In perpetuum: Ποιητική Συλλογή του Έκτωρα Κακναβάτου που το 1984, έλαβε το Β, Κρατικό Βραβείο Ποίησης

Και πως του παραδίνονταν λες και τα μαύλισε
τα πράγματα Ρίχνανε στα πόδια τους τις
νικημένες τους σημαίες τα όπλα τους τα
διάσημα της αρχοντιάς τους κι ακόμα τους
αδένες τους πού εκκρίνανε τις σημασίες
εκείνες τις ανείπωτες που ξεσήκωναν
τα αιδοία των Βακχών τόσο που πια δεν έπαιρνε
άλλο κ´ έκανε πανιά για την αλάλητη για τη
γυμνὴ βερικοκιά να την κοιτάζει έφηβος
Αντίνοος των βοστρύχων
Στράφι στράφι οι νίκες
Μα το ποτάμι τον ακολουθούσε
τον περίμενε όλο ρουφήχτρες
Κι αυτός ανύποπτος τι ανισόπεδος
τι με το πλάσμα της βαρύτητας σημαδεμένος
τι εραστής κατάνακρος μες στην αστροφεγγιά
στην αγγελοκρουσία
Τι με τον άμωμο αγέρα αχόρταγος
τι μόνος μόνος καταμόναχος
για πάντα

...

Όταν μετά αιώνες οι σκαπάνες
σ´αρχαίο τάφο βρίσκοντας τα οστά μου
δούνε πάνω τους να φωσφορίζει τ´ όνομά σου
άραγε θα ξαφνιαστούν;
θα καταλάβουν;
θα ´ναι ως τότε ακόμα ο έρωτας
πνοή πρωιού απάνω στο τριφύλλι;
θα βλασταίνει ακόμα τούτο στον πλανήτη
όταν οι σκαπάνες;

In perpetuum: Ποιητική Συλλογή του Έκτωρα Κακναβάτου που το 1984, έλαβε το Β, Κρατικό Βραβείο Ποίησης

Και πως του παραδίνονταν λες και τα μαύλισε
τα πράγματα Ρίχνανε στα πόδια τους τις
νικημένες τους σημαίες τα όπλα τους τα
διάσημα της αρχοντιάς τους κι ακόμα τους
αδένες τους πού εκκρίνανε τις σημασίες
εκείνες τις ανείπωτες που ξεσήκωναν
τα αιδοία των Βακχών τόσο που πια δεν έπαιρνε
άλλο κ´ έκανε πανιά για την αλάλητη για τη
γυμνὴ βερικοκιά να την κοιτάζει έφηβος
Αντίνοος των βοστρύχων
Στράφι στράφι οι νίκες
Μα το ποτάμι τον ακολουθούσε
τον περίμενε όλο ρουφήχτρες
Κι αυτός ανύποπτος τι ανισόπεδος
τι με το πλάσμα της βαρύτητας σημαδεμένος
τι εραστής κατάνακρος μες στην αστροφεγγιά
στην αγγελοκρουσία
Τι με τον άμωμο αγέρα αχόρταγος
τι μόνος μόνος καταμόναχος
για πάντα

...

Όταν μετά αιώνες οι σκαπάνες
σ´αρχαίο τάφο βρίσκοντας τα οστά μου
δούνε πάνω τους να φωσφορίζει τ´ όνομά σου
άραγε θα ξαφνιαστούν;
θα καταλάβουν;
θα ´ναι ως τότε ακόμα ο έρωτας
πνοή πρωιού απάνω στο τριφύλλι;
θα βλασταίνει ακόμα τούτο στον πλανήτη
όταν οι σκαπάνες;

Ώρα δειλινή/ Έκτωρ Κακναβάτος

Λέω μη τάχαμ είναι μεταβίωση* ακόμα και βυζαντινή μην η ψηφίδα εντός του εκκλησιδιού που ενώπια* ασπρίζει ή που ολόσωμος ο ασβέστης άγιασε μην είναι που ασκητεύει αντίκρυ του γαρουφαλένια δύση η εσπέρα η ψύχρα που η ψαλμουδιά ξεπόρτισε στα θάμνα ένα με τα σπουργίτια μην είν' του Ίακχου* τα Πάθη ετούτα ή του Χριστού και σάστισε ο Απρίλης μην το κερί, μην το θυμίαμα, το αρχαίο στασίδι μην η λοξή του απ' το βημόθυρο κρύα ματιά του ταξιάρχη που ως το καρυόφυλλο η ψυχή μου τρέμει. Μνήμη που με πονάς μην είσαι συ η αίσθηση όπου στα δυο με σχίζει λέω μην του μειόκαινου* η καταβολή* το βιος* που μου αφήσανε μέσα στα κόκαλα οι αιώνες, κι είναι μες στους εσπερινούς που εντός μου η πλημμύρα ανεβαίνει τόση.

---

μεταβίωση: η μεταθανάτια ζωή ή κατάσταση· μεταβιώ: ζω μετά (ενν. από μια καταστροφή), επιζώ.

ενώπια: αντίκρυ, ενώπιον.

Ίακχος: τοπικός ήρωας της Ελευσίνας που ταυτίστηκε αργότερα με το Διόνυσο.

μειόκαινος: γεωλογική περίοδος (26 με 19 εκατομ. χρόνια, κατά την οποία εμφανίστηκαν και εξελίχτηκαν τα θηλαστικά).

καταβολή: κατάθεση, παρακαταθήκη, κληρονομιά.

βιος: ο πλούτος, η αφθονία αγαθών.

***

Ποιητικη συλλογη: Τα μαχαίρια της Κίρκης (1980)

Το διαβάσαμε στο βιβλίο "Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ΄τεύχος"  της Γ΄τάξης του Γενικού Λυκείου

Χρυσόμαλλο δέρας πάντα η ποίηση

Κι αν ακόμη το νόημα είναι του βυθού
ο αυτάρκης πυρόλιθος του ονείρου...
μόνο εσύ ω ποίηση έμεινε να φέγγεις
μέσα από βράχο διάφανο το μόνο πλοίο
Γιατί άλλο από το παραλήρημα δεν σου μεινε φυσίγγι
δεν έχει άλλη εκβλάστηση από τη φλέβα σου
που πλημμυράει την πολιτεία συρίζοντας ως τον ενδότοιχο
σφαγμένη εντός σου μια ερώτηση δε λέει να σωπάσει
ανατέλλει δύει εντάφια πλησιφαής
με φεγγάρια χαίνει με παλίρροιες
όπως απλώνει στα ορυκτά το έκζεμα του πλανήτη
κι από τη βολή του πρόγονου δε σβήνει η ηχώ
Πιο κορυφαίο σπόνδυλο απ τη σιωπή δεν έχεις
χαράδρα η μνήμη μάγμα απέραντο η οργή.

Ποιητής διπλής πρωτοπορίας

Άλλο από το παραλήρημα δε σού 'μεινε φυσίγγι
δεν έχει άλλη εκβλάστηση από τη φλέβα σου
που πλημμυράει την πολιτεία συρίζοντας
ώς τον ενδότοιχο
σφαγμένη εντός σου μια ερώτηση δε λέει να σωπάσει
ανατέλλει δύει εντάφια πλεισιφαής
με φεγγάρια χαίνει με παλίρροιες
όπως απλώνει στα ορυκτά το έκζεμα του πλανήτη
κι από τη βολή του πρόγονου δε σβήνει η ηχώ.

[...]

Ακόμη και την ένδοξη σήψη μου έδωσα
που γενεές γενεών οδήγησε το γνωρίζεις
σε οδό σοφίας
απ' τη φυτεία της φωνής μου όμως
τίποτα δε σε τρέφει
από τη φωταψία του νου μου
τίποτα πια δεν ανακλάς
και μόνο το βήμα μένει κατά σένα
η μελλούμενη πορεία
αξία έσχατη
το ελάχιστο μέτρο να σε ψάχνω
όχι να σε βρω.

Διήγηση

Πρώτον: σε θέλουνε ακίνδυνη και να ξεχνάς·
κ’ ύστερα καλή μ’ αυτούς φιλεναδίτσα
τρυφερή
υποσχετική
οι αχρείοι.

Φωνή μου ράτσα υψικάμινου από πλευρό
ανοιχτό τού αίλουρου, της ανηφόρας
απ’ τα εννιά σκοινιά τού βούρδουλα
κι ο ήλιος φίδι μες στο σύρμα.
Μην ξεχάσεις· φτύσ’ τους.

Ας περιμένουν να σε σβήσω με νερό
ή κατά τες συνταγές αρχαίων Ελληνοσύρων
ας περιμένουν οι αχρείοι.

Η όψη σου ὅταν ρωτᾶς

Θυμήσου· τὸ μαχαίρι μου ἀσκεῖται
συνέχεια στὸ δίκαιον.
Ρωτᾶς γιὰ τὴ ρωγμὴ στὸν τοῖχο
ποὺ στάζει τὸν ἀμίλητο.
Ρωτᾶς γιὰ ἔξοδο, γιὰ τὴ ρωγμή σου.
Ἡ ὄψη σου ὅταν ρωτᾶς νησὶ τῆς ἄβυσσος.
Πῶς σέρνεται μὲ τὴ λαβωματιὰ σὲ θάμνα
καὶ ἀχνάρια πίσω του τὰ αἵματα;


Αὐτὸ ποὺ τρίζει μέσα στὴ σιωπὴ
εἶναι τὸ μονοπάτι σου
ποὺ τώρα μόνο πάει καὶ πάει.

Τροχιά

Τώρα μεσ’ απ’ το στήθος μου περνάς
με ανοίγματα ερημιάς
αφήνοντας χρυσά νομίσματα
σαν ήλιος μεσ’ από κοφίνια
που τα ξεπάτωσε η σιωπή,
αμνημόνευτη αλλιώς σ’ αυτούς τους τόπους.


Για κείνο το άσπρο ανάμεσα του τρία
και του τέσσερα χρεώθηκα βροχές
το αίμα δυο ασβών πίσω από σκοίνα
και μια γονυκλισία μέρες του Ακαθίστου,
να μην είναι θάνατος ούτε ενωμοτία
του Σεπτέμβρη
ούτε η μπόλια του μεσημεριού
απλωμένη ανάμεσα του ύπνου των αλόγων.


Έτσι θα περιμένεις Μάη Ιούλιο
ίσως και Αύγουστο
κάνε δυο δεκαετίες με κολεόπτερα και βάλε
μπορεί και αιώνα
μήγαρις βγω από νερά αλλοιωμένος
και γίνει φως και γίνει σκότος
ημέρα πρώτη της δημιουργίας.

Χάθηκες μέσα σε κάτι άσπρο

Χάθηκες μέσα σε κάτι άσπρο


Η φλόγα κόρωσε μόλις αγγίξανε δυο σύμφωνα
ο δρόμος στένευε με λέξεις ψόφιες
που μυρίζανε.
Χάθηκες μέσα σε κάτι άσπρο.


Τοίχοι, αφίσες, η πρώτη του μονόπρακτου:
ΘΑΝΑΤΟΣ ΠΑΝΤΕΠΟΠΤΗΣ


Σκεφτόμουνα πλάι σε ρουμπινέτα
το πρόβλημα του Αίγισθου:
διαβήτες, Κλυταιμνήστρες, τρίγωνα
τα τσιγάρα μου που τελείωσαν
το πρόβλημα της αποχέτευσης
σε διαμερίσματα Ερινύων
το δυσκίνητο λεωφορείο
ΑΝΩ ΛΙΟΣΑ – ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ
το κοφτερό τσεκούρι
η μόνη λύση σε Μυκήνες.


Κόφ’ το λοιπόν να τελειώνουμε.

στωμεν

Πρώτο που αυτοί αποφασίζουνε πως κινδυνεύομε και

πότε και πως θέλομε θα μας '' ενώσουν '' .

Δεύτερο που απ' τις αξίες προτιμούν τα αξιώματα , τι

να τις κάνουμε τις παλιατζούρες . Τρίτο γεγονός το ανά-

στημά σου που τους καταργεί , το εύρος σου που αχρη-

στεύει τις μονάδες τους και τα ισόπεδα τοπία τους . Τέ-

ταρτο που οι εύπιστοι , που να τους πάρει ο διάολος ,

χειροκροτούν το φίμωτρο για τις '' φωναστίες των

πληβείων '' κι ούτε θέλουμε να δούνε πωωως κόψε

αποδώ κόψε απ' εκεί σε τεμαχίσανε σε οικόπεδα και

μυρμγκότρυπες οι άψωλοι .

Γεγονός προχωρημένο που στους δρόμους σου ένα Α-

πρίλη χύθηκε το έμπυο , οι μειοδότες περιφέρανε ό,τι

πελώριο : τ' ατίμητά σου , το αίμα σου αιώνων στα

διεθνή χρηματιστήρια σ' αγοραστές βορά της φτήνιας

και που πιάσανε τα υψώματα σου οι φαύλοι κ' οι αχρείοι

στίφη και που εσύ πικρός απήγανος , του τάφου άκρη

άκρη και της λεηλασίας ό,τι περίσσεψε δοσμένο στη 

φυγή , νους ενδοφλέβιος και μάτια ν' ανασκάβουν την

αντάρα .

Γεγονός έσχατο η εκατόχρονη οργή σου

που αρνιέται τη μετάσταση και δεν πάει πιο πέρα

παρά εδώ , μονάχη της , χωρίς καψούλι

συνωμοτεί και δέρνεται με το βυθό της .

μηνιν αειδε

L'-enfer c'est les autres.

J.P.SARTRE




Ψυχή μου αγρίεψες
- τι πολύφημος αυτό το ψ -
Δεν είναι που πιάστηκες να ζητιανεύεις
μα που ανύποπτη δίχως εμβόλιο
άνάμεσά τους διάβηκες
των μολυσμένων
Φτύσε τους
τώρα πια όλοι τους είναι οι '' άλλοι'' .

λέγοντας πέτρες

Αλλιώς δε γίνονταν ως φαίνεται .
Αρχή αρχή ακέραιος και βόνασος
ύστερα χίλια κομμάτια με την άρνηση
κλασματικός ακόμα υπήρχες
συνεχίστηκες σημάδι από πουλιά
ή τρία δάχτυλα
σμιχτά του μόσχου χαράζοντας γητειές
κ' ευθείες κάθετες , ώσπου χαμήλωνες
τσακίδια και μαδάρες καταμεσί των αριθμών
ώσπου μετριόσουνα
μετριόσουνα που δεν έλεε να σωπάσεις ...
... χαρτογραφούσες τον πηλό αυτόν το δαίμονα
τη φτερούγα μέσα σου πού έτρεμε κ' εμίλειε
λέγοντας πέτρες περπατώντας θάματα
φωνάζοντας : σώστε το παράλογο
το άλλο σας εντόσθιο που άρπαξε το σκυλί
και χάθηκε προς τα οινόφυτα του γαλαξία ...




΄Ολην τη νύχτα τουφεκούσες ένα φεγγάρι
κόκκινο
το πρωί σε βρήκανε μες στ' αποτσίγαρα .

ρήγμα στον κρόταφο

Με τι ακόμα να μετρούσα της γενιάς μου
το εμβαδόν ;
Με τι άλλο .
Ο πλανήτης έτριζε από αιμοφιλία
απ' της γενιάς μου όλα τα έναστρα
τις εννιά στοίβες όνειρα που έδωσα
όλα σπάνιες πέτρες
να φύγει ο κόμπος στο λαιμό .
Ο πλανήτης έτριζε
με τις περήφανες σιωπές μου
τα συνομήλικά μου σχήματα τις φωταψίες
τα μανάλια που
ακόμα φέγγουνε όλα σ' εκκλησιές κρυφές .




΄Ομως το ρήγμα στον κρόταφο
απ' τή ριπή σου πίκρα
εννιά μίλια ρήγμα η διάψευση
στον κρόταφο .

λέγοντας πέτρες

Αλλιώς δε γίνονταν ως φαίνεται .
Αρχή αρχή ακέραιος και βόνασος
ύστερα χίλια κομμάτια με την άρνηση
κλασματικός ακόμα υπήρχες
συνεχίστηκες σημάδι από πουλιά
ή τρία δάχτυλα
σμιχτά του μόσχου χαράζοντας γητειές
κ' ευθείες κάθετες , ώσπου χαμήλωνες
τσακίδια και μαδάρες καταμεσί των αριθμών
ώσπου μετριόσουνα
μετριόσουνα που δεν έλεε να σωπάσεις ...
... χαρτογραφούσες τον πηλό αυτόν το δαίμονα
τη φτερούγα μέσα σου πού έτρεμε κ' εμίλειε
λέγοντας πέτρες περπατώντας θάματα
φωνάζοντας : σώστε το παράλογο
το άλλο σας εντόσθιο που άρπαξε το σκυλί
και χάθηκε προς τα οινόφυτα του γαλαξία ..

Perfecta

Φιγούρα πλάι στον άνεμο με δυο θανάσιμα φεγγάρια.
Το που στέγαζες πράγματα
υστέρα που πάλι πράγματα
κ’ υστέρα που προχώρησες μέσα στα πράγματα
και που σαν έφτασες ως τους πυρήνες
δεν είχες άλλη κβάντωση.
Θυμόσουν μόνο τα χειρόκτια τα Επιφάνεια
την παρθένο αντιλόπη χαμένη μες στους πάγους
κ’ εκείνο το χαμόγελο στο φεγγίτη του μουσείου
σαν ειρωνική ημισέληνος, ποτέ αφή.
Ύστερα –είναι κι αυτός ό χρόνος βλέπεις
που χώνεται στα πόδια μας–
άνοιξε ή τρύπα στα ύφαλα
το μέγιστο ναυάγιο πολτώδες
σαν το εδώ και σαν το τώρα των αρχιερέων.
Πότε με τέτοια τελειότητα και πού
δοθήκανε στις μνήμες οι λεμβούχοι;

Ούριος άνεμος

Είναι που τα μάτια μου
έρπουνε στο μελί κορμί σου
γεμάτο φυσαρμόνικες
κι ανοίγουν στράτες του χαμού και πάω'
χαμένος πάω σε ντερβένια
όπως λιώνει πρωινή μοτοσυκλέτα
θωρώντας την Τριπολιτσά εν στύσει.

Κλυδωνισμοί Φιλικού

Ώσπου να το πιάσει ο νους πρόφταινε η γραφή.
Μην πεις λοιπόν πως η τόση μάζα
πως η απώλειά της μην το πεις
δεν ομοιώνεται της σιωπής μου
κι ότι είναι άσχετοι,
κάτω για κάτω ως την άκρη του Ταινάρου,
του νεωκόρου οι δισταγμοί
και οι τύψεις...

Πες μου:
τό' ξερες που ματώνει η στάχτη;

Κλυδωνισμοί Φιλικού

Ώσπου να το πιάσει ο νους πρόφταινε η γραφή.
Μην πεις λοιπόν πως η τόση μάζα
πως η απώλειά της μην το πεις
δεν ομοιώνεται της σιωπής μου
κι ότι είναι άσχετοι,
κάτω για κάτω ως την άκρη του Ταινάρου,
του νεωκόρου οι δισταγμοί
και οι τύψεις...

Πες μου:
τό' ξερες που ματώνει η στάχτη;

Κλυδωνισμοί Φιλικού

Ώσπου να το πιάσει ο νους πρόφταινε η γραφή.
Μην πεις λοιπόν πως η τόση μάζα
πως η απώλειά της μην το πεις
δεν ομοιώνεται της σιωπής μου
κι ότι είναι άσχετοι,
κάτω για κάτω ως την άκρη του Ταινάρου,
του νεωκόρου οι δισταγμοί
και οι τύψεις...

Πες μου:
τό' ξερες που ματώνει η στάχτη;

Αξονομετρια

Χιλιότρυπος από τους διαλογισμούς
έβγαλε το δεξί του μάτι.
Ξαναμμένος τότες απ' τον ηλιοφυσητήρα
με ορθωμένο τον φαλλό όπως γλυκόριζα
χύθηκε να φτουχτιάζει αχινούς,

κάτι λιγώματα καν τσιριξιές ήτανε της θαλάσσης
καθώς ανέβαινε άλαλη με κόκκινο γιαταγάνι.