Γιώργος Χρονάς (αναφορά)

Ο Γιώργος Χρονάς γεννήθηκε, το 1948, στον Πειραιά. Εμφανίστηκε στα γράμματα το 1973. Ποιήματά του και πεζά έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Εκδίδει, από τον Φεβρουάριο του 1981, το περιοδικό "Οδός Πανός". Τιμήθηκε το 2011 με το Βραβείο Καβάφη και το 2013 από τον Δήμο Πειραιά, για την προσφορά του στα Ελληνικά Γράμματα.

έργα του:

• Μια στιγμή Πιερ Πάολο Παζολίνι, Οδός Πανός /2016
• Προσωρινή μέθη, Οδός Πανός / 2016
• Τρεις γυναίκες και ο ποιητής, Οδός Πανός /2015
• Τα μάτια της Γιώτας Γιάννα, Οδός Πανός / 2012
• Σάββατο, Οδός Πανός / 2011
• Η γυναίκα της Πάτρας, Οδός Πανός /2009
• Τα ποιήματα 1973-2008, Οδός Πανός / 2008
• Το μονόπρακτο Σεβάς Χανούμ, Οδός Πανός / 2007
• Τα κοκόρια της οδού Αισχύλου, Οδός Πανός / 2005
• Μια συνομιλία με τον Ντίνο Χριστιανόπουλο, Οδός Πανός / 2003
• Κίτρινη όχθη, Οδός Πανός / 2001
• Χάρτινη εξέδρα, Οδός Πανός / 2001
• Τελετές μοτοσυκλέτας, Οδός Πανός / 2000
• 99 Poems, Οδός Πανός / 1999
• Τα αρχαία βρέφη, Οδός Πανός 1998 
• Κατάστημα νεωτερισμών, Οδός Πανός / 1997
• Τζίμ Μόρισον, Οδός Πανός 1995
• Κίτρινη όχθη, Οδός Πανός / 1993
• Το όνομά μου είναι Τζαίημς Ντην, Οδός Πανός / 1993
• Φωτογραφίες πορσελάνης, Οδός Πανός / 1992
• Μπριζίτ Μπαρντό, Οδός Πανός / 1991 
• Ο Μάρλον Μπράντο δεν μένει πια εδώ, Οδός Πανός / 1988
• Ψεύτικες βλεφαρίδες, Οδός Πανός / 1997
• Ο αναιδής θρίαμβος, Οδός Πανός / 1984
• Ελληνορωμαϊκή πάλη, Οδός Πανός / 1983
• Το Βιβλίο / 1973
• Οι λάμπες / 1974
• Τα μαύρα τακούνια / 1979

Ιωάννα και Μαριέτα

Ιωάννα και Μαριέτα, εδώ ξεκουραζόμαστε
μετά την εκδρομή στα Σπάτα, μηχανή μας φόνευσε
να ζήσω πιο πολύ ήθελα από τα 17 μου
εδώ βρίσκομαι θαμμένος, δίπλα στα πουρνάρια
και πιο πολύ πέρα θαρρώ, ο φίλος μου ο Νίκος
μια λάμψη στην εξάτμιση μας έκοψε τη φόρα

Στην αυλή της δόλιας μάνας μου
θα βρείτε το σκελετό της μηχανής μου
στο ντουλάπι τα παπούτσια μου
σ’ αυτά εδώ τα χώματα τα κόκαλά μου
όχι να λυπηθώ που πέθανα με μηχανάκι
γιατί αν ζούσα εγώ, εδώ μαζί σας,
σ’ αυτή την άθλια πόλη, ποιος θα με πρόσεχε

Η εκδρομή / Χρονάς Γιώργος

Και τι μ’ αυτό
δεν είναι λόγος ν’ αναβληθεί η εκδρομή.
Τι κι αν υπάρχει μονάχα ένας οπαδός
Εμείς
απ’ άλλους τόπους
χωρίς δουλειά
μπορούμε ν’ αποκλείσουμε
Αυτούς
που σ’ άλλους συλλόγους ξενυχτάνε.
Και τι νομίζετε
εμείς δεν βλέπουμε τα γυμναστήρια ρημαγμένα;
τα καφενεία με παράγοντες πολιτικούς;
και τα χωράφια μας με ξένους.
Καλώ τους οπαδούς ν’ ακολουθήσουν.
Δεν μας φοβίζουνε τα κύματα.
Οι εθνικόφρονες είναι χαζοί.
Τα πούλμαν ας μείνουνε ακίνητα.
Την όχθη θα την περάσουμε
πεζή.

πέραμα / Χρονάς Γιώργος

Τη μέρα που ήρθα και σε βρήκα
κάτω στο πέραμα με τους γέρους
στη θάλασσα να βρίζεις
τη κάμαρα που σε γέννησε
και τον Ξέρξη
Στάθηκα δίπλα σου και σου είπα
τα κεραμίδια θα γίνουνε τσιμέντο
τα ξύλα θα γίνουνε πέτρες
η αγάπη θα γίνει χρήμα
Τη μέρα που ήρθα και σε βρήκα
κάτω στο πέραμα με τους γέρους
στάθηκα δίπλα σου και σου είπα
θα μας ξεχάσουνε την Πέμπτη
το Σάββατο, το Σάββατο την ίδια ώρα
θα αναστηθούμε

Στο πάλκο του θανάτου / Χρονάς Γιώργος

Ταραγμένη Δήμητρα,
εσύ που ορίζεις αυτά τα χώματα
τους καρπούς που η γη δίνει
οδήγησέ με στον τόπο σου.
Άφησε με να δω τα πουλιά
την πρωινή ομίχλη
τη βροχή που ποτίζει τη γη.
Κι έπειτα, νύχτα, οδήγησέ με
στο πάλκο του θανάτου
όπου η κόρη σου η Περσεφόνη
ιερουργεί.

ελληνική φαντασία / Χρονάς Γιώργος

Πολύ ελπίζουν τώρα οι γυναίκες
στους άντρες που πηγαίνουν απόψε
μ’ άλλους άντρες.
Έτσι όπως τις παράτησαν ελεύθερες
με τα πιάτα ριγμένα στο νεροχύτη
με τα κουμπιά ανοιχτά πάνω στα σεντόνια∙
Σκύβουν κι ακουμπούν σε χαμηλές καρέκλες
καθώς οι φωνές των παιδιών τους από τις κάμαρες
Δεν φτάνουνε στ’ αυτιά τους.
Πολύ ελπίζουν τώρα οι γυναίκες
στους άντρες που πλαγιάζουν απόψε
μ’ άλλους άντρες.

Ο θάνατος του πατέρα μου / Χρονάς Γιώργος

Από την κηδεία του πατέρα μου έρχομαι
Κάντε στην άκρη.
Μπορώ να πω δεν τον αγαπούσα
Ποτέ δεν τον ήθελα
Πάντα είμαστε αντίπαλοι
Αλλά να, από την κηδεία του πατέρα μου έρχομαι
κάνει ζέστη και τον ξάδελφό μου
πάνω από το φέρετρο είδα που έκλαιγε
πιο πολύ από μένα.

ωδή / Χρονάς Γιώργος

Νεαρέ γιε του μπακάλη
λατρεμένε διαβάτη της νύχτας
για σένα αφήνει η Αφροδίτη
τα κλειδιά στην πόρτα
για σένα ξενυχτάνε οι φοιτητές
της Γεωπονικής Σχολής

Για σένα λιώνει το σαπούνι
στα χέρια του λουτράρη.

Αύρα / Χρονάς Γιώργος

Όταν θα φτάσεις στο σταθμό
μην κάνεις τίποτα το περιττό
Μην κινηθείς προς το περίπτερο
στους πωλητές καπνού ή φρούτων
Κάτω από τη μεγάλη πόρτα να σταθείς
ακίνητος μέσα στο φως της μέρας
αφήνοντας τη σκόνη του κόσμου στα παπούτσια
στις κλειστές γραμμές των χεριών σου
Γιατί εμείς από μακριά
θα σε αναγνωρίσουμε
κάτω από το ρολόι που θα σημαίνει
χαμένην ώρα.

Νύχτα θα επιστρέψουμε / Χρονάς Γιώργος

Νύχτα θα επιστρέψουμε στα σώματά μας
το ίδιο ανύπαρκτοι όπως όταν ήμασταν εντός των.
Τότε σαν σκιές θα διαφεύγουμε, τότε σαν από άλλες τύψεις
Κυνηγημένοι θα πεθαίνουμε.
Μάταιες οι ματιές που θα μας περιμένουν. Μάταια τα σώματα
Που θα μας ζητούν. Εμείς δεν θα είμαστε πια εμείς.
Θα είναι άλλοι πίσω από εμάς. Μπροστά από εμάς. Τίποτα.
Εμείς πια θα δεν θα έχουμε παρά ένα πρόσωπο μέσα στη νύχτα
Αυτό το αποτυπωμένο στα χαρτιά τους πρόσωπο δεν θα είναι
Το δικό μας.
Εμείς θα διαφεύγουμε από το πλήθος φορώντας γυαλιά,
Δίχως μάτια θα διαφεύγουμε από την ομίχλη, τα δέντρα
Θα διαφεύγουμε.
Χωρίς υποψίες μπροστά στα παράθυρα θα αλλάζουμε
Τα πουκάμισα, τις αθλητικές φανέλες. Εφυγε ο Παύλος,
θα ρωτάμε.
Στα λεωφορεία θα μπαίνουμε. Θα κατεβαίνουμε στις αποβάθρες.
Δίχως επιθυμίες θα πίνουμε. Δεν θα βλέπουμε όνειρα.
Δεν θα βλέπουμε καράβια να περνούν στο βάθος των υαλοπινάκων.
Τραίνα να μακραίνουνε τους τόπους. Το θάνατό μας δεν θα βλέπουμε.

Immaginare / Χρονάς Γιώργος

Τη μουσική αυτή ακούνε οι εραστές

καθώς η μέρα έχει πεθάνει από ώρα

σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, σε γειτονιές απόμακρες

μέχρι κάτω το λιμάνι

όταν την τυλίγουνε σε κασέλες ψαριών τη θάλασσα

Και δεν έχουνε ακόμη αποφασίσει σε ποιον να κινηθούν

καθώς φτάνουνε τα πρώτα αμάξια της νύχτας

-ψεύτικα βλέφαρα, βαμμένα χείλη

και οι λέξεις πίσω από τα κατεβασμένα τζάμια

ακούγονται σαν άνεμος στα δέντρα

-Είναι τέλος του μηνός• δεν έχει φεγγάρι απόψε.

Ανθολογία «Τα ποιήματα: 1973-2008»,

Εκδόσεις Οδός Πανός, 2008

Κινέζοι πωλητές / Χρονάς Γιώργος

Έφτασαν οι νέοι πωλητές
από την Κίνα.
Χαμηλές είναι οι φωνές τους
λιγνά τα σώματά τους.
Κοιτάχτε τους,
δένουνε σχοινιά στις εξώθυρες
δίπλα στις λεωφόρους,
σε βιτρίνες με πίτες
και πάνω τους κρεμάνε τα μεταξωτά,
τα ζέρσεϋ, τα λινά.
Τα σχέδια με τους δράκους, τα φυτά
είναι για σας
που προσπερνάτε.

Κόλλησε επάνω μου σαν βδέλλα / Χρονάς Γιώργος

Κόλλησε επάνω μου σαν βδέλλα
Δεν έχω κανέναν στον κόσμο, είπε.
Η μάνα μου μας παράτησε
Για έναν άντρα στην Κόρινθο
–– Ήμουν δύο μηνών.
Η γιαγιά μου μας μεγάλωσε
Κόλλυβα και λιβάνι τα Σάββατα
Κουραμπιέδες και βροχή
τα Χριστούγεννα.
Κόλλησε επάνω μου σαν βδέλλα
δεν λέει να πάρει το τραίνο
για τη Λάρισα.
Δεν λέει να πέσει να κοιμηθεί
Να κοιτάξει πως γέρασε
Στον καθρέφτη.

Τα λόγια ενός πωλητή γαριφάλων / Χρονάς Γιώργος

Αυτά είναι τα τελευταία λόγια των αγρών
Κύριε.
Το καλοκαίρι πλησιάζει πάνω σε άσπρα φορτηγά
με το φίλο μου εδώ φεύγουμε για τα χωριά
Θα μας δείτε πάλι πωλητές καρπουζιών.

στο κατάστημα νεωτερισμών / Χρονάς Γιώργος

Φτάνουνε τα νέα μοντέλα
από το Παρίσι, το Μιλάνο
το μαγαζί αυτό πρέπει
ν’ αλλάξει βιτρίνες,
ντεκόρ.
Το κατάστημα νεωτερισμών
πρέπει να μετατραπεί
σε εκκωφαντική πανδαισία
τρόπων ένδυσης.
– Κυρία, παραιτούμαι.

στις συμπλοκές της νύχτας / Χρονάς Γιώργος

Σε μια φιλονικία
απέκτησε το σημάδι
από το μαχαίρι
στην κοιλιά του.
Λευκά πουκάμισα
μαύρα πουλόβερ του Λονδίνου
πρόβατα του Κασμίρ
και σεις πεδιάδες της Θεσσαλίας
όπου πάνω σας βόσκουν
πρόβατα και αγελάδες
κρατήστε τον μακριά
από τις νέες συμπλοκές της νύχτας.

ένα ισχνό παιδί / Χρονάς Γιώργος

Μου ζήτησε τσιγάρο
και είπε ότι τα κάνει όλα.
Διπλή ζώνη φοράει στη μέση
κάτω από τη φανέλα
για να τον συγκρατεί ορθό.
Το σώμα του ισχνό
σαν του προφήτη
που αρνείται τροφή
και χάνεται σε οράματα.
Είναι από το Ιράκ˙
αυτό τον πονεί μέσα στον κόσμο
εδώ που δεν τον αναγνωρίζουν
παρά σαν ένα φτωχό
άρρωστο – ίσως
παιδί από το πουθενά.
Μιά απελπισία να το βλέπεις.
Ένα τίποτα.

οι Μούσες / Χρονάς Γιώργος

Έτσι μας θέλουν οι Μούσες
μόνους με άστοχες κινήσεις
βλέψεις νεκρές
επιθυμίες, βροχές
ομίχλες που δεν μας καλύπτουν
Με καμπαρντίνες παλιές
παλτά που μυρίζουν ναφθαλίνη.
Με περασμένες μουσικές.

Περί πάθους / Χρονάς Γιώργος

Αυτό που είδα το πρωί
δεν είναι μέρα να το πω
περνούσε κι ήταν μ’ άλλους τρεις
εκείνος απ’ το ωτομοτρίς.

Ήταν τα δέντρα πράσινα
κι η σκάλα μέχρι το λιμάνι
δυο τρεις περάσαν κι ήταν Σύριοι
άλλοι πέντε έξι πιο μακριά (στη γωνία).

Αυτό που είδα το πρωί
δεν είναι μέρα να το πω
μιλούσε κι ήταν μ’ άλλους τρεις
εκείνος απ’ το ωτομοτρίς.

Ήταν τα δέντρα πράσινα
κι οι δρόμοι μέχρι το λιμάνι
δυο τρεις περάσαν κι ήταν Σύριοι
άλλοι πέντε έξι πιο μακριά (στη γωνία).

Αυτό που είδα το πρωί
δεν με βολεύει να το πω
εκείνος φεύγει με το ωτομοτρίς
και εγώ επιστρέφω με τους τρεις

Όχι, δεν πρέπει να συναντηθούμε / Χρονάς Γιώργος

Οχι δεν πρέπει, δεν πρέπει να συναντηθούμε
πριν απ’ τη Δύση του ήλιου
στο δάσος με τις άδειες κονσέρβες
απέναντι στη Σαλαμίνα,
στη Βηρυτό και στην Οστια.
Οχι δεν πρέπει, δεν πρέπει να συναντηθούμε
πριν απ’ τη δύση του ήλιου
στην κάμαρα που παίζουν πρέφα
στην κάμαρα που παίζουν τάβλι
για ένα τσιγάρο οι χαμένοι
Οχι δεν πρέπει, δεν πρέπει να συναντηθούμε.
Κι η μάνα μου κι η μάνα σου στα μαύρα
κι ο αδερφός στο υπόγειο
Οχι δεν πρέπει, δεν πρέπει να συναντηθούμε
Το πλοίο έφυγε…