Κεντρική στοά: Ποιητική Συλλογή του Νάνου Βαλαωρίτη που το 1959 τιμήθηκε με το Β΄ κρατικό Βραβείο (Ιδιωτική έκδοση)

Μικρός θρήνος

Γράμματα που έγραψε στο βλέμμα τους η αγάπη Όνειρα που κέντησαν στον ύπνο τους οι αράχνες Ο θάνατος σαν ύφασμα σύρθηκε ανάμεσά τους Έσβησαν έτσι τα λαμπρά τους μάτια σαν λυχνάρια Το δέρμα τους που ήταν σφιχτό σαν το πανί στον άνεμο Δεν νιώθει πια τη ζεστασιά που χύνουν τα κορμιά Σαν ημερομηνίες τα ονόματά τους Όμως καθώς χαμογελάς χαμογελούν ακόμα Τα βήματά τους αντηχούν μέσα στα βήματά μας Και στην καρδιά μας νιώθουμε το χτύπο της καρδιάς τους.

Το φάντασμα

Εσύ που με ονειρεύτηκες όταν δε ζούσα πια

Εσύ που με φαντάστηκες πριν να με δουν τα μάτια σου

Εσύ που με αγκάλιασες χωρίς να υπάρχω ακόμα

Για το χατίρι σου σαν τον καπνό θα γεννηθώ μια μέρα

Γυναίκα που αγαπώ.

Μη με ρωτάς αν είμαι εγώ αυτός που σου 'ταξαν κει πέρα

Μη μου ζητάς ταυτότητα μητέρα και πατέρα

Μη μου ζητάς τα μέτρα μου το σόι το επάγγελμά μου

Σαν τον καπνό θα σκορπιστώ στο πρώτο ερώτημά σου

Γυναίκα που αγαπώ.

Στα τζάμια επάνω η βροχή χαράζει τ' όνομά μου

Η χώρα μου μ' αυτήν εδώ δεν έχει γνωριμία

Το κλίμα ειν’ ανυπόφορο και λέγεται αμαρτία

Είναι καπνός τα σπίτια της κι οι δρόμοι μια οπτασία

Γυναίκα που αγαπώ.

Εσύ που μ’ εμπιστεύθηκες με τόση αυτοθυσία

Εσύ που δε μ’ αρνήθηκες μες στη δοκιμασία

Μη μου μιλάς για το Θεό και για την ευτυχία

Είναι καπνός τα χέρια μου κι ανύπαρχτη η πνοή μου

Γυναίκα που αγαπώ.

Είμαι ένα γράμμα που έλαβες μετά την καταιγίδα

Είμαι το ανατρίχιασμα του ιδανικού έρωτά σου

Είμαι ένα ψέμα αληθινό ενός μεγάλου αγνώστου

Είμαι ο καπνός που έπλασε ο πόθος της καρδιάς σου

Γυναίκα που αγαπώ - είμαι το φάντασμά σου.

Μερικές γυναίκες: Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης το 1983/ Νάνος Βαλαωρίτης

μπορείτε να την διαβάσετε: http://documents.tips/documents/-568ca6541a28ab186d90c643.html#

Νάνος Βαλαωρίτης (βιογραφία)

Γεννήθηκε στην Λωζάννη της Ελβετίας το 1921 και απεβίωσε στις 13 Σεπ 2019. Ήταν γιος του διπλωμάτη Κωνσταντίνου Βαλαωρίτη, γιου του Ιωάννη Βαλαωρίτη. Γράφει από νέος — πρωτοδημοσιεύει στα Νέα Γράμματα το 1939. Το 1944 δραπετεύει απ' την γερμανοκρατούμενη Ελλάδα μέσω του Αιγαίου στην Τουρκία, από εκεί στη Μέση Ανατολή και τελικά στην Αίγυπτο όπου συναντάει τον Σεφέρη ο οποίος υπηρετούσε την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση ως γραμματέας της ελληνικής πρεσβείας στο Κάιρο. Το 1944 μετά από προτροπή του Σεφέρη ο Βαλαωρίτης ταξιδεύει στο Λονδίνο για να βοηθήσει στην ανάπτυξη λογοτεχνικών δεσμών μεταξύ Ελλάδας και Βρετανίας. Συναντά τους Τ.Σ. Έλιοτ, Γ.Χ. Όντεν, Ντύλαν Τόμας και εργάζεται για τον Λούις ΜακΝις στο BBC. Εκτός από τη μελέτη αγγλικής λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου, κάνει και μεταφράσεις (στα αγγλικά) Ελλήνων μοντερνιστών ποιητών, μεταξύ των οποίων του Ελύτη και του Εμπειρίκου. Το 1947 εκδίδει την Τιμωρία των Μάγων, την πρώτη του ποιητική συλλογή, στο Λονδίνο. Από το 1954 μέχρι το 1960 συμμετέχει στην ομάδα των σουρεαλιστών του Παρισιού.

Το 1960 επιστρέφει στην Ελλάδα, και ανάμεσα 1963 και 1967 είναι ο εκδότης και διευθυντής του λογοτεχνικού περιοδικού Πάλι. Όταν η χούντα έρχεται στην εξουσία το 1967, νιώθει πως δεν έχει άλλη επιλογή παρά να αυτοεξοριστεί, έτσι το 1968 ταξιδεύει στις ΗΠΑ όπου και διδάσκει συγκριτική λογοτεχνία και δημιουργικό γράψιμο στο πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο, μια θέση που κράτησε για 25 χρόνια. Το 1983 βραβεύεται με το Α' Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του Μερικές γυναίκες (ενώ είχε αρνηθεί ανάλογη βράβευση το 1958. Το 1976 είχε, επίσης, αρνηθεί την πρόταση να γίνει αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών). Το Δεκέμβριο του 2009 του απονεμήθηκε το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολo του έργου του.

Θεατρικά του έργα έχουν παιχτεί σε Παρίσι, Σπολέτο, Άαρους, και Αθήνα. Έχει συνεργαστεί με τα λογοτεχνικά περιοδικά Τετράδιο, Σήμα, Horizon, New Writing και Daylight.

Ποίηση

• Η Τιμωρία των Μάγων, ιδιωτική έκδοση 1947
• Κεντρική Στοά, ιδιωτική έκδοση 1958
• Terre de Diamant, ιδιωτική έκδοση 1958
• Κάποιος 1963
• Hired Hieroglyrhs 1970
• Dipomatic Relations 1971
• Ανώνυμο Ποίημα του Φωτεινού Αηγιάννη 1977
• Εστίες Μικροβίων 1977
• Ο Ήρωας του Τυχαίου 1979
• Flash Bloom 1980
• Η Πουπουλένια Εξομολόγηση 1982
• Μερικές Γυναίκες, Α' Κρατικό Βραβείο Ποίησης 1983
• Ο Διαμαντένιος Γαληνευτής 1981
• Ποιήματα 1 1983
• Στο Κάτω Κάτω της Γραφής 1984
• Ο Έγχρωμος Στυλογράφος 1986
• Ποιήματα 2 1987
• Ανιδεογράμματα 1996
• Ήλιος, ο δήμιος μιας πράσινης σκέψης 1996
• Αλληγορική Κασσάνδρα 1998

Πεζά

• Ο Προδότης του Γραπτού Λόγου, διηγήματα 1980
• Απ' τα Κόκκαλα Βγαλμένη, μυθιστόρημα 1982
• Ο Θησαυρός του Ξέρξη, μυθιστόρημα 1984
• Η Δολοφονία, νουβέλα 1984
• Ο Ομιλών Πίθηκος ή Παραμυθολογία 1986
• My Afterlife Quaranteed, διηγήματα 1990
• Η Ζωή μου Μετά Θάνατον Εγγυημένη, διηγήματα 1993
• Παραμυθολογία 1996
• Ο Σκύλος του Θεού 1998
• Τα Σπασμένα Χέρια της Αφροδίτης της Μήλου 2002
• Γνωρίζετε την Ελπινίκη;, διηγήματα 2005

Δοκίμια

• Ανδρέας Εμπειρικός 1989
• Για μια Θεωρία της Γραφής 1990
• Μοντερνισμός, Πρωτοπορία και Πάλι 1997
• Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, Ένας Ρομαντικός 1998

Το χρονικό της αναδάσωσης / Βαλαωρίτης Νάνος

Η αναδάσωση συνεχίζεται
Με γοργό ρυθμό φτάνει
Απρόοπτα σε παροξυσμό
Δέντρα πετάγονται παντού

Τρυπάνε του σπιτιού την οροφή
Και συνεχίζουν την ανοδική
Πορεία τους προς τον ουρανό
Ωσπου να φτάσουνε στην πύλη

Της παντοδυναμίας - εκεί
Σταματάνε για να καθορίσουν
Τι θα πούνε το καθένα
Στον Κύριο των Μεγάλων

Αρχαγγελικών Δυνάμεων 
Που τα ηνία της γης κρατούσε
Στα δάχτυλά του ανάμεσα
Γεμάτα αχάτες κι αμεθύστους

             Επίμετρο

Δεν ξέρουμε τι είπανε στον Κύριο
Τα δέντρα αυτά - τα λόγια τους
Τα πήρε και τα εισέπνευσε
Κι έβγαλε ένα Αχ τι ωραία

Πώς μ' οξειδώνει τ' οξυγόνο σας
Και μου αναζωογονεί το μένος
Να σφάξω και να καταστρέψω
Να κάψω και να εξολοθρέψω

Πιστεύω / Βαλαωρίτης Νάνος

 
Πιστεύω σε μια χημική ένωση Πατέρα Παντοκράτορα
Πιστεύω σε μια ηλεκτρική εκκένωση Άγιο Πνεύμα
Πιστεύω σ' έναν Γιο Μονογενή που βγήκε από το σπέρμα
Πιστεύω σε μια φυσική εξέλιξη Μητέρα Αειπαρθένα
Πιστεύω σε μιαν Εκκλησία διακόπτρια του φωτός
Και σε δώδεκα Απόστολους του Έρωτα
Πιστεύω σ' ένα Εσταυρωμένο Δέντρο
και σε μιαν αρχική ουσία Π
Πιστεύω σ' έναν άγνωστο παράγοντα
Που γεννάει την περιέργεια
πιστεύω σ' ένα πονηρό και σ' ένα αθώο πνεύμα
Πιστεύω σε μιαν ωραία γυναίκα
Που θα με κάνει ευτυχισμένο
Πιστεύω στη μεγάλη δύναμη της φαντασίας
Που μπορεί στην κόλαση να δει έναν παράδεισο
Στο καθετί που βλέπω που ακούω που μαντεύω που αγαπώ
Πιστεύω
Πιστεύω σ' έναν άνθρωπο αποφυλακισμένο
Απ' τα δεσμά της σκέψης του του φόβου του το αυγό
Άγιος ελεύθερος στον Αιώνα τον Άπαντα.

(Συλλογή Α8, Α12: Εστίες μικροβίων, 1997)

Κουράστηκα να σ' αγαπώ / Βαλαωρίτης Νάνος

Θέλω να με βγάλουν στο σφυρί
θέλω να μπω στη φυλακή
θέλω νάμαι όπως την Κυριακή
που τρώμε όλοι ένα γλυκό

θέλω να γίνω χρυσοχόος
με χρυσόσκονη να σε χρυσίσω
θέλω να πάμε στην Αμερική
να γνωρίσουμε τον κύριο Κροίσο

θέλω να ταξιδέψω στην Ινδία
να καώ στη νεκρική πυρά
ψέλνοντας μια σούτρα βουδική
στον Γάγγη να ρίξουν τα οστά 

θέλω ν' ανεβώ τον Αμαζόνιο
αντίθετα στο ρεύμα - να φαγωθώ
από ένα σαρκοβόρο τροπικό φυτό
ψελλίζοντας μια σολομονική

θέλω να σε δω βαθειά στα μάτια
έλεος να σου πω σταμάτα
κι ας λουστώ για δεύτερη φορά
στον καταρράχτη Νιαγάρα

θέλω ν' αναμετρηθώ με τη σκιά
που πάντοτε σ' ακολουθεί
ν' αρμενίσω με λευκά πανιά
στην Ευρώπη με τα συνδικάτα

θέλω ν' αναληφθώ στα επουράνια
να μη σε ξανασκεφτώ ποτέ μου
να κάτσω δίπλα στον Αρχάγγελο
να διαβάζουμε φτηνά ρομάντσα

Αντιφών (απόσπασμα) / Βαλαωρίτης Νάνος

δεν ξέρω αν πρέπει να συνεχίσω
να γράφω όπως έγραφα εδώ και
είκοσι χρόνια ήμουν μεθυσμένος
τότε με τον εαυτό μου τώρα στέγνωσε

η προσδοκία για κάτι διαφορετικό
το χειρότερο γίνεται όλο και πιο συχνό
γι’ αυτό κατάντησα υπεραισιόδοξος
βλέποντας και κάνοντας γύρω μου

Το μάθημα της χαραυγής / Βαλαωρίτης Νάνος

 Με το κόκκινο φίδι που γεννιέται στο αίμα τους
με τη διπλή φλογέρα που κοιμάται στο βλέμμα τους
τα παιδιά σας θα μεγαλώσουν κι αυτά
θα τινάξουν το βαρύ χαλινάρι να εμποδίζει το όνειρό σας
θα παρατήσουν τους χορούς και τα παιχνίδια στα τρυφερά λαγκάδια
και θα περάσουν σιωπηλοί μαρμαροτράχηλοι τις ατσαλένιες πόρτες
να πλημμυρίσουν τη γερασμένη σας πολιτεία
και τ’ αγέρωχα παλικάρια μεθυσμένα από το αίμα της χαραυγής
θα τιναχτούν να γιορτάσουν το ξύπνημά τους
να τραγουδήσουν με τη δική σας φωνή ένα δικό τους αστέρι
ν’ αγναντέψουν με τα δικά σας βλέμματα ένα δικό τους ήλιο
να κοιμηθούν με το δικό σας ύπνο ένα λαφρύτερο ύπνο
και θάρθουν αστροντυμένοι
όπως έρχεται το φεγγάρι να λιώσει στην αμασχάλη του βουνού
και θάρθουν ηλιολουσμένοι
όπως έρχεται το μαχαίρι αστραφτερό να βρει το κοιμισμένο χέρι
και θάρθουν ανεμοπόδαροι θαλασσοφιλημένοι
να τινάξουν στη μαραμένη σας αγκαλιά τη ζωντανή τους αγάπη.

Κατάσταση πολιορκίας / Βαλαωρίτης Νάνος

Πολιορκούμεθα λοιπόν
Πολιορκούμεθα από ποιον
Από σένα κι από μένα απ’ τον τάδε και τον δείνα
Πολιορκούμεθα στενά
Από σύνορα, τελωνεία, ελέγχους διαβατηρίων, την Ιντερπόλ, τη στρατιωτική
Αστυνομία, τα τανκς, τη ρητορεία, τη βλακεία,
Απ’ τα παράσημα, τις στολές, τους εκφωνηθέντας λόγους
Τις υποσχέσεις, τις ψευτιές, την κουτοπονηριά
Τη δήθεν αγανάκτηση των ιθυνόντων, την υποκρισία
Την τηλεόραση, τη ραδιοφωνία, τα σαπούνια, τ’ απορρυπαντικά
Τις διαφημίσεις, τον τουρισμό, τα οργανωμένα ταξίδια, τις κρουαζιέρες
Τις γκαζιέρες, τα ψυγεία, τις κατασκηνώσεις, τους προσκόπους,
Τ’ άρθρα για την εκπαίδευση, την πολυκοσμία, τη σκόνη, τις ποιητικές συλλογές
Την έλλειψη ύδατος, τα λιπάσματα, τα νεύρα, την κακή χώνεψη, τη φαλάκρα,
Τους εφοπλιστές, το ποδόσφαιρο, τα λεωφορεία, την ακρίβεια, τις παθήσεις
Της σπονδυλικής στήλης, τη γραφειοκρατία, την καθυστέρηση, τις διαβεβαιώσεις,
Τις κριτικές, την εκκλησία, τα βασανιστήρια, τους καιροσκόπους,
Την υποψία, τους κατατρεγμούς, το φόβο, τη θρασύτητα, τους διαγωνισμούς
Καλλονής, την έλλειψη χρημάτων, την έλλειψη δικαιωμάτων, πολιορκούμεθα από τους βάναυσους
Τους άναρθρους, από τις μαύρες σκέψεις μας. Από τον εαυτό μας
Κι απ’ ό,τι άλλο βάλει ο νους σας πολιορκούμεθα στενά.

Μάνη / Βαλαωρίτης Νάνος

Για την ψυχή μου πάλεψα
στα στάδια των Ρωμαίων
για τον άνθρωπο που ήμουνα
με τα θηρία πάλεψα
για την αθάνατη ψυχή μου
έφερα το σπαθί των Καισάρων
στην Πόλη των Ιουδαίων
στην Πύλη μπροστά γονάτισα
πριν να μου πάρουν το κεφάλι
στο θάμπωμα αναστήθηκα
κι όταν οι σάλπιγγες ήχησαν
κι άνοιξε το πορτόνι
του Κάστρου της Ωριάς
στη θάλασσα κολύμπησα
φίδι με ψάρια ανάλογα
στον θρόνο του Μίνου κάθισα
και στο θρονί του Αττίλα
το μακελειό αντίκρισα
στης μάχης την επαύριο
όσους νεκρούς συνέλεξα
τους έριξα στην τάφρο.
Μίλησα με φθόγγους άφθογγους
και μ' άκουγαν άναυδοι οι κουφοί
σε κάστρο μαύρο κι άραχνο
τη δούλη του θεού παντρεύτηκα
κι έμεινα χωρίς φωτιά
πριν να γεννήσει εσένα
με τα δυο μου χέρια εκύλησα
την πέτρα από τον τάφο
όρκο στον όρκο πάτησα
και βγήκα μεταμορφωμένος σε
πίθηκο κι αυτός είμαι ακόμα
αυτός που ήμουνα και θα 'μαι
ο μαθητευόμενος μάγος
πάντα ομιλητικός κι από έρωτα
απονευρωμένος.

Άπνοια / Βαλαωρίτης Νάνος

Αν κατεβούμε κάποτε προς τις ακρογιαλιές
- Τι μας είναι αυτές οι ακρογιαλιές
Παρά μια διέξοδος από τη μετριότητα
Ένας αφρός σπαταλημένων ημερών
Οι εαυτοί μας συγκεντρωμένοι στην ακροθαλασσιά
Με διαφορετικά ονόματα ο καθένας
Έτοιμοι να επιβιβαστούν στα πλοία
Αναζητώντας μια χαμένη Τροία
Οι πολυμήχανοι οι ωκύποδες με λόγια φτερωτά -
Το θέμα της συζήτησης στην τελευταία συνάντηση
Περί ανέμων και υδάτων και περί φαντασμάτων
Αγκαλά και δεν θυμάμαι τι ειπώθηκε ακριβώς
Ακούστηκαν πολλές φωνές μες στις σκηνές
περί θυσίας ο λόγος και περί αποπλεύσεως
Και περί θεάς Αρτέμιδος - όμως λείπει το άθροισμα
Λείπει το εγώ που σημειώνει και περιεργάζεται
Το αύριο και το σήμερα το άλλοθι και το εδώ
Του επί ξηρού ακμής παντοτινά ιστάμενου
Γίγαντα που βαστάει στα χέρια του τον ουρανό

Συλλογή: Ήλιος ο δήμιος μιας πράσινης σκέψης, 1996

ο διαμαντένιος γαληνευτής (σελ: 62) /Βαλαωρίτης Νάνος

Πυροβολούσε συνεχώς, υποχωρώντας με το δάχτυλο στη σκανδάλη υποχωρούσε στην αρχή δεξιά κι ύστερα αριστερά - ώσπου αισθάνθηκε στη πλάτη του τον τοίχο. Αλλά ο τοίχος δεν ήταν εμπόδιο στο Διαμαντένιο Γαληνευτή και άρχισε να βυθίζεται μέσα του σιγά σιγά σα να διέσχιζε έναν θάμνο. Σπιθαμή με σπιθαμή ξαναγινόταν τοίχος. ο τοίχος στο μέρος όπου είχε περάσει έγιανε απ' την πληγή που του 'χαν κάνει τα κύτταρα του σώματος του Διαμαντένιου Γαληνευτή. Εκείνοι που τον καταδιώκανε κάναν κράτει στ' άλογά τους (ήσαν όλοι δούρειοι οι ίπποι τους) και ήσυχα-ήσυχα ακολούθησαν τα ίχνη του μέσα στον τοίχο. Εκεί έγινε η μάχη. Ο τοίχος φουσκώνοντας που και που, τους ρουφούσε μέσα του. Βογκούσε συνεχώς - αλλά ο ήχος των πυροβολισμών ήταν μουντός σαν πνιγμένος ώσπου χάθηκαν ολότελα. Τα γυάλινα άλογα ξαναβγήκαν απ' τον τοίχο ένα -ένα: Το τελευταίο τον κουβαλούσε μέσα του - αντί για τον αναβάτη του. Είχε προσχωρήσει σ' αυτούς που τον κυνηγούσαν, είχε γίνει ένας απ' αυτούς. Κι εδώ τελειώνει η ιστορία του Διαμαντένιου γαληνευτή.

Κεντρική στοά: Ποιητική Συλλογή του Νάνου Βαλαωρίτη που το 1959 τιμήθηκε με το Β΄ κρατικό Βραβείο (Ιδιωτική έκδοση)

Μικρός θρήνος

Γράμματα που έγραψε στο βλέμμα τους η αγάπη Όνειρα που κέντησαν στον ύπνο τους οι αράχνες Ο θάνατος σαν ύφασμα σύρθηκε ανάμεσά τους Έσβησαν έτσι τα λαμπρά τους μάτια σαν λυχνάρια Το δέρμα τους που ήταν σφιχτό σαν το πανί στον άνεμο Δεν νιώθει πια τη ζεστασιά που χύνουν τα κορμιά Σαν ημερομηνίες τα ονόματά τους Όμως καθώς χαμογελάς χαμογελούν ακόμα Τα βήματά τους αντηχούν μέσα στα βήματά μας Και στην καρδιά μας νιώθουμε το χτύπο της καρδιάς τους.

Το φάντασμα

Εσύ που με ονειρεύτηκες όταν δε ζούσα πια

Εσύ που με φαντάστηκες πριν να με δουν τα μάτια σου

Εσύ που με αγκάλιασες χωρίς να υπάρχω ακόμα

Για το χατίρι σου σαν τον καπνό θα γεννηθώ μια μέρα

Γυναίκα που αγαπώ.

Μη με ρωτάς αν είμαι εγώ αυτός που σου 'ταξαν κει πέρα

Μη μου ζητάς ταυτότητα μητέρα και πατέρα

Μη μου ζητάς τα μέτρα μου το σόι το επάγγελμά μου

Σαν τον καπνό θα σκορπιστώ στο πρώτο ερώτημά σου

Γυναίκα που αγαπώ.

Στα τζάμια επάνω η βροχή χαράζει τ' όνομά μου

Η χώρα μου μ' αυτήν εδώ δεν έχει γνωριμία

Το κλίμα ειν’ ανυπόφορο και λέγεται αμαρτία

Είναι καπνός τα σπίτια της κι οι δρόμοι μια οπτασία

Γυναίκα που αγαπώ.

Εσύ που μ’ εμπιστεύθηκες με τόση αυτοθυσία

Εσύ που δε μ’ αρνήθηκες μες στη δοκιμασία

Μη μου μιλάς για το Θεό και για την ευτυχία

Είναι καπνός τα χέρια μου κι ανύπαρχτη η πνοή μου

Γυναίκα που αγαπώ.

Είμαι ένα γράμμα που έλαβες μετά την καταιγίδα

Είμαι το ανατρίχιασμα του ιδανικού έρωτά σου

Είμαι ένα ψέμα αληθινό ενός μεγάλου αγνώστου

Είμαι ο καπνός που έπλασε ο πόθος της καρδιάς σου

Γυναίκα που αγαπώ - είμαι το φάντασμά σου.

Στην πρώτη έκδοσή της η Ποιητική Συλλογή το 1958 "βγήκε" σε μόλις 480 αντίτυπα. 

Μερικές γυναίκες: Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης το 1983/ Νάνος Βαλαωρίτης

μπορείτε να την διαβάσετε: http://documents.tips/documents/-568ca6541a28ab186d90c643.html#

Μικρός Θρήνος / Νάνος Βαλαωρίτης

Γράμματα που έγραψε στο βλέμμα τους η αγάπη

Όνειρα που κέντησαν στον ύπνο τους οι αράχνες

Ο θάνατος σαν ύφασμα σύρθηκε ανάμεσά τους

Έσβησαν έτσι τα λαμπρά τους μάτια σαν λυχνάρια

Το δέρμα τους που ήταν σφιχτό σαν το πανί στον άνεμο

Δεν νιώθει πια τη ζεστασιά που χύνουν τα κορμιά

Σαν ημερομηνίες τα ονόματά τους

Όμως καθώς χαμογελάς χαμογελούν ακόμα

Τα βήματά τους αντηχούν μέσα στα βήματά μας

Και στην καρδιά μας νιώθουμε το χτύπο της καρδιάς τους.

Το διαβάσαμε στο βιβλίο "Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ΄τεύχος"  της Γ΄τάξης του Γενικού Λυκείου

Επιστολή του ποιητή Νάνου Βαλαωρίτη για την άνοδο της Χρυσής Αυγής

Προς τον Πρωθυπουργό της Ελλάδος κ. Αντώνη Σαμαρά

 

Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε,

Γνωρίζω από καιρό ότι ήσασταν στενός φίλος και συγγενής του επίσης στενού μου φίλου και συναδέλφου Οδυσσέα Ελύτη. Γι' αυτό το λόγο παίρνω το θάρρος να σας απευθύνω αυτή την επιστολή και το κάνω με πόνο στην καρδιά για την κατάσταση στη χώρα μας, που σήμερα εσείς την κυβερνάτε.
Εκτός απ' το ότι έχουμε υποστεί την πιο άδικη ηθική και εξευτελιστική πολιτιστική επίθεση στην ιστορία μας εδώ και δυο χρόνια από τα γερμανικά ΜΜΕ και με τέτοιο συστηματικό τρόπο που εξαπλώθηκε πειστικά και στον υπόλοιπο κόσμο, ώστε να φτάσει η απαξίωση ακόμα και σε απλούς Έλληνες πολίτες έξω από την Ελλάδα, έχουμε παραστεί μάρτυρες της δημιουργίας ενός βαρβαρικού μορφώματος που αυτο-αποκαλείται Χρυσή Αυγή, και χάρις στις αντίξοες περιστάσεις μας κατάφερε να μπει στη Βουλή των Ελλήνων με όλα τα σύμβολα και τις συμπεριφορές νεοναζιστών. Το πόσο δεν είναι "ελληνικό" αυτό το φαινόμενο είναι φανερό και από την ιδεολογία του και από τα σύμβολα και τις τελετές που τόσο χοντρικά και αδέξια μιμείται.
Πολλοί από τους συναδέλφους μου διανοούμενους και συγγραφείς δεν μοιάζουν να το παίρνουν στα σοβαρά. Δεν βαριέσαι, έχουμε δει κι άλλα κι αυτό θα περάσει, λένε ελαφρά τη καρδία.
Ομως όταν αυτή η κίνηση αρχίζει να βιαιοπραγεί, να δέρνει μέχρι θανάτου τα θύματά της κυκλοφορώντας τις μέρες στα ΜΜΣ και τις νύχτες σε ομάδες που στοχεύουν κυρίως τους ξένους μετανάστες ατιμωρητί χωρίς ποτέ να επεμβαίνει η αστυνομία, παρά σε ελάχιστες περιπτώσεις, είναι λόγος μεγάλης ανησυχίας για την εικόνα της οχλοκρατίας που παρουσιάζει η Ελλάδα στο εξωτερικό, πράμα που προστίθεται και δικαιολογεί εν μέρει όλες τις προηγούμενες επιθέσεις και καταδίκες εναντίον μας.
Δεν είναι ανάγκη να επισημάνω πόσο μεγάλος κίνδυνος είναι αυτός για τα εθνικά μας συμφέροντα και ιδίως σε εποχή μεγάλης ύφεσης και παράλυσης της οικονομίας μας πόσο βλάπτει τον ξένο τουρισμό τον οποίο προσφάτως άρχισαν να στοχεύουν, από όπου εξαρτάται το ψωμί του Έλληνα στους έξι μήνες από τον Απρίλιο-Μάιο έως τον Οκτώβριο-Νοέμβριο της καλοκαιρίας. Όταν πλήττεται το ψωμί του μέσου Ελληνα από την ξενοφοβική συμπεριφορά ενός "κόμματος" δεν το βλέπω να έχει πολύ μέλλον.
Το ότι δεν τους έχει αποκηρύξει ονομαστικά το κόμμα σας δεν είναι δική μου δουλειά. Αλλά είναι κακό σημάδι για την ανομία που απολαμβάνουν. Μάλιστα τελευταίως έχω πληροφορηθεί για μια οδηγία που εξέδωσε η Πρεσβεία των Φιλιππίνων, να μην κυκλοφορούν πολίτες της μετά τις 10 μμ. Και στη συνέχεια το σχόλιό της, εάν συνεχιστούν αυτές οι δολοφονικές επιθέσεις δεν θα μείνει ούτε ένας Φιλιππινέζος στην Ελλάδα ούτε καν η Πρεσβεία.
Και θα γνωρίζετε ασφαλώς, Κύριε Πρόεδρε, πόσο νομοταγείς είναι αυτοί οι εργαζόμενοι από τις Φιλιππίνες στη χώρα μας, πόσο εργατικοί/ες και πόσο μας έχουν βοηθήσει στα οικιακά και τις νοσηλείες. Για να βρεθούν αντίστοιχες Ελληνίδες είναι πλέον αδύνατον από πολύ καιρό γιατί προτιμούν, όχι παραδόξως "να μεταναστεύσουν" οι ίδιες σε άλλες χώρες, όπως η Αυστραλία ή ο Καναδάς για παράδειγμα, όπου δεν τους ξυλοκοπούν ή τους σκοτώνουν ομάδες πολιτών με το έτσι θέλω, όταν τους ρωτήσουν τι κάνουν, ούτε καν αν τους ζητήσουν αν έχουν άδειες, τελείως παράνομα γιατί δεν εναπόκειται στα δικαιώματά τους, να ρωτάνε αν δουλεύουν εδώ ή όχι.
Σας ερωτώ Κύριε Προέδρε σε ποια χώρα οι πολίτες δικαιούνται να ελέγχουν, να ξυλοκοπούν και να δολοφονούν κάποιον που δεν έχει άδεια. Έχω ζήσει σε πολλές χώρες αλλά πουθενά δεν βρήκα καμιά τέτοια εξουσιοδότηση.
Τι θα σκεπτόταν ο κοινός μας φίλος και συγγενής σας Οδυσσέας αν έβλεπε αυτή την κατάσταση στην πόλη όπου του άρεσε να κάνει βόλτες τη νύχτα με φίλους συζητώντας, όπως το κάναμε τόσο συχνά, να πρέπει τώρα να φυλάγεται όχι από κοινούς κακοποιούς αλλά από φανατικές μαυροφορεμένες ομάδες νεοναζιστών εισαγόμενων συμβολικά και ουσιαστικά από τη Γερμανία.
Δεν γνωρίζω πόσο καλύπτονται από την αστυνομία μας οι τελευταίοι αυτοί, όπως διαδίδεται, αλλά γνωρίζω ότι το κράτος του νόμου πηγάζει από την πολιτική εξουσία, από τις διαταγές και οδηγίες που εσείς ως πρωθυπουργός της χώρας θα δώσετε στον Υπουργό "Προστασίας του Πολίτη" να μη ρεζιλευτεί αυτός ο τίτλος, και που αυτός με τη σειρά του θα δώσει στην αστυνομία και στους εισαγγελείς να μην ανέχονται καμιά ανομία ή οχλοκρατία και να τιμωρούνται αυστηρά όσα από τα όργανα της πολιτείας συμπράττουν ή αδρανούν.

Αλλιώς ο τόπος μας γρήγορα θα βρεθεί απομονωμένος απ' τον υπόλοιπο κόσμο. Και αν αυτή η συμπεριφορά, η βάρβαρα ρατσιστική και παράλογη, εξακολουθεί να γίνεται ανεκτή χωρίς να ληφθούν αυστηρά μέτρα, θα χάσετε και σεις και τα κόμματα της συγκυβέρνησής σας τις ψήφους των Ελλήνων που ανησυχούν για τα προς το ζειν τους από την ξενοφοβική απειλή τέτοιων ομάδων, εγκληματικές, ανεγκέφαλες και εχθρικές ως προς τα συμφέροντα της πατρίδας μας που μάχεται να επιβιώσει.

Πολύ φιλικά και με την ελπίδα να λάβετε σοβαρά τη βαθιά μου ανησυχία, ενώ προσπαθώ να υπερασπισθώ τον τόπο, το λαό και τον πολιτισμό μας από τα στερεότυπα σε όλα τα άρθρα μου.

Σας Χαιρετώ με απόλυτη εμπιστοσύνη στη δημοκρατική σας συνείδηση.
Δικός Σας
Νάνος Βαλαωρίτης


Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ


 
Αγαπητέ κ. Βαλαωρίτη,

Σε ευχαριστώ για την φιλία σου και για την εμπιστοσύνη σου. Και οι δύο -και η φιλία σου και η εμπιστοσύνη σου- με τιμούν πραγματικά…

Σε ευχαριστώ και για την επιστολή σου.

Επ' αυτής δέξου μερικές παρατηρήσεις μου:

* Πρώτον αναφέρεις -ανακριβώς- ότι δήθεν το κόμμα μου «δεν έχει αποκηρύξει ονομαστικά τους νεοναζί»! Αυτό είναι τουλάχιστον άδικο. Η Νέα Δημοκρατία και εγώ προσωπικά στηλιτεύαμε την παρουσία και τις θέσεις της ΧΑ, δημόσια καθ' όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου του 2012 -και το Μάιο και τον Ιούνιο- με τον πιο απερίφραστο τρόπο κι όσο δεν το έχει κάνει κανείς! Σε κάθε δημόσια ομιλία μου, κυριολεκτικά…

Μου κάνει εντύπωση που δεν το γνωρίζεις…

* Δεύτερον, και πιο πριν ακόμα από τις εκλογές, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης τότε, προειδοποιούσα τους εταίρους μας για τον κίνδυνο αυτό: η απότομη και μακροχρόνια ύφεση της Ελλάδας να οδηγήσει σε φαινόμενα «δημοκρατίας της Βαϊμάρης». Όταν τότε γιγαντώθηκε το ναζιστικό φαινόμενο στην Μεσοπολεμική Γερμανία…

Και μετά τις εκλογές, ως πρωθυπουργός πλέον, για τον ίδιο κίνδυνο προειδοποιούσα τους εταίρους μας, εξηγώντας το πώς μπορούμε να τον αποφύγουμε στην Ελλάδα. Ιδιαίτερα το περασμένο φθινόπωρο, σε όλες σχεδόν τις συνεντεύξεις μου σε ξένα ΜΜΕ, αυτό επαναλάμβανα συνεχώς. Και σε αυτό δεν φαίνεται να έχεις σωστή πληροφόρηση…

* Τρίτον, επειδή αυτά που λέω τα εννοώ, πρώτος δεσμεύτηκα -χωρίς να μου το ζητήσει κανείς- να φέρω νομοθετικά μέτρα που βελτιώνουν και επικαιροποιούν το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο της χώρας μας. Να σημειώσω ότι η Ελλάδα διαθέτει ισχυρό νομικό πλαίσιο κατά του ναζισμού ήδη από το 1979, επί κυβερνήσεων Κωνσταντίνου Καραμανλή ακόμα, πριν περάσουν αντίστοιχοι νόμοι στις περισσότερες άλλες ευρωπαϊκές χώρες και πριν υπάρξει οποιαδήποτε ευρωπαϊκή οδηγία. Κι από τότε έχουν υπάρξει πολλές βελτιώσεις της σχετικής νομοθεσίας μας και πάλι πριν από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό οφείλουμε να το υπογραμμίζουμε και να το επαναλαμβάνουμε συνεχώς προς τα έξω. Επειδή δείχνεις μεγάλη ευαισθησία -και πολύ σωστά- για κινδύνους «απομόνωσης» της χώρας, καταλαβαίνεις ασφαλώς τη σημασία αυτού του γεγονότος κι αυτού του επιχειρήματος.

* Τέταρτον, επειδή αυτά που λέμε τα κάνουμε και πράξη, βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας υπέβαλαν σήμερα πρόταση που βελτιώνει και επικαιροποιεί το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο. Και με τέτοιο τρόπο, ώστε να καταδικάζει και να θέτει εκτός νόμου το Ναζισμό, τα εγκλήματα του Ναζισμού γενικότερα και μάλιστα με ρητή αναφορά στο Ολοκαύτωμα! Το κάνουμε, μάλιστα, με τρόπο που ενώνει τον πολιτικό κόσμο της χώρας μας εναντίον των νεοναζί -χωρίς να μπλέκεται σε άλλα ζητήματα και χωρίς να δημιουργεί συνταγματικά προβλήματα.

Κι αυτό είναι το ουσιώδες: Πρέπει να ενώσουμε τον πολιτικό κόσμο και το λαό εναντίον των ναζί! Όχι με αφορμή τον κίνδυνο των νεοναζί να διχαστούμε μεταξύ μας.

* Πέμπτον, η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της Ευρώπης που αντιμετωπίζει ένα ιδιαίτερο πρόβλημα: τη μαζική λαθρομετανάστευση! Αυτό δημιούργησε πολύ ευνοϊκό έδαφος για να εμφανιστεί ο εφιάλτης των νεοναζί. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα αυτό. Όχι να το αποσιωπούμε. Πρέπει να αφαιρέσουμε από τους νεοναζί το βασικό τους όπλο. Όχι να τους οπλίσουμε ακόμα περισσότερο. Μόλις προχθές, κάποιοι ακτιβιστές της Αριστεράς έφτασαν στο σημείο να αποδοκιμάσουν ένα άλλο άνθρωπο του πνεύματος, την Κική Δημουλά, επειδή τόλμησε να πει το αυτονόητο: ότι υπάρχουν παρά πολλοί λαθρομετανάστες στην Ελλάδα και ιδιαίτερα σε ορισμένες γειτονιές της Αθήνας! Δυστυχώς, αυτή η ιδεολογική τρομοκρατία που επιβλήθηκε για χρόνια -να μη μιλάμε, δηλαδή, για το πρόβλημα και να απαξιώνουμε όσους τολμούν να το θέτουν- οδήγησε επίσης στο δυνάμωμα των νεοναζί! Αν θέλουμε πραγματικά να τους αφοπλίσουμε και να τους περιθωριοποιήσουμε, αυτό πρέπει να σταματήσει.

Τέτοια εφιαλτικά φαινόμενα, όπως οι νεοναζί, δεν τα αντιμετωπίζεις όταν τα εξορκίζεις ή όταν τα αγνοείς, αλλά μόνον όταν εξαλείφεις τα αίτιά τους.

Στόχος μας είναι να εξαλείψουμε τα αίτια που δυναμώνουν τους νεοναζί και να τους περιθωριοποιήσουμε πλήρως.

Όχι να τους μετατρέψουμε σε δήθεν «θύματα» και να τους δυναμώσουμε!

Η δημοκρατική μου συνείδηση, την οποία εμπιστεύεσαι, μου επιβάλλει να ενώσω τον ελληνικό λαό και να χτίσουμε όλοι μαζί μιαν Ελλάδα όπου δεν θα υπάρχει κανένα περιθώριο για νεοναζί.
Να εξαλείψουμε μια για πάντα τα αίτια που τους δημιουργούν και να περιθωριοποιήσουμε πλήρως και τους ίδιους. Και γι' αυτό ακριβώς παλεύω…

η γέννηση του κόσμου / Βαλαωρίτης Νάνος

ΛΕΝΕ ΠΟΛΛΟΙ ότι ο Κόσμος γεννήθηκε ανάποδα.

Μ΄αυτό δεν είναι αλήθεια. Όσοι ήταν εκεί είπανε ότι γεννήθηκε κανονικά, με το κεφάλι κάτω κι όχι με τα πόδια απάνω.

Η μάνα του Κόσμου ήταν μια φοβερή, μια μέγαιρα με τριχωτό κεφάλι, με νύχια και με δόντια σουβλερά σαν βελόνες.

Αλλά ο Κόσμος ήταν όμορφος -ωραίος από την πρώτη στιγμή και τον καμάρωσε πρώτα ο ήλιος, ο θείος του και η σελήνη η θεία του κι ύστερα όλα τ΄ άστρα τ΄ουρανού τα ξαδέρφια του.

Κατόπιν τον καμάρωσαν η θάλασσα και τα βουνά ύστερα τον καμάρωσαν τα ποτάμια, οι βράχοι, τα δέντρα, οι βροχές, τα σύννεφα.

Όλοι τον καμάρωναν ίσαμε και τ΄΄άγρια και τα ήμερα θεριά και τα πουλιά και τα ερπετά και στο βυθό της θάλασσας τα ψάρια.

Μόνο ένας δεν τον καμάρωνε, ο Πατέρας του.

Αυτός ήταν ζηλιάρης και φθονερός και λεγόταν Άβυσσος. Ήρθε μια μέρα στη μάνα του και προσπάθησε να ρίξει τον Κόσμο κάτω από ΄να μεγάλο γκρεμνό που του άνοιξε μπροστά του.

Μα οι άγγελοι δώσανε στον Κόσμο φτερά και πέταξε. Και οι δαίμονες ακόμα τον μακάριζαν καθώς πετούσε.

Τότες για να εκδικηθεί ο ΄Αβυσσος πήγε κι έκανε τρία άλλα παιδιά με τη Μέγαιρα τη μάνα του- έκανε το Χρόνο, τη Φθορά και το Κενό.

Από τότες οι τρεις αυτοί συναγωνίζονται ποιος θα καταλύσει πρώτος τον ωραίο Κόσμο- που για μια στιγμή τον έχουμε κι ύστερα τον χάνουμε όλα εμείς τα πλάσματα της Στιγμής που μας τρώει η Φθορά μετά από λίγα Χρόνια και ξαναγυρίζουμε στο Κενό.