Αχ! Σεμέλη (απόσπασμα)

                                      Α. Πρώτη πράξη (απόσπασμα)



                                              α.



                   — Φτάσαμε στο χείλος! φώναξε. Κι όλοι ταράχτηκαν.

                Ο καθείς με τη σκέψη του. Και καθώς τρεμόπαιξε το φως,

                ήρθε σιμά το μέγα στόμιο. Κι άφησε ο φόβος άλαλα τα χεί-

                λη.

                   — Πίσω! τους φάνηκε πως ήτανε η προσταγή του εν-

                στίκτου. Κι ως μάζα ασπόνδυλη κινήθηκε το σώμα. Και ως

                ύλη   ρευστή   κινήθηκε   το   πλήθος.   Ώσπου   η   φωνή   τούς

                έσκιαξε:

                   — Σταθείτε!

                   Γύρισαν τα μάτια στον ουρανό ικετεύοντας να ρίξει σκιά.

                Κι αυτός γαλήνια τους κοίταξε. Και μη έχοντας τι άλλο να

                τους δώσει εκτός από την ευλογία της σιωπής του, ξεμά-

                κρυνε. Κι όταν τον ένιωσαν να χάνεται, πλησίασαν γυρεύο-

                ντας τα ίχνη. Κενό δεν είδαν. Όμως, γνωρίζοντας τη σημα-

                σία του χρησμού ήρθαν σε μένα.



                                           —   7 —



— Γράψε! διέταξαν. Κι έμοιαζε να αιωρείται ως απειλή

             το ρήμα.

                — Όχι! απάντησα· σώθηκαν οι γραφές. Και η άρνηση

             ήχησε ως απόγνωση, ώσπου ακούστηκε η φωνή:

                — Εσύ θα λαμπρύνεις τα μελλούμενα, εσύ!

                Τότε θόλωσαν οι αισθήσεις κι ο στοχασμός λαγάρισε:

                — Μητέρα! δεν είμαι εγώ παιδί. Κι εσύ πέθανες, μητέρα!

                Όμως, πάγωσε η στιγμή. Στην άλλη, η δεύτερη των γυ-

             ναικών με κοίταξε θλιμμένη. Και ήταν ωσάν να γύριζε απ’

             τον καιρό των νέων. Και ως είδε στο βλέμμα μου ν’ αναβο-

             σβήνει η παλιά φλόγα, γαλήνια σπάραξε:

                — Εγώ σε γέρασα!

                Την ένιωσα και τσάκισε η ψυχή. Και ύψωσα δέηση εντός

             μου.

                — Θεέ μου όρθωσέ με!

                Και όπως πήρα δύναμη απ’ τα μικρά, εκ νέου στοχάστηκα:

                — Καμιά μητέρα δεν πεθαίνει!

                Και καθώς είδα την άλλη συντριβή, επήρα φώτιση:

                — Δεν είναι αργά!

                Και το πλήθος αναθάρρησε. Κι έκανε τόπο να περάσει ο

             άνδρας με το λευκό σύννεφο.

                — Αυτός θα μιλήσει! μου έδειξαν.

                Τότε κατάλαβα πως ήρθε ο καιρός να ελευθερώσουμε το

             μέλλον από την ανάμνησή του. Πλησίασα ν’ ακούσω. Κι

             εκείνος ξεκίνησε απ’ τα παλιά να λέει:



                                            β.



                — «Ήρθε στο λίκνο μου μια νύχτα το φεγγάρι· κρυφά

             μου μίλησε:

                — Θα πας μακριά!



                                         —   8  —




                   Δεν ήξερα αν ήταν προφητεία ή αποστολή. Ωστόσο, βια-

               ζόμουν να μεγαλώσει ο βηματισμός, να ’ναι μικρός ο δρό-

                μος. Και δυνάμωνε στη φαντασία τ’ ουρανού το όνειρο. Κι

                έβλεπα κόσμους ξένους.

                   — Θα με ελευθερώσει η γνώση, μονολογούσα.

                   Κι εκεί, στον κύκλο του ήλιου, περπατούσα καλώντας τα

                όρη με τα ονόματα των πιο ψηλών κορφών τους. Και φώ-

                ναζα τους ποταμούς με τις πηγές τους και τις θάλασσες…

                Μ’ όλες τις αισθήσεις έτρεφα τη σοφία…Οι άλλοι μιλού-

                σαν με θαυμασμό κι εγώ με λαχτάρα. Περίμενα να ηχήσει

                το μακρινό κύμα. Και ως σύνθημα να φτάσει ψηλά…Και να

                φανερωθεί ο ανιχνευτής του μέλλοντος εμπρός μου. Και να

                του πω:

                   — Έτοιμος είμαι!

                   Όμως αργούσε. Κι όσο αργούσε, χόρευαν οι σκέψεις μό-

                νες. Και ήταν εκεί μια πεδιάδα που ανέβαινε στους λόφους.

                Και πολλοί λόφοι που ανέβαιναν στο λευκό σύννεφο. Κι

                ένας ορίζοντας μακρινός, θάλασσα και ουρανός…Οι σκέ-

                ψεις ταξίδευαν μονάχες. Τη μια στον ποταμό με τις ιτιές, την

                άλλη στο λειμώνα. Κι έπειτα λούζονταν στις λίμνες… Αρ-

               γούσε να φανεί, ο οδηγός αργούσε. Και ύστερα λέγανε ότι

               χρωστώ ακόμα χρόνους. Τάχα πως δε μεγάλωσα πολύ ή εί-

               χα ακόμα χρέος. Τέλος μου ξέκοψαν:

                   — Θα μετρηθείς· αν είσαι άξιος, θα φύγεις!».



                   — Τι μέτρο είχαν να σε κρίνουν;



                   — «Δεν ήξερα· δεν ξέρω. Μα, ως διέταζαν, μάθαινα ονό-

                ματα αυτοκρατόρων και στρατηγών… Ρωτούσα: «γιατί;»·

                μου απαντούσαν μιλώντας για τους δημιουργούς της Ιστο-

                ρίας. Όμως, εγώ κατέγραφα τους νεκρούς στις ένδοξες μά-

               χες θρηνώντας… Άλλοι ριγούσαν στην ανάμνηση των νικών.



                                          —   9  —




             «Για την πατρίδα!». Και ο Θεός με την πατρίδα. Όλων των

             αιώνων, όλοι οι Θεοί, μ’ όλες τις πατρίδες· για τον πολιτι-

             σμό του ξίφους. Ωστόσο, εγώ μάθαινα.

                — Να φύγω!

                Κι όταν τελείωνε η απομνημόνευση των αμφίων, ταξί-

             δευα στον αρχαίο κήπο. Σ’ όλους τους κήπους! Τι όμορ-

             φος κόσμος! Τι στοχασμός! Τι έρωτας, πόση γαλήνη!

                — Γι’ αυτό το μέλλον θα ετοιμαστώ, φώναζα με πείσμα

             στο φεγγάρι κι αυτό γελούσε:

                — Όσο ακόμα με υμνείς, έχεις ελπίδα…».



                                            γ.



                Σαν είπε αυτά τα λόγια, σώπασε. Και μέσα στη σιωπή

             άνθισε μια ανάμνηση.

                Και καθώς φάνηκε να χάνεται στ’ απόκρυφα, ήρθε εμπρός

             ο άλλος.

                — Ο Δεύτερος! έγραψα.

                Κι ακούστηκε η φωνή βαθιά:

                — Σεμέλη! Μη φεύγεις…

                — …

                — Μητέρα, γύρισα! Προτού να φύγω, γύρισα… Δε λά-

             λησε το πρώτο το πουλί. Και πώς να φύγω το πρωί τώρα

             που ξέρω;

                — …

                — Σεμέλη πού πας; Δικός μου είναι ο δρόμος, η πλάνη

             και η μοναξιά όλη δική μου!

                — …

                — …Σε πήρα να σε ταξιδέψω στις πέρα θάλασσες καρ-

             διά μου! Και τώρα σε γυρίζω πίσω αβάπτιστη… … Μάνα

             μου, γύρισα!



                                        —   10  —






                   — …

                   — Πού είσαι;

                  Έστρεψε τα μάτια πρώτα τριγύρω, ύστερα ψηλά. Και κα-

                θώς η έκπληξη αιωρήθηκε παντού, μίλησε η κορυφαία:

                   — Σ’ όλους τους γυρισμούς του ήταν εκεί!

                   Τότε όλοι κατάλαβαν· πρώτος αυτός.

                   — Ω χαλασιά μου!

                   Και καθώς πλανήθηκε το παραλήρημα, απόηχος, έμοια -

               ζε το παρελθόν να ιστορεί το μέλλον. Και φτεροκόπησε μα-

                κριά ο θρήνος.

                   — Θα ξανάρθει! έδειξε η γυναίκα απ’ το κεφαλόσκαλο.

                   Και καθώς πήρε ανάσα βαθιά να θυμηθεί, απίθωσαν οι

                νερόχαρες τα κιούπια. Και εκείνος πλησίασε. Βυθίζοντας τη

                θέλησή του στο βλέμμα τους, έγνεψε στον κιθαρωδό. Κι ως

               χύθηκαν οι μελωδίες στον άνεμο, ανασηκώσανε οι νέες το

                πορφυρό ένδυμα. Και δείχνοντας κατάσαρκα τη λευκότητα,

                αιωρήθηκαν. Χόρεψαν! Κι έσταξε μύρο αυτός στα κιούπια.

                Κι αυτές αγιάστηκαν στο μεγάλο καθρέφτη…



                   Κι όσο κρατούσε η τελετή, βγήκε η ανάσα. Κι όλες σταυ-

                ρώθηκαν κατάχαμα ν’ ακούσουν. Και η γυναίκα μίλησε:

                   — Δεν γύρισε για να χαθεί. Να ξαποστάσει γύρισε. Να

                ξαναγεννηθεί, πάλι να φύγει…

                   — Πάλι να φύγει! κράτησαν τον ίσο οι μυρωμένες. Κι

                ως στέγνωσε η λύπη στα φρεσκοπλυμένα πρόσωπα, ήρθε η

                απορία:

                   — Πάλι να φύγει;

                   — Εκεί τον γέννησε η φύση. Δεν γύρισε για να χαθεί. Γύ-

                ρεψε να δροσιστεί… Και ως γεύτηκε την επιστροφή στον παι-

                δικό του τόπο, ήρθε ένας ύπνος ύπουλος στις πασχαλιές. Και

                είχε τα μάτια ακίνητα. Λες και μια σκέψη βαθιά ρούφηξε εντός

                του όλο το φως κι έβλεπε αυτός πέρα μακριά…



                                          —   11 —




                — Κι ύστερα;

                — Ορθός στήθηκε πάλι. «Δε θα ταφώ σ’ αυτή την ερη-

             μιά!», μας είπε. Δρασκέλισε τη ρεματιά κι έκρυψε ένα που-

             λί τον ήλιο. Μπροστά ο ίσκιος, πίσω αυτός. Επάνω αητός.

            Ώσπου τον έσβησε ένα φως λευκό.

                Κοίταξαν όλες κατά εκεί που έδειξε το μάτι. Και ήταν ως

             να ’βλεπαν κι ας ήταν άλλος χρόνος. Ήταν σα να ’νιωθαν βα-

             θιά αέναο το γυρισμό και το ταξίδι.

                Είδα τότε κι εγώ τα πέρα βουνά που λούστηκαν με το

             χλωμό του ήλιου…

                — Πού ’ναι ο πατέρας; ρώτησα.

                Και καθώς δεν ξέραμε αν ήταν τούτο σπαραγμός ή η γα-

             λήνη που γέννησε ο πόνος, σωπάσαμε περιμένοντας.

                Θυμήθηκα τότε τη νύχτα που χιόνισε.

                Ξυπνήσαμε το πρωί με μια χαρά στο μάτι. Το άλλο βρά-

             δυ μείναμε άγρυπνοι. Και ήταν οι μόνες αστραπές που ’φερ-

             ναν αντί για φόβο γέλιο. Κι ένα χιόνι πυκνό. Λευκό, πιο λευ-

             κό απ’ το πρόσωπο του Θεού την ώρα που χαμογελούσε.

                Τώρα κανένας δεν γελά. Γέμισε ο κόσμος ύψιστες φοβέ-

             ρες. Και βλέπουμε έντρομοι το εκκρεμές της αρχαίας βαλα-

             νιδιάς.

                Μη χάσει κάτι απ’ την ταλάντωσή του και εκραγεί –τρι-

             βές, σκουριά της ιστορίας, είναι μια απώλεια, φυσική.

                Και πώς θα συλλέξουμε τα συντρίμμια που δεν έχουμε

             δύναμη μήτε το βλέμμα μας να αποστρέψουμε από τις ανα-

             μνήσεις; Κι ας ξέρουμε ότι έτσι θα σωθούμε. Έτσι θα σω-

             θούν κι αυτές.

                Καθώς θυμήθηκα και στοχάστηκα, άφησα τις σκέψεις

             άηχες.

                Όμως, με νιώθανε κι όλο πλησίαζαν. Δεν ήμουν ξένος! Κι

             εγώ γνώριζα πως πρέπει βαθιά να φτάσουμε στα περασμένα.

             Κι έγνεψα στον Πρώτο που ήταν έτοιμος πάλι ν’ αρχίσει.



                                        —   12  —


-



                                              δ.



                   — «Γελούσε, γελούσε τις ήμερες νύχτες το φεγγάρι κι

                εγώ ήλπιζα.

                   — Αν θα χυθώ μπροστά, ως πού θα φτάσω; ρωτούσα.

                   — Έως εκεί που οι παπαρούνες θα σε πλανέψουν. Και δεν

                θα ’χεις άλλο χρώμα να ιδείς, ήχο αλλιώτικο ν’ ακούσεις.

                   — Αν θα χυθώ μπροστά!

                   Κι εκεί που ο ίσκιος γινόταν φόβος, εγώ ψιθύριζα:

                   — Ω Άγγελέ μου! Φύλαξέ με! Ώσπου να μεγαλώσω,

                φύλαξέ με. Είναι η ψυχή μου τρυφερή κι ο βράχος θεό-

                ρατος.

                   …Κι εκεί, στα ξέφωτα που σχεδίαζα τη φυγή έμπαινε ο

                τόπος μέσα μου και με κυρίευε. Και χόρευαν οι αισθήσεις.

               Ώσπου κάποια στιγμή ένιωσα καυτό το σίδερο που σημά-

                δευε το κορμί: Γενέθλια Γη!

                   — Θα σε θυμάμαι! ψιθύρισα.

                  Όμως, δεν ήταν μόνο η μνήμη που φορτώθηκα. Ήταν το

                Χρέος που ’μοιαζε κατάρα…

                   …Πώς να σας πω για τη γενιά μας, τι να πω τώρα που

                ξόδεψα τις λέξεις;».



                  Έκανε να φύγει, να κρυφτεί. Όμως, οι άλλοι έφραξαν το

                δρόμο.

                   — Τώρα που ξέρεις μη λιποψυχείς!

                   — Τι ωφελεί; τους ρώτησε.

                   Και καθώς απάντηση δεν πήρε, θυμήθηκε τη ρήση την

                παλιά:

                   — Όταν θα ανασυνθέσεις τη σιωπή, θα βρεις τα λόγια.

                Αποκρυπτογραφώντας τους κρυφούς λυγμούς, την απερα-

               ντοσύνη της σεμνής σου μνήμης, θα βρεις τα σημάδια που

                θα γίνουν γράμματα, ήχοι και γλώσσα.



                                          —   13 —






                Κοίταξε τότε μακριά πάνω από το πλήθος· και καθώς το

             βλέμμα ταξίδεψε, μίλησε πάλι:



                — «Σαν ήρθε η ώρα , κανείς δεν φάνηκε. Λες και οι φο-

             βέρες οι παλιές ήταν απάτη. Ήμουνα μόνος κι έτοιμος.

                Δρασκέλισα την πρώτη πέτρα, στην άλλη σκόνταψα.

                — Δε θα γυρίσω! φώναξα.

                Έτσι νικώντας τους δισταγμούς, με θολωμένο τον απο-

             χαιρετισμό στα μάτια, πέρασα πάνω απ’ όλες τις πέτρες μου

             και ρίχτηκα μπροστά. Κι έμοιαζε αυτή μου η φυγή από-

             δραση.

                Πού να ’ξερα! Εκεί που κάθε φορά ήθελα να στεγάσω

             την ελευθερία μου, εκεί μια φυλακή κι ένας δραπέτης πάλι».



                Σιώπησε ξανά. Και ήταν αυτό ανάγκη· όλοι να θυμη-

             θούν, να νιώσουν και να στοχαστούν:

                — Ω Μοίρα του κακού, Θεά καλή, πες μας, τι σου χρω-

             στάμε;

                Και καθώς δεν είχαν οργή μήτε απόγνωση τα λόγια, πα-

             ρά μονάχα τη γαλήνη της ύστατης παραδοχής, φάνηκε πως

             όλα ήταν έτοιμα:

                Να προχωρήσει η ιστορία. Κι αυτός συνέχισε.



                                            ε.



                — «Στη μεγάλη πρωτεύουσα η νύχτα ήταν πολύχρωμη

             και οι άνθρωποι κοίταζαν χωρίς να βλέπουν· ήταν η άλλη

             μοναξιά, παράξενη. Είχαν εκεί οι πόρτες πτερύγια και οι

             δρόμοι αιθάλη. Κι ένα μουρμουρητό ατέλειωτο πίσω απ’

             τον ήχο των μηχανών. Έμοιαζε να είχε χαθεί ο ήλιος πάνω

             απ’ τα ψηλά σπίτια· έμοιαζε να μην έχει αστέρια ο ουρανός,



                                        —   14  —




                να μην έχει ουρανό ο τόπος. Να μην έχει χώμα η γη, συ-

                νάνθρωπο ο άνθρωπος.

                   Κι έκρυβε φόβο η μεγάλη πόλη και ντροπή. Ώσπου

                ακούστηκε στον κήπο η φωνή. Και είδα σημάδι συγγενικό

                στα ξένα πρόσωπα: μια φλόγα κρυφή κάτω απ’ τα βλέφα-

                ρα.

                   Σκόρπισε ο φόβος. Και η ντροπή χρόνια κρυμμένη στη

                σιωπή έγινε οργή που χύθηκε στον άνεμο από χιλιάδες στό-

                ματα, ψυχές.

                   — Ελευθερία!

                   Φούντωσε η ορμή:

                   — Ήρθα ως ανυπότακτος του ονείρου. Ταξιδευτής και

               ζηλωτής.

                  Έτσι στοχάστηκα. Και καθώς η φύση με προίκισε με τ’

                αγριμιού τη φόρα, δεν έκατσα ξανά να λογαριάσω και να με-

                τρηθώ: Ποιος είμαι, τι μου πρέπει; Ένιωσα την ανάσα των

                ωραίων στο πρόσωπό μου και υψώνοντας γροθιά την από-

                φασή μου, έστειλα μήνυμα πορφυρό:

                   — Μαζί σας!

                   Ήταν ένα φθινόπωρο, όπου η άνοιξη είχε κυριέψει τα

                κτήρια, τις αυλές και τους δρόμους· κι έμπαινε ύστερα βα-

                θιά μες στις καρδιές. Κι έσκαγε ένα μπουμπούκι, πρόωρο.

                Και πλημμύριζαν τα πρόσωπα φωτεινά χαμόγελα· και πλημ-

                μύριζαν τον άνεμο τα μηνύματα· και δεν είχε νύχτα η πόλη.

                Και δεν είχαν εξουσία οι σιδερόφρακτοι. Γιατί το αίμα είχε

                αποκτήσει την αθανασία των μεγάλων στιγμών και στο θυ-

                σιαστήριο ανέμιζε αμόλυντη η γαλανή σημαία.

                  Ήμουν εκεί δέκα εννιά. Και ήταν στα κάγκελα ψηλά οι

                έφηβες που έπεφταν στις αγκαλιές των αγοριών μισό γυμνες.

               Όλες οι σάρκες αδελφές και οι ψυχές μανάδες-κόρες. Και

                ήταν το κουλουράκι του πρωινού που μοιρα ζόταν σε δεκά-

                δες κομμάτια. Έστω ένα ψίχαλο· να φτάσει· σ’ όλους να φτά-



                                          —   15 —






             σει. Να λιγοστέψει η πείνα και η αγάπη να υψωθεί, η αγά-

             πη!

                Και ήταν εκεί η φοινικιά· ο ίσκιος. Και το χορτάρι νιο και

             πράσινο· και το κορμί μας νιο κι ατρόμητο. Και το τραγού-

             δι, κρυφός λυγμός κι ανάταση και πέταγμα. Κι όσο δάκρυ-

             ζαν τα μάτια, τόσο οι φωνές γίνονταν στον αέρα φωτιές· κι

             όσο ηχούσαν οι ριπές, όρθωνε η αφοβία τα στήθη. Κι όταν

             το σίδερο σύρθηκε έρποντας, ακούστηκε το γρύλισμα επαί-

             σχυντο.

                Μα ήταν αναστημένη η Ιστορία, λυγερόκορμη, ψηλή,

             ατίθαση κι ωραία! Ήταν ο λαός της νέος, όμορφος και νι-

             κητής. Ήταν ο άνθρωπος θριαμβευτής μες στη θυσία του.

            Ήταν το ολοκαύτωμα η πυρκαγιά που φώτιζε τους διαδρό-

             μους του μέλλοντος…».



                — Του μέλλοντος!

                Ο Πρώτος τώρα πια συλλογιζόταν. Όμως, ένας-ένας οι

             άλλοι περνούσαν εμπρός μου επαναλαμβάνοντας σχεδόν ως

             ιερή προσευχή:

                — Του μέλλοντος!

                Έμοιαζε ως να είχε χαθεί ο πρώτος φόβος ο μεγάλος και

             η ταραχή να είχε μικρύνει. Κι ως να ξαλάφρωσαν, όλοι μα-

             ζί μού έδειξαν ξανά τον άνδρα με το λευκό σύννεφο, που

             σιωπούσε:

                — Είναι η γενιά μας! είπανε και φάνηκε να ξαστερώνει

             το μάτι τους, λίγο να ξαστερώνει.

                Κι όσο ο Πρώτος ήτανε ακόμα βυθισμένος, μίλησε ο

             Δεύτερος:

                — Θέριζαν τα πυροβόλα ψηλά στο λόφο. Στη λεωφόρο

             ο θάνατος. Και στο μπαλκόνι η σωτηρία. Ήταν τα σπίτια

             κρυψώνες και οι ξένες αγκαλιές φωλιές. Ήταν το μάτι μισό-

             κλειστο στην αγρύπνια. Ήταν οι κραυγές των μο λυ βένιων



                                        —   16  —




                όνειδος στη νύχτα. Ήταν η αυγή που σκόρπισε ησυχία στην

                πόλη. Ώσπου φάνηκαν οι μαύρες σημαίες και οι γυναίκες

                που έραιναν με άνθη τους καπνισμένους. Και τα κορίτσια με

                ανοιχτούς τους κόρφους· και τα αγόρια με ανακατεμένα τα

                μαλλιά· και οι άλλοι που δεν είχαν πρόσωπο. Και βάφτηκε

                το φθινοπωρινό Σάββατο πορφυρό και οι μνήμες λούστη-

                καν πόνο και φως.

                   Καθώς ακούστηκαν τα τελευταία λόγια, οι άλλοι βούρ-

                κωσαν· κι αυτός τίναξε δυο-τρεις φορές την κεφαλή του

                ωσάν να πάσκιζε απ’ άλλο κόσμο να επιστρέψει. Και ως φά-

                νηκε να συνέρχεται από του πυρετού το παραλήρημα, σε άλ-

                λη ανάμνηση βυθίστηκε:

                   — Και τα παγκάκια ορφανά. Και οι όρκοι να μου τρυ-

                πούν τα μηνίγγια, οι όρκοι.

                  Ήταν ωσάν να σκίστηκε η σιωπή από ριπή παράξενη.

                Και ήρθε μια θλίψη σύννεφο στα μάτια.

                   — Ω δυστυχία μου! Γιατί; ακούστηκε απ’ την πέρα αυ-

                λή. Ως έστρεψαν, την είδαν! Λύνοντας τα μαλλιά και ανοί-

                γοντας τα στήθη ήρθε κοντά ακροπατώντας. Και καθώς

                έμεινε εκείνος άφωνος να την κοιτά , τον φίλησε και του ’πε:

                   — Ξέχασέ με!

                   Κι ως είδαν, όλοι δάκρυσαν· κι αυτός κούρνιασε λίγο κι

                ύστερα μίλησε, γλυκά μονολογώντας:

                   — Το ξέρω, είσαι όνειρο!



                   Φάνηκε πως έλαμψε ένα χαμόγελο ήλιος που φώτισε όλα

                τα βλέμματα. Κι ακούστηκε ο λόγος βάλσαμο που χύθηκε

                στις ψυχές:

                   — Τώρα μπορούμε με νοσταλγία να θυμηθούμε!

                  Ήταν η Κορυφαία. Και ύστερα μια συναυλία ψιθυρι -

                σμών:

                   — Να θυμηθούμε!



                                          —   17 —




                Έμοιαζε το πλήθος νέο ρόλο να γυρεύει. Κι εκείνα τα

             πρώτα λόγια που τους γέμισαν με ταραχή και φόβο φάντα-

             ζαν άλλο νόημα να ηχούν. Και τα ίχνη της φυγής άλλη εκ-

             δοχή να φανερώνουν. Και του Προφήτη ο χρησμός δεν

             ήταν πια φοβέρα· ήταν σημάδι, λάμψη.

                Καθώς συνήλθαν απ’ την έκσταση της γαλήνης τους,

             ήταν ωσάν να ένιωσαν τις σκέψεις μου· και κλείνοντας τα λό-

             για στη σιωπή των ματιών τους, μου ζήτησαν ξανά να γρά-

             ψω. Και τούτη τη φορά δεν είχε η επιθυμία την απειλή της

             απόγνωσης, αλλά την ευγένεια της ελπίδας.

                Ήξερα πλέον πως η ιστορία πρέπει να ξετυλιχθεί. Να

             ακουστεί η εξομολόγηση, να τους λυτρώσει. Ήξερα ακόμα

             πως δεν ξοδεύτηκαν όλες οι γραφές· και η Μητέρα γνώριζε

             πολλά πριν από μένα.



                                            στ.



                Ήρθε ένα φως και έδιωξε το άλλο φως· και ήταν σα ν’

             άλλαξε το σκηνικό· και ήταν ο Πρώτος πάλι που μιλούσε:



                — «Η νύχτα πέρασε. Ήταν οι πολιορκημένοι ελεύθε ροι.

             Στον κήπο άνθιζε ο έρωτας. Στα παγκάκια ζωγρα φί ζαμε φι-

             λιά. Και είχε η ανάμνηση του καπνού δάκρυ συγκίνησης και

             υπερηφάνεια. Και μεγάλωνα πολύ ακο λου θώντας τα παλιά

             μανιφέστα που γράφονταν ξανά.

                Και να οι πλατείες γεμάτες· και το τρυφερό χέρι στο χέρι

             μου. Και να οι ωδές. Και οι νέοι ηγέτες με την ευφράδεια

             και το θάρρος στα αμφιθέατρα. Κι όλοι οι νέοι με τη φλό-

             γα και τη φλογέρα. Και να οι επαναστάσεις ξανά στις αυλές.

             Και οι θεωρίες στις λέσχες. Και οι αντιπαραθέσεις σφοδρές,

             γεμάτες γοητεία και συγκινήσεις.



                                        —   18  —




                   Κι όλα τα απόλυτα, που εύρισκαν εύφορο έδαφος στην νε-

                ανική ορμή και την άγνοια. Ανάμεσά τους ο έρωτας καθολι-

                κός, κυρίαρχος, μοιραίος. Η ευτυχία σφραγισμένη με την

                αθωότητα των υποσχέσεων, αιώνια στους όρκους των φιλιών.

                   Την έβλεπα να μου γελά και ήταν το γέλιο πρωινή δροσιά,

                παιγνίδισμα. Ήταν το γέλιο αγάπη, ήλιος στις φυλλωσιές, κύ-

                μα χαράς, μακρόσυρτη γαλήνη. Ήταν η αγκαλιά φωλιά και το

                κορμί φωτιά. Ήταν το χέρι, που γλιστρούσε παντού, ανιχνευ-

                τής. Και ήταν το χέρι χτένι στα μαλλιά και το φιλί στα μάτια

               χάδι. Ω! το φιλί στα μάτια· έλεγαν πως είναι χωρισμός. Όμως,

               γελούσαμε· με την αίσθηση της αιωνιότητας. Γελούσαμε λα-

               χανιάζοντας. Και στης αγάπης την κραυγή σφάλιζα τα μάτια

                βλέποντας αγρούς ανθισμένους· και τα κορίτσια του μέλλο-

               ντος χαρούμενα να τρέχουν σε ασπρισμένες αυλές και τα αγό-

                ρια σε πράσινες αλάνες. Εγώ στον ίσκιο του παλιού λόγγου

                μάζευα μικρά κυκλάμινα· και ήταν αυτή άγγελος κάτω απ’ τα

                κλειστά βλέφαρα. Και ήθελα, σαν με κοιτάξει, να την ράνω με

                άνθη πασχαλιάς. Και ήθελα να βυθιστώ στην γαλήνη της· και

                ήθελα, ήθελα στο όνειρο να κατοικήσω».



                   Σώπασε λίγο τις στιγμές να θυμηθεί και είδε τον Δεύτε-

                ρο μακριά σε άλλο ουρανό να σελαγίζει:

                   — Σου έλεγα «σε σκέφτομαι και σ’ αγαπώ» και σου

                ’γραφα «Αγαπημένη!». Εσύ γελούσες και έκλαιγες, χρυσή

                βροχή στον ήλιο. Και ήταν το δάκρυ μαργαριτάρι της χα-

                ράς· και ήταν στα μέσα μου ένα πουλί ψηλά που με πετού-

                σε. Πόση λαχτάρα να σε ιδώ! Κι εσύ να αιωρείσαι. Και

                ύστερα χοροπηδώντας να πνίγεις την ανάσα μου. Και να με-

                θώ στη δική σου. Κι εσύ παραλυμένη στα χέρια μου, γλυ-

                κιά, γαλήνια, παραδομένη. Ελεύθερη, πέρα απ’ τα όρια· δι-

                κή μου! Κι εγώ όλος δικός σου. Τι είχα μάθει τίποτα να μη

                κρατώ. Εσύ κι εγώ· σ’ ανέφελο ουρανό…



                                          —   19 —






                Είδε τότε ο Πρώτος τους άλλους να κοιτούν μακριά χω-

             ρίς να βλέπουν. Φάνταζε ο καθείς να έχει βυθιστεί εντός του.

             Και καθώς ο ύμνος υψώθηκε, ήταν αδιάφορο ποιος ο συν-

             θέτης ή ποιος ο αοιδός.

                Ένιωσε πως μπήκαν όλοι στην ανάμνησή του και χαμο-

             γέλασε κρυφά. Έτσι, χωρίς να νιώσει κενό, άνοιξε πάλι την

             παρένθεσή του:



                — «Δεν ήξερα πως κάτι πρέπει να κρατώ. Να κρατηθώ

             στα μαύρα μου, να κρατηθώ!

                Και δεν ήταν μόνο ο έρωτας που ζωογονούσε το όνειρο.

            Ήταν οι ιδέες που ξεπηδούσαν από τα παλιά βιβλία, τα

             άσματα στη χαρά, οι δρόμοι που ηχούσαν, η φωτιά, το όρα-

             μα που πότιζε την αγάπη.

                Άκουγα τους αρχηγούς να μιλούν και γέμιζα θαυμασμό.

             Και βούρκωνα στη σκέψη των θυσιών. Και όσο μάθαινα για

             το αίμα που ρούφηξαν τα θηρία, ανέμιζα ακόμα πιο ψηλά

             το λάβαρο. Να πάρω εκδίκηση στο μέλλον.

                Έπρεπε, έλεγαν, να οργανωθούμε. Γιατί ο εχθρός δεν έχει

             δισταγμό, δεν έχει ανθρωπιά ο τύραννος. Και ήταν εκεί κά-

             τι παλιά ευαγγέλια με τυπωμένες όλες τις «αλήθειες»· και οι

             ρήτορες με χιλιάδες τσιτάτα καρφωμένα στη γλώσσα. Ήταν

             εκεί μοιραίο το δίλημμα:

                «Από εδώ το λευκό, εκείθεν το μαύρο». Δεν είχαμε δι-

             σταγμό να διαλέξουμε. Ήμασταν πολύ νέοι για να καταλά-

             βουμε. Πολύ αγνοί για να προφυλαχτούμε. Και ένιωσα ρί-

             γος, καθώς μου παρέδωσαν τη ιερή ταυτότητα και με εμβά-

             πτισαν στην κολυμβήθρα των συνεχιστών».



                Σώπασε λίγο. Και από το πέρα σύννεφο ακούστηκε ο

             Δεύτερος σε άλλο οίστρο:

                — Εγώ τους έλεγα ότι είναι αθώοι! Όμως, είχαν ατσάλι



                                        —   20  —






                στη φωνή κι έπρεπε όλοι να σηκώσουμε τα χέρια. Ξέραν αυ-

                τοί. Ήταν ο ρόλος τους να ξέρουν. Εγώ τους φώναζα. Εγώ

                παρακαλούσα: Δεν είναι συνωμοσία, είναι η άλλη γνώμη.

                Μα, ήταν τα βλέμματα σκληρά και το καθήκον απόλυτο.

                Ξέραν αυτοί· ήταν ο ρόλος τους να ξέρουν.

                   Πήρε ανάσα που ’μοιαζε με στεναγμό και κάρφωσε τα

                άλλα λόγια στο κενό:

                   — Σεμέλη, πού πας; Τώρα που όλα χάθηκαν μη φεύ-

               γεις, τώρα!

                   — Μη φεύγεις!

                  Έτσι ακούστηκε η ηχώ από βαθύ φαράγγι:

                   — Μη!

                   Και ύψωσαν όλοι δέηση και προσευχή:

                   — Σεμέλη, μη φεύγεις!

                   Και ύστερα, καθώς επέστρεψαν στον άλλο χρόνο, στρά-

                φηκαν ξανά στον Πρώτο. Αυτός σιωπούσε. Κι εγώ ήξερα ότι

                πάσκιζε να πνίξει την κραυγή. Να μεταμορφώσει τον οδυρ-

                μό σε γαλήνη. Εγώ ήξερα πως όλα με τη σειρά τους πρέπει

                να ειπωθούν. Πτυχή-πτυχή να φωτιστεί όση ζωή ξεχάστη-

                κε. Κι αυτή που στοίχειωσε, απ’ το κακό της φορτωμένη, να

                ξεματιαστεί.

                  Ήξερα ότι της γενιάς μου δεν της πρέπει να κρυφτεί. Έπρε-

                πε στα περασμένα της να βυθιστεί, να εξαγνιστεί της πρέπει.

                Να σηκωθεί. Και λυτρωμένη την άλλη έναρξη να σημάνει.

                   Κι άρχισα πια να νιώθω χρήσιμες τις γραφές. Και στη μα-

                ταιότητα των σπαραγμών μου είδα μια άλλη πινελιά. Και σκέ-

                φτηκα ξανά τη ρήση· και ήταν αυτή η ετυμηγορία μου, αυτή:

                   — Δεν είμαι εγώ ο περιούσιος, για να λαμπρύνω τα μελ-

                λούμενα, εγώ.

                   Όμως, έπρεπε να βουτήξω την πένα στο μαύρο μελάνι

                και να χαράξω φωτεινούς δρόμους. Έπρεπε όλους τους δι-

                κούς μου να τους θυμηθώ· να τους ακούσω· να τους νιώσω.



                                          —   21 —






                 Τη γαλήνια ανάμνηση να δεχτώ· τις κορυφώσεις των

             εκρήξεων, τη μυσταγωγία των στιγμών. Στο παραλήρημα να

             ξετυλίξω το μύθο.



                                            ζ.



                Καθώς αυτά στοχάστηκα, έγνεψα στον Πρώτο· κι αυτός

             μου χαμογέλασε:



                — «Ήμουν ακόμα είκοσι. Όλα τα γνώριζα σ’ εκείνους

             τους καιρούς που τα νοήματα είχαν την μοιραία ακαμψία

             τους. Και να που τώρα η μνήμη με ωθεί σε θρήνους. Και δεν

             πρόλαβα την ξεγνοιασιά μου όλη να ιστορήσω…».



                — Ω της ανάμνησης κατάρα! Όλες οι μνήμες θλίψη

             κουβαλούν.



                — «Μα όλα τώρα θα τα θυμηθώ. Έτσι είναι, όπως το

             λέτε. Όλα θα τα θυμηθώ!».



                Σώπασε λίγο· όλοι σωπάσαμε μαζί του.

                Και σκέφτηκα για μια στιγμή να σηκωθώ και να φωνάξω:

                — Φτάνει!

                Αναλογίστηκα αν την ιερή μου σιωπή είχε δικαίωμα κα-

             νείς να την ταράξει. Την παραίτησή μου ν’ αρνηθεί. Κι εκεί

             που ήμουν έτοιμος εμπρός στης μητέρας το όραμα να ορ-

             θωθώ και να κραυγάσω, είδα τη θλίψη να συννεφιάζει τον

             τόπο και τον ήλιο χλωμό να γέρνει στη δύση του. Κι έτσι

             γαλήνεψα.

                — Θυμήσου! του είπα.

                — Θυμήσου! ψιθύρισαν όλοι.




..........................




περισσότερα: http://vfilos.blogspot.gr/search/label/%CE%91%CF%87%20%CE%A3%CE%B5%CE%BC%CE%AD%CE%BB%CE%B7