εδώ: σε μια γκρίζα ζώνη πάνω στο χάρτη, σ' έναν υγρό επαρχιακό σταθμό όπου φθάνεις κατάκοπος τα ξημερώματα ολομόναχος. Την ομορφιά δεν την είδες παρά μια φορά μόνο, σε ολόκληρη τη ζωή. Αλλη παρηγοριά ας μην υπάρξει ποτέ για τα κουρασμένα, άυπνα μάτια. Και τελικά δεν είναι τυχαίο ότι οι πιο μελαγχολικές ιστορίες αγάπης αρχίζουν πάντοτε μέσα σ' ένα βαγόνι της αμαξοστοιχίας Βαρσοβία-Πετρούπολη.