Οι σταυροί μας

Μα όμως πονώ που άφησα πίσω τα Ιερά
Και τους σταυρούς που κουβαλάγαμε ένας, ένας
Του καθενός η Ανάσταση, ολονών μας.
Γεμάτη Ανάστασες ήτανε η ζωή μας
Στις γέννησες και στις χαρές , στο χάρο ενωμένοι.

Ελλάδα! Μήτρα Ηρώων! Λίκνο της Πίστης και της Λευτεριάς! (απόσπασμα)

Ελλάδα!

Ευλογημένη κάθε πέτρα, κάθε  ρίζα σου
Τα ποτισμένα σου με πόνο και αίμα χώματα
Που ανάπαυσαν ηρώων τόσα σώματα
Τα φωτεινά, λαμπρά σου χρώματα ή γκρίζα σου
Ευλογημένα της ψυχής σου τ' αετώματα.

Ελλάδα του ήλιου η αγαπημένη
Η εκλεκτή του φεγγαριού η νύφη
Με τα χιλιάδες πέπλα που γίνονται θεές της νύχτας
Κι αέρινες του ήλιου οπτασίες τη μέρα
Ελλάδα, που σε κρατά στην κούνια της ευλαβικά
Η θάλασσα η γαλανή κυρά με τρυφεράδα.
Που σου 'πλεξε ατέλειωτες δαντελωτές ακρογιαλιές
Για ν' αγκαλιάζει πιότερο το σώμα σου
Και ν' αφουγκράζεται τις πίκρες και χαρές σου πιότερο.
Ελλάδα με τις χιλιάδες πληγές στο σώμα σου
Χωράφι γόνιμο της ιστορίας μας, 
Που χτίστηκε μέρα τη μέρα, λίθο το λίθο,
Της ιστορίας του κόσμου που θεμέλιωσε
Δημοκρατίες και σοφία παγκόσμια.
Χαίρε! Διάδημα αρχαίας κληρονομιάς.

Τρισήλια, τρισφεγγάρωτη Ελλάδα μας, θεά
Σ' αγάπησε κι η φύση, σε λατρεύει
Σου χάρισε, σε στόλισε μ' όλα της τα καλά
Κι η ανάκατη ομορφιά σου μας μαγεύει.

Ελλάδα, μήτρα γαλακτοτροφούσα αγίων 
Που βύζαξαν την Αλήθεια.
Γαλακτοτρόφοι άγιοι χιλιάδων νηπίων
Της πίστης μας.
Ελλάδα, που άπλωσες το ράσο 
Να σκεπάσεις τα παιδιά σου.
Να τα κρύψεις απ' την αρπακτική δαγκάνα των εχθρών.
Δαγκάνες και νύχια που ορέγονται την ήρεμη ομορφιά σου
Ράμφη που απλώνονται πάνω απ' το γάλα της παράδοσης
Πάνω απ' την Ελληνίδα ψυχή που κουρνιάζει
Στα σπλάχνα των παιδιών σου.
Πάνω απ' την ομορφιά της ηρεμίας 
Που αναβλύζει απ' τις πηγές της θρησκείας μας.
Χαίρε! Αιώνια κυοφορούσα Αγιότητα!


Το ράσο σκέπασε τον ήλιο της Ελλάδας
Να προστατέψει από τα μάτια  του κακού
Που χίμηξαν σα νύχια μιας μαινάδας
Για να στερέψουν τις πηγές του ουρανού.

Ελλάδα μας, με τις πετροφωλιές τις άθωρες 
Της πίστης σου
Που οι αγέρηδες δε μπόρεσαν να τις χαλάσουν

Γέμισαν νεοσσούς τα δέντρα 
Και τα αιθέρια πλάτια των βουνών της ιστορίας.
Ακοίμητοι κυνηγοί της ήρεμης γαλήνης 
Της Παράδοσης.
Και της λαμπρινής ψυχής.
Δε χάλασε η υπεροχή της ομορφιάς που γέννησες
Από τις πλάνες τις σειρήνες των καιρών.
Το σεργιάνισμα μες στα πουρνάρια και στα ρείκια
Της Ελλάδας μήτρας,
Στην αμμουδιά και στους βράχους τους μετέωρους
Της Ορθοδοξίας
Είναι πολύτιμο δώρο δικό σου.
Χαίρε! Ελλάδα! Μαργαρίτη της πίστης.

Χίλιοι Αητοί

 

Χίλιοι αητοί χαμήλωσαν πάνω στα βλέφαρά μου
Χίλιες μου πλέξαν σκαλωσιές στα ύψη τους ν' ανέβω
Σε χίλια μύρια σύγνεφα κρύψαν τη δυστυχιά μου
Με βάλαν στις φτερούγες τους και χάθηκαν τ' αψήλου .
Κι ήσαν αητοί τα χείλη σου και σκαλωσιές τα μάτια
Κι ήσαν φτερούγες της ζωής τα λόγια σου που πήγαν 
Τη φτωχική μου την καρδιά στα ύψη της αγάπης 
Και ασημοστολίστηκε με τ' αργυρό φεγγάρι
Και διαμαντοστολίστηκε με τ' ουρανού τ' αστέρια
Και ντύθηκε με τα χρυσά απ' του ηλιού το χάδι
Και δάκρυσε σα σύγνεφο στη ζέστη της λατρείας .

Σε λατρεύω μοναξιά

Όταν πέφτει ο ήλιος στην ψυχή μου
Και σκοτεινιάζει η χαρά,
Μ' αρέσει που 'μαι μόνη
Και σ' αγαπώ.
Όταν έξω οι χαρές αντηχούν
Στην αδειανή καρδιά μου
Μ' αρέσει που κλείνεις το πόμολο,
Τραβάς τις κουρτίνες,
Αφήνοντάς τες έξω αχαλίνωτες.
Σ' αγαπώ που κρατάς
Τα χαλινάρια μου,
Καβαλάρισσα της ζωής μου.
Μαζί μου όταν βουτώ
Στα βυθά της θάλασσας
Ακολουθώντας
Τους πολύτιμους ήχους
Της σιωπής.
Σε λατρεύω μοναξιά
Όταν ανοίγω το τετράδιο,
Παίρνεις την πένα μου
Και αποθανατίζεις την καρδιά μου.

Στο πουθενά

Δεκάδες οι δρόμοι,
Τα μονοπάτια!
Κι όμως κανένας δεν οδηγούσε
Στο Εκεί
Όλοι οδηγούσαν στο πουθενά.
Ακόμη και το κάπου-πουθενά
Ήταν μόνο για λίγους τυχερούς.
Και μετά  - ίσως - ο Γυρισμός.
Το Εκεί.

Η θρησκεία μου

Ριγώ που άφησα πίσω τη Θρησκεία μου,
Τις εκκλησιές μου, τα καμπαναριά τους
Και τις εικόνες που δε χώραγαν
Μες στο μποξά μου.
Και τα ιερά τα σκεύη, τα βιβλία,
Τις  ώρες που περνούσαμε ενωμένοι
Με τα καντήλια να φωτίζουν την ψυχή μας
Με του παπά τις χαμηλές τις ψαλμωδίες
Δεμένοι στην πατρίδα, στην αγάπη, μεταξύ μας.

Η καμπάνα μου

Σταμάτησε ο ήχος της καμπάνας
Έπαψαν τα βουνά ν' αντιλαλούν τους ύμνους της.
Η αγάπη δε θα συναθροίσει μες στην αγκαλιά της
Τα όνειρα, τους πόνους, τις χαρές και τις ελπίδες μας.
Κλειστή θα παραμείνει η φωλιά της εκκλησιάς
Ν αναπολεί τους πελαργούς που μίσεψαν για πάντα.

Aφροδίτες

Γυμνά τ' αγάλματα στο κρύο του χειμώνα 
Και προχωρούσε αναμεσό τους η ψυχή μου.
Οι Αφροδίτες ήταν μαρμάρινες και κρύωνα· 
Ένας Ερμής χωρίς πρόσωπο με κυνήγησε 
Δεν είχε πόδια, μα τι κι αν είχα εγώ; 
Κόλλησα στη γης ζωντανεύοντας μιαν Αφροδίτη. 
Και η ψυχή μου την είδε κι ήρθε κοντά της 
Τρέχοντας αναμεσός στ' αγάλματα ήρθε 
Και την εζέστανε πριν μαρμαρώσει στο κρύο του χειμώνα. 
      Είναι πολύ να 'σαι μια ζωντανή Αφροδίτη 
      Μες στις πεθαμένες!

ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΥΚΗΣ (1899-1991)

Ο Γιάννης Λεύκης (πραγματικό όνομα Γιάννης Παπαγγέλου) γεννήθηκε στη Λάρνακα της Κύπρου. Η οικογένειά του ήταν φτωχή, ενώ οικονομικές δυσκολίες τον συνόδεψαν σ’ όλη τη ζωή του. Αποφοίτησε από το Εμπορικό Λύκειο της Λάρνακας (1917). Εργάστηκε στην εταιρεία Khedivial Mail Steamship and Craning Dock Company (1917-1927) και στην Κυπριακή Εταιρεία Οινοπνευματωδών (1927-1958). Από νεαρή ηλικία στράφηκε στην ποίηση και πρωτοεμφανίστηκε στο χώρο της λογοτεχνίας με ένα δημοσίευμα στην κυπριακή εφημερίδα Ηχώ το 1915. Συνιδρυτής με τον Παναγιώτη Κτωρίδη του φιλολογικού περιοδικού της Λάρνακας Μούσα, του οποίου η κυκλοφορία απαγορεύτηκε από την αποικιακή κυβέρνηση της Κύπρου, και με τον Αιμίλιο Χουρμούζιο του περιοδικού Αβγή, συνεργάστηκε με τις εφημερίδες της Κύπρου Σάλπιγξ, Αλήθεια, Νέος Άνθρωπος, Ελευθερία και με τα περιοδικά Κυπριακά Γράμματα και Νέα Εποχή. Πολιτικά στρατευμένος στο χώρο της Αριστεράς, ήταν από τα πρώτα μέλη του Κομουνιστικού Κόμματος Κύπρου και το 1926 πήρε μέρος στο πρώτο συνέδριο του κόμματος που έγινε στη Λεμεσό. Παράλληλα ασχολήθηκε με το θέατρο ως σκηνοθέτης παραστάσεων Αρχαίου Δράματος στην Ιδιωτική Σχολή Λεμεσού. Το 1935 κυκλοφόρησε η πρώτη ποιητική συλλογή του, που είχε τίτλο Στεναγμοί και πόθοι και ακολούθησαν οι συλλογές Το τραγούδι των ξυπνημένων ανθρώπων και Η τριλογία της ζωής και του θανάτου. Δημοσίευσε επίσης λογοτεχνικές μεταφράσεις και μελέτες για τη νεοελληνική λογοτεχνία. 

 Ι.Ποίηση
• Στεναγμοί και πόθοι. Λεμεσός, 1935.
• Το τραγούδι των ξυπνημένων ανθρώπων και άλλα ποιήματα. Λεμεσός, 1963.
• Η τριλογία της ζωής και του θανάτου. Λεμεσός, 1967.
ΙΙ.Μελέτες
• Βασίλης Μιχαηλίδης, ο ποιητής της Κύπρου. Κύπρος, 1937.
• Πώς πρέπει να μελετηθεί η νεότερη Κυπριότικη Λογοτεχνία. Λεμεσός, 1966.
• Νερό χρειάζεται ο τόπος. Λεμεσός, 1966.
• Από αφορμή μια μελέτη του καθηγητή Ι.Συκουτρή. Λεμεσός, 1966.
• Οι Ρίζες. Λεμεσός, 1984.
ΙΙΙ. Μεταφράσεις
• Ξένα τραγούδια με τη δική μου φωνή. Λεμεσός, 1967.

Έβαψα το πρόσωπο

Έβαψα το πρόσωπο

όλο, απ’ άκρη ώς άκρη,

κάτω από τη μάσκα μου

έκρυψα το δάκρυ,

και παλιάτσος ντύθηκα

για να κάνω αστεία,

μ’ άκουσα το κλάμα μου

σα βαθιά ειρωνεία.