Ακροτελεύτιο

Ολοένα λιγοστεύουν οι στίχοι

 

όπως οι επιθυμίες

όπως τα όνειρα

 

όπως οι μέρες μας

με κάθε χτύπο της καρδιάς

Πρώτη τ΄Απρίλη 1975

Περνά ο κουτσός λαός σου φορτωμένος

παράσημα

και τα παράσημα δεν χορταίνουνε ψωμί, μονάχα

σημαδεύουν μ’ αίμα και θάνατο τους όπου γης

μικρούς

τους όπου γης πνιγμένους που ούτε καν

επιπλέουν.

Τα δεκανίκια τους ξύνουν το χώμα της οργής,

σαν ξυλοκάρφια μπήγονται στη σίγουρη καρδιά μας.

Graffiti

Για να ’σαι αληθινός μες στον καιρό σου

ρίξε την ποίηση στα σκυλιά

Από τις λέξεις κράτησε μονάχα

όσες φωτίζουν ώς την άκρη της οργής

Κι αν πούνε πως την ποίηση πρόδωσες

μη φοβηθείς όσο θα λες αλήθεια.

Αυτός που πνίγεται δεν τραγουδά

Ουρλιάζει.

η βροχή

Τούτη η μαγική βροχή από

   μνήμες,

       εικόνες,

          λέξεις, 

             μουσική,

καθώς καρφώνεται επάνω σου

πότε σαν ρίγος

πότε σαν προσδοκία επίσκεψης

πώς να την πιάσεις στα δίχτυα

να γίνει θάλασσα του πρωιού

μ' ένα δικό της σύνορο

θανάτου;

Φοίβος Σταυρίδης (Λάρνακα, 1938 - 2012)

Ο Φοίβος Σταυρίδης (Λάρνακα, 1938 - 2012) υπήρξε ποιητής, εκδότης, ερευνητής, μελετητής. Σπούδασε φαρμακευτική στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού. Ιδρυτικό μέλος της Ένωσης Λογοτεχνών Κύπρου (1978) και της Εταιρείας Συγγραφέων. Πρωτοεμ­φανίστηκε στα γράμματα  το 1958 με διήγημα που βραβεύτηκε από τον Ελληνικό Πνευματικό Όμιλο Κύπρου. Εξέδωσε στη Λάρνακα σε συνεργασία με ολιγάριθμη εκδοτική επιτροπή (1980-1986) το λογοτεχνικό περιοδικό Κύκλος. Με τους Λευτέρη Παπαλεοντίου και Σάββα Παύλου ίδρυσε το περιοδικό Μικροφιλολογικά (Λευκωσία, 1997-κ.ε.).

Μαζί με τον ποιητή Θεοδόση Νικολάου επιμελήθηκε τη συγκεντρωτική έκδοση των Ποιημάτων του Παντελή Μηχανικού (Λευκωσία, 1982). Εξέδωσε, επιπλέον, τα έργα των Επαμεινώνδα Φραγκούδη, Οδοιπορικόν Μαυροβουνίου (Λευκωσία 1994),  και Σάββα Τσερκεζή, Ημερολόγιον του βίου μου, αρχόμενον από του 1886 ( Λευκωσία 1988, 2007).

Έργα ποιητικά: Ποιήματα, Λάρνακα, 1972. Απομυθοποίηση, 1978. Τρίτο πρό­σωπο, 1992.

Επίσης, δημοσίευσε μελετήματα και βι­βλιογραφίες για ελλαδικούς και κύπριους λογοτέχνες. Ενδεικτικά:

Ο ποιητής ως αγαλματοποιός. Δέκα χρόνιο, από τον θάνατο του Π. Μηχανικού (1990). Βιβλιογραφία Κυπριακής Λογοτεχνίας από τον Λεόντιο Μαχαιρά έως τις μέρες μας (2001), με τους Λευτέρη Παπαλεοντίου και Σάββα Παύλου. Βιβλιογραφία Κυπριακής λαϊκής ποίησης. Φυλ­λάδες και αυτοτελείς εκδόσεις (1884 - 1960) (2002).

Τιμήθηκε το 1972 με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης της Κύ­πρου.

Συνεργασίες του δημοσιεύτηκαν στα περιοδικά Κυπριακά Χρονικά, Πνευματική Κύπρος, Φιλολογική Κύπρος, Ακτή, Επτά Ημέρες (Καθημερινής) , Αντί, Διαβάζω, Η λέξη, Νέα Εστία,  Νέα Εποχή, Άνευ, Κυπριακή Βιβλιοφιλία, Η Παρέμβαση.

Το μικρό σε όγκο ποιητικό του έργο θεωρείται ως ένα από τα πιο ξεχωριστά στην κυπριακή λογοτεχνική παραγωγή, με τη συνδρομή της εκφραστικής λιτότητας, της στοχαστικής διάθεσης, της απομυθοποίησης και της ειρωνείας. Οι μονογραφίες, οι μελέτες, η συμμετοχή του σε ομαδικές παρεμβάσεις επέτρεψαν την προώθηση της έρευνας για την κυπριακή λογοτεχνία και του πολιτισμό της νήσου σε υψηλότερο επίπεδο. Καθοριστική ήταν η συμβολή του στα βιβλιογραφικά πράγματα της Κύπρου και στη διαδικτυακή παρουσία της Κύπρου «προς τα έξω».

Συν-ιδρυτής και υπεύθυνος του ιστολογίου του περιοδικού Μικροφιλολογικά

http://microphilologica.blogspot.com/
Ιδρυτής των ιστολογίων:
Η Άλλη Κύπρος. Μαρτυρίες ανθρώπων και τόπων.
http://allikypros.wordpress.com/about/
Λάρνακα: Ιστολόγιο για τη Λάρνακα
http://larnaka.wordpress.com
Retalia et alia: Κείμενα για το βιβλίο και τη λογοτεχνία
http://kitieus.wordpress.com

Αυτοί που μοιάζουν με φυτό

Αυτοί που μοιάζουν με φυτό

κυκλοφορούν σχεδόν ακίνητοι στον ίδιο τόπο

αδιάφοροι σε υπολογισμούς

ξένοι σε πάθη από την τριβή του πλήθους

φορούν παπούτσια μαλακά που δεν χαράζουν

το χώμα όπου πατούν∙

αυτοί που μοιάζουν με φυτό

δεν υπογράφουν στίχους ούτε ζωγραφίζουν,

ποτέ δεν τραγουδάνε με φωνή που ακούεται.

η γριά γιαγιά-μου

Η γριά γιαγιά-μου η εκατόχρονη

πια δεν κοιμάται με τα παραμύθια,

ολημερίς κοιτάζει κατά το βοριά

με ήλιο, με βροχή — πού ‘ναι τ’ αδράχτι της

σε τούτο το τσαντίρι σύνεργο διαβόλου;

Κάθεται και κοιτάζει τα βουνά

με ξεπλυμένα μάτια,

κάθεται κι αφουγκράζεται τη γη, κι ακούει

στη μακρινή αυλή-της ξένα βήματα.

το σπόρο να τσακίζουν που τολμά ν’ ανθίσει.

«Θα περιμένω, γιε μου», λέει η γριά γιαγιά-μου η

εκατόχρονη

«να πάω σπίτι-μου∙  εδώ δεν είναι τόπος μου για

να πεθάνω».

Κι έτσι ως γυρνά και συνεχίζει να κοιτάζει τα

βουνά

ξέρω πως η γριά γιαγιά-μου η εκατόχρονη,

αυτό θα κάνει.

διάγραμμα

Είκοσι χρόνια  μετρημένα σε λιγνές  αιωρούμενες  στιγμές

ποδοπατούμενες εντυπώσεις  χρωμάτων,   αισθήσεις πράξεων

όσο για να χαρτογραφήσεις ένα περίγυρο και να φωνάξεις «ξεκινώ»

όσο για να ταξινόμησεις τον κόσμο σου — μακριά

από περίοπτες  προεξοχές   και  απαστράπτουσα   μακαριότητα.

Είκοσι χρόνια για να πάρεις το δρόμο της επιστροφής

λιγότερο   σοφός,   λιγότερο   κυρίαρχος των  αμφιβολιών   σου.

Ημερήσια διαταγή

Να φοβάστε την άλλη σκιά

που δεν σας ακολουθεί

που δεν κρατιέται

στον επιμελημένο περίγυρο της παρουσίας σας

Παίρνει κάποτε το προβάδισμα και

με την ανάλογη κλίση του φωτός

προδίδει το αληθινό παράστημά σας∙

τη συναντάτε κάποτε να περπατά

αντίθετα με σας

και διερωτάστε ποιο  παιγνίδι παίζεται

αναθυμούμενοι

ίσως με κάποια διάθεση να συγχωρήσετε

ίσως με κάποια υπαναχώρηση  από τις αρχές σας

πρόσωπα που θα ’ταν καλύτερα να τα είχατε ξεχάσει.

Κι ακόμα

πιο πολύ να φοβάστε την άλλη σκιά

όταν στ’ αστεία μπλεχτεί με την απλή σκιά που σας ακολουθεί

και σας στερήσει την δυνατότητα

ν’ αναζητήσετε

πιθανότερο σύνορο ελευθερίας.

ζωγραφίζοντας με αριθμούς

Πρωτίστως να καθορίσουμε την κατεύθυνση:

ύστερα από το σπίτι είναι η δουλειά, τη δουλειά

ακολουθεί το σπίτι, σε κυνηγούν τα διακόσια παράθυρα

των σπιτιών, σε κυνηγούν τα μάτια που δε σε κοιτάζουν,

τα στρογγυλά μικρά σου γράμματα που μιλούν για μιαν ανώφελη

μάχη∙ εδώ όλα υπάρχουν για να σε πληγώνουν

για να δημιουργούν καταστάσεις αναπότρεπτες

κ’ υστέρα πιάνεσαι και δεν μπορεί να ξεφύγεις

η προοπτική είναι μόνο για όσους αφομοιώνονται.

Δε μπορείς να κάμεις μια μικρή, λογική επανάσταση

να πεις: τούτο το βράδυ θα ξαγρυπνήσω στους δρόμους

τούτο το βράδυ θα χαιρετήσω εκατό μίλια την ώρα

μ’ ένα παρδαλό πουκάμισο αδιαφορίας∙

στις πόλεις μας οι στέγες των σπιτιών είναι χαμηλές

ρίχνουν ίσκιους στις γωνιές και φοβίζουν τους περαστικούς

οι άνθρωποι περπατούν προσεκτικά πάνω στα πεζοδρόμια,

ξαφνικά κατεβαίνουν, περπατούν μέσα σου και σε κοιτάζουν.

Μπορείς μόνο, φεύγοντας από το άδειο γραφείο  σου

φεύγοντας την αβεβαιότητα των ματιών και τους ίσκιους

ν’ ασχοληθείς ειρηνικά στο σπίτι «ζωγραφίζοντας με αριθμούς»—

στο κουτί βρίσκεις ένα τελάρο διάστικτο από αριθμούς

ένα σχέδιο διαγραμμένο χωρίς υπονοούμενα και αμφιβολίες

απλό, τυπωμένο σ’  εκατό χιλιάδες αντίτυπα,

βρίσκεις όλα τα χρώματα που θα χρειαστούν, στις αναγκαίες ποσότητες

κι όλο το απόγευμα ασχολείσαι παθητικά

χρωματίζοντας αριθμημένα τετράγωνα  που  θ’   αποδώσουν

ένα επιμελώς καθορισμένο σχέδιο

επιφανείας.

παλιό σπίτι

Κάποτε αφήνεις το σπίτι όπου γεννήθηκες

όπου έζησες δέκα χρόνια, είκοσι χρόνια,

ολόκληρη ζωή.

Ένα, ένα σηκώνουν τα έπιπλα.

Μένει το κρύο βλέμμα των γυμνών τοίχων

να σε συντροφιάζει.

Δένεις τις μνήμες κόμπο στο μαντήλι σου

και φεύγεις…

Όμως, πριν περάσει το βλέμμα σου

τελευταία φορά τα δωμάτια,

πριν κλείσεις πίσω σου στερνά την πόρτα

μη ξεχάσεις τα  σημάδια των βημάτων

π ου άφησες.

Σκούπισε  τη σκόνη τους σε μια γωνιά

να μην την ταράξουν

τα πατήματα εκείνων που έρχονται.

ΠΟΙΗΜΑ

Ποίημα είναι το κενό

πέρα από την τελεία

της τελευταίας προτάσεως

τα περιθώρια,

ό,τι χωρίζει τον

ένα στίχο από τον άλλο

πάρτε τα για προδιάθεση·

ο ποιητής θ’ αρχίσει να μιλά

ύστερα από την τελευταία

τελεία.

In perspective

Σα μια σταγόνα διαλυμένη

μέσα στην κάψα του μεσημεριού

φέρνεις στα χείλη τη μακάρια

γεύση από πρώιμο καλοκαίρι∙

κι’ έτσι ως γυρνάς το πρόσωπο

απ’ τη ζωή, μακριά που δίνεται

διάφανη μες στο φως του βάθους

μοιάζεις αλήθεια κι όνειρο —

το χτες, το σήμερα, τ’ αύριο: ένα.