Διαβάστε στο παρακάτω link το νέο άρθρο του Λουκά Αξελού στο slpress με τίτλο 

Η ανάπηρη ανεξαρτησία ως διαρκές χαρακτηριστικό του ελληνικού κράτους

 https://slpress.gr/istorimata/i-anapiri-anexartisia-os-diarkes-xaraktiristiko-tou-ellinikou-kratous/

"Απαξίωση-αυτοκαταστροφή της Ιστορικής Αριστεράς" [3] άρθρα του Λουκά Αξελού

1)https://slpress.gr/politiki/i-eximerosi-tis-istorikis-aristeras/

2)https://slpress.gr/politiki/i-apaxiosi-aftokatastrofi-tis-istorikis-aristeras/

3)https://slpress.gr/politiki/exafanisi-i-anakampsi-tis-istorikis-aristeras/

Ο Γεώργιος Σκληρός και η εποχή του μέσα από το βιβλίο του Λουκά Αξελού

Πατήστε πάνω στην παρακάτω διεύθυνση

https://slpress.gr/idees/o-georgios-skliros-kai-i-epoxi-tou-mesa-apo-to-vivlio-tou-louka-axelou/?fbclid=IwAR2UgiO7UFDwE_zA5nwi6ibUJuWEKiHufHqi7a01LpAPs5H2VtMiF6RgPKY

Το τζάμπα των πολλών ρίχνει τα ΜΜΕ στα χέρια των λίγων…

 άρθρο του Λουκά Αξελού

πατώντας επί του παρακάτω συνδέσμου 

https://slpress.gr/politiki/to-tzampa-ton-pollon-richnei-ta-mme-sta-cheria-ton-ligon/

ΔΥΟ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΑΞΕΛΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΡΟΛΟ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΦΑΣΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ

Στρατιωτικοί

https://slpress.gr/idees/politiki-stin-ellada-toy-mesopolemoy-o-rolos-ton-stratiotikon/

Φασισμός 

https://slpress.gr/idees/politiki-stin-ellada-toy-mesopolemoy-i-epidrasi-toy-fasismoy/

“Κοινοβούλιο ή Δικτατορία;” – Ένα βιβλίο για τον Μεσοπόλεμο

 

https://slpress.gr/politismos/quot-koinovoylio-i-diktatoria-quot-ena-vivlio-stathmos-gia-ton-mesopolemo/

Το Σθένος των Λέξεων : Ποιητική Συλλογή /Λουκάς Αξελός/ Εκδόσεις ΣΤΟΧΑΣΤΗς

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ / ΠΟΙΗΣΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Λουκάς Αξελός

ΤΙΤΛΟΣ: Το Σθένος των Λέξεων

 

O Λουκάς Αξελός, στο Σθένος των Λέξεων, την νέα και πέμπτη κατά σειρά ποιητική του συλλογή που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις «Στοχαστής», κινείται με περίσσεια άνεση εντός των χωρικών του υδάτων, εκείνης δηλαδή της θεματολογίας που έχει σφραγίσει την μέχρι τώρα πορεία του. Διαβάζοντας κανείς τους στίχους του, αρχικά συμπορεύεται μαζί του στην διαρκή προσπάθεια επίλυσης του μυστηρίου της γυναικείας ομορφιάς και σαγήνης. Ένα θεμελιώδες ποιητικό κεφάλαιο για εκείνον, το οποίο και παραμένει ένα εξίσου θελκτικό όσο και βασανιστικό ερώτημα, χωρίς όμως ουσιαστική αξίωση απάντησης. Καθώς όπως θα γράψει «για τις πράξεις ή παραλείψεις των ωραίων Γυναικών,/για το κόστος της προδοσίας,/οι γνώσεις μας είναι εμφανώς/περιορισμένες έως ελάχιστες». Συμπορεύεται μαζί του, όμως, και σε μια διαδρομή με σύντομες στάσεις στην πορεία μιας ζωής που διψά για «περίφραξη» της ομορφιάς μιας εικόνας, της στιγμής εκείνης που διαποτίζεται με την έννοια του φευγαλέου, του άπιαστου. Μιας εικόνας όχι απαραίτητα όμορφης με την αντικειμενική του όρου έννοια, αλλά όμορφης μέσα στην γυμνή αλήθεια της. Σε κάθε ποίημα αναβλύζει η επιθυμία του γράφοντος να αιχμαλωτίσει με λέξεις την εικόνα ως όλον, ως την απόλυτη έκφραση μιας στιγμής, που άλλοτε παίρνει την μορφή ενός δολοφονημένου τσαλαπετεινού που σαν φάντασμα τριγυρνά στα δάση την νύχτα του Δεκαπενταύγουστου, άλλοτε την μορφή μιας γυναίκας, ενός φιλιού και της αλμυρής απόλαυσης ενός ψημένου καλαμποκιού, άλλοτε της φύσης, της καμένης και βουβής, της διπλά θανατωμένης από την φονική φωτιά στο Μάτι και άλλοτε την μορφή της ίδιας της ζωής που αφήνει τον άνθρωπο χωρίς αποσκευές, σαν φτερό στον άνεμο, εκτεθειμένο στο κενό… O Αξελός, παράλληλα, συνθέτει, ποιήματα που μιλούν εν γένει για την γλώσσα και την γνώση και την εν δυνάμει σχέση του υποκειμένου που γράφει με τα δύο αυτά εργαλεία, πάντοτε με μια παιγνιώδη και στοχαστική διάθεση, έτσι ώστε αυθόρμητα να γεννώνται στο χαρτί στίχοι που άλλοτε προσομοιάζουν σε γνωμικά θυμοσόφων και άλλοτε δημιουργούν λυρικές εικόνες εξέχουσας αρμονίας και διαύγειας. Όπως στο ποίημα «Η Σπάνις των Ονείρων» που τόσο παραστατικά και με υφέρπουσα ειρωνεία περιγράφει την πνευματική ένδεια των ανθρώπων. Οι οποίοι και αναζητούν να αγοράσουν με όρους φθηνής αγοραπωλησίας το Όνειρο, όταν κάποιοι άλλοι το βρίσκουν ανοίγοντας απλά ένα βιβλίο: «Η επιβεβαιώμενη σπάνις των ονείρων/δημιουργεί προβλήματα/στους κατασκευαστές τους,/που αναζητούν τρόπους/χαμηλού ή μηδενικού κόστους./Σε περίοδο που η αγορά των ονείρων/έχει φτάσει στα ύψη/τα προβλήματα αυτά είναι δυσεπίλυτα./Φυσικά, υπάρχουν κάποιοι/με πλεονάζοντα έσοδα·/ως εκ τούτου,/η αγορά τους δεν προσκρούει/σε εμπόδια υλικής τάξεως./Οι πλείστοι όμως/γυρίζουν με άδεια χέρια/και από αυτούς ελάχιστοι,/αδυνατώντας να κοιμηθούν,/χτυπάνε τις πόρτες των βιβλίων/που, μακριά από κάθε λογική αγοραπωλησίας,/είναι τα μόνα πια/που μπορούν/και δανείζουν δωρεάν/τα όνειρα.»

 

Δείγμα γραφής:

ΨΗΜΕΝΟ ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ

Την είδε που έστριβε στην γωνία.

Μόλις είχαν φιληθεί

και αυτή βρήκε στα κρυφά

την ευκαιρία

να αγοράσει

ένα ψημένο καλαμπόκι

διευρύνοντας

με άμυλο και αλάτι

τον γευστικό της ορίζοντα.

 

ΟΛΑ ΚΑΠΟΤΕ

Όλα κάποτε,

ακόμα και τα καύσιμα της αγάπης,

όλα, τέλος πάντων,

τελειώνουν.

Σαν τα καράβια που βυθίζονται

χωρίς να αισθάνονται την ανάγκη

να δικαιολογηθούν

που άφησαν ημιτελή

την ρότα προορισμού τους.

Βιβλιόφιλοι και βιβλιοεξώφυλλοι του Λουκά Αξελού

https://slpress.gr/politismos/vivliofiloi-kai-vivlioexofylloi/

Πόσο επίκαιρος είναι σήμερα ο Καρλ Μαρξ; / Λουκάς Αξελός*

Το σημαντικό στην ζωή είναι προφανώς

η ζωή και όχι ένα αποτέλεσμά της

Ιωάννης Βόλφγκανγκ Γκαίτε

Α

ποτελεί, ανεξάρτητα από την στάση που ο καθένας μας κρατεί, γεγονός ότι ο μαρξισμός κατά τους πολλούς ή η φιλοσοφία της πράξης κατά τον Αντόνιο Γκράμσι, αποτέλεσε όχι μόνο την πιο πολυσυζητημένη αντίληψη, αλλά και το μοναδικό, ίσως, πολιτικοκοινωνικό ρεύμα του 20ού αιώνα, που είχε τόσο ευρεία απήχηση σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης.

Μπαίνοντας στην τρίτη εκατονταετία μετά την συμπλήρωση διακοσίων χρόνων από την γέννηση του Καρλ Μαρξ, άνοιξε ένας νέος κύκλος συζητήσεων, ομιλιών, άρθρων και αφιερωμάτων, δίνοντας λαβή για το ακόνισμα της σπάθης φίλων ή πολεμίων του.

Το αν ο μαρξισμός υπήρξεν ή όχι ένα προοδευτικό βήμα στην πορεία της ανθρωπότητας, το αν είναι μια ανοιχτή θεωρία ή ένα κλειστό σύστημα ιδεών, το αν ήταν και εξακολουθεί να είναι οδηγός για δράση, το αν πρόκειται για μια μορφή «υλιστικής» εσχατολογίας σε αντίθεση με την «ιδεαλιστική-μεταφυσική» εσχατολογία, το αν οι αποτυχημένες ή οι σχετικά επιτυχημένες απόπειρες πρακτικής εφαρμογής του συνιστούν μια μερική ή συνολική αποτυχία του ίδιου, αποτελούν ερωτήματα μείζονος σημασίας και προπαντός ερωτήματα που δεν ξεπερνώνται με εύκολες απαντήσεις.

Είναι κοινή, πλέον, πεποίθηση ότι η κατάρρευση των ανατολικών καθεστώτων το 1989, σήμανε και το τέλος μιας ολόκληρης εποχής.

Εποχής που καλώς ή κακώς πολιτογραφήθηκε ως εποχή του εφαρμοσμένου μαρξισμού (υπαρκτού, κατ’ άλλους, σοσιαλισμού) ή για την ακρίβεια των εφαρμοσμένων εκδοχών του.

Έχοντας δημόσια τοποθετηθεί από το 1993, ως απλός σκεπτόμενος πολίτης, αξίζει, ίσως, να αναπαραγάγω μέρος της τότε προβληματικής μου, που ουσιαστικά δεν άλλαξε σε όλες τις κύριες πλευρές της, εμπλουτισμένης όμως και από την εμπειρία μιας ολόκληρης εικοσιπενταετίας.

Όπως και τότε, έτσι και τώρα θα επιμείνω ότι για μένα Μαρξ, μαρξική θεωρία, επίγονοι και πρακτικές εφαρμογές δεν ταυτίζονται αναγκαστικά, αλλά και δεν διαχωρίζονται επιλεκτικά, εκεί που συμφέρει ορισμένους.

Η σχέση είναι εξαιρετικά δύσκολη και πολύπλοκη και δεν θεωρώ πρέπον ηθικά και επιστημονικά να αποφανθώ με ένα ναι ή με ένα όχι.

Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, το επίδικο προς απάντηση στοιχείο για το αν ο μαρξισμός είναι νεκρός ή απλώς διέρχεται μιαν ακόμη παρατεταμένη κρίση, είναι ουσιαστικά απαντημένο. Ο βασιλιάς είναι γυμνός. Το αν αυτό αποτελεί ολοκληρωτική συντριβή, ιστορική παρακμή ή βαθύτατη κρίση, είναι, νομίζω, πολύ νωρίς ακόμα να το κρίνουμε εμείς. Με δύο λόγια διακόσια χρόνια δεν είναι αρκετά για την αποτίμηση ενός φαινομένου, που επί έναν και πλέον αιώνα συγκλόνισε την ανθρωπότητα.

Η μαρξική θεωρητική προσέγγιση, υποτίθεται ότι φιλοδοξούσε (δεν είμαι μαρξιστής, Μαρξ) να συμβάλει σε δύο κατευθύνσεις.

Πρώτον να δώσει μιαν επιστημονική ερμηνεία της ιστορικής κίνησης στην συγκεκριμένη εποχή που έζησαν οι πρωταγωνιστές της και δεύτερον να οπλίσει με την ικανή επιστημονική ανάλυση τις υποτελείς τάξεις στο να αλλάξουν τον κόσμο.

Και το πρώτο (παραγωγή σοβαρού κριτικού επιστημονικού έργου) και το δεύτερο (απόπειρες ανατροπής της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων από μαθητές, ως ο Β.Ι. Λένιν και ο Μάο Τσε Τουνγκ), αποτελούν αδιαμφισβήτητα ιστορικά δεδομένα, υποκείμενα-φυσικά-στην βάσανο της κριτικής και της ιστορίας.

Όμως εκείνο που είναι αναγκαίο, κατά την γνώμη μου, να επισημανθεί, είναι ότι η ίδια η φιλοσοφία της πράξης, ανεξάρτητα από τις δηλώσεις των ιδρυτών και επιγόνων της, εμπεριέχει αδιαμφισβήτητα ολιστικά στοιχεία, αλλά και στοιχεία που είναι ανεπαρκή στο να απαντήσουν βαθιά και ουσιαστικά στο μεγάλο ερωτηματικό για τον χαρακτήρα της ανθρώπινης φύσης.

Στοιχεία δηλαδή που οδηγούν σε ποικίλες μορφές ιδεολογικής «απόπειρας ελέγχου», αλλά και στοιχεία συμπεριφοράς «πολιτικού αναμορφωτή» (Ευτύχημα θα ήταν αν ποτέ δεν τους χρειάζονταν κανείς, Κ.Π.Καβάφης), που αγνοεί την πραγματικότητα, πως δεν (υπάρχει τι το ανθρώπινον χωρίς ατέλεια, Κ.Π. Καβάφης).

Είναι, πλέον, εμφανής όχι μόνον η ανεπάρκεια των Μαρξ-Ένγκελς (παρά την φιλότιμη προσπάθεια του Ένγκελς, στο τέλος του βίου του να αμβλύνει τα πράγματα, όπως προκύπτει και από την επιστολή του στον Μπλοχ, τον Σεπτέμβριο του 1890. «Φταίμε εν μέρει εμείς οι οι ίδιοι, ο Μαρξ κι εγώ [...]»), αλλά και όλων, σχεδόν, των επιγόνων στο να αντιληφθούν τους κινδύνους που περιέκλειε ο θεωρητικοπολιτικός ολισμός τους.

Και αποτελεί ευθύνη του καθ’ όλου μαρξικού στρατοπέδου ότι αντιμετώπισε απαξιωτικά τα όσα έγκαιρα επεσήμαναν, αν και συχνά λαθεμένα και με περισσή σφοδρότητα οι σοβαροί πολέμιοί του, είτε αυτοί έβαλαν «εκ δεξιών», προερχόμενοι από τον φιλελεύθερο ή σοσιαλιστικό χώρο, είτε εξ ευωνύμων. όπως ήταν πολλοί επιφανείς αναρχικοί, εξακολουθητικά συνεπείς στην κριτική της εξουσίας και του κράτους.

Και αυτό είναι, κατά την γνώμη μου, το πυρηνικό πρόβλημα της σύνολης «μαρξικής θεωρίας». Η εργαλειακή δηλαδή ανεπάρκειά της για συναγωγή λειτουργικών συμπερασμάτων για τον χαρακτήρα της ανθρώπινης φύσης, που σε συνδυασμό με τον αθεράπευτο έρωτά της στον οικονομικό ντετερμινισμό και την ολέθρια σχέση με τον «ολισμό», οδηγούν σε ματαίωση, όχι μόνο τα φιλόδοξα σχέδια για την απελευθέρωση της επιστήμης και της κοινωνίας από τα δεσμά τους, αλλά και στο άτυπο διαζύγιο πάνω στο μέγιστο διακύβευμα, την σχέση δηλαδή ανάμεσα στην ελευθερία και την ισότητα.

Θα φανεί, ίσως, τραγικά παράδοξο αυτό που θα ισχυριστώ, ότι δηλαδή μια από τις ελάχιστες «μαρξικές διαπιστώσεις», που ίσχυσαν, είναι αυτή του Φρειδερίκου Ένγκελς που συνοψίζεται στο ότι «το ιστορικό αποτέλεσμα δεν έχει καμία σχέση με τις αφετηριακές συλλήψεις των όποιων οραματιστών». Διαπίστωση που τελικά απεδείχθη ότι πριν απ’ όλους αφορούσε τους ίδιους τους μαρξιστές.

Ένα, επίσης, αμφιλεγόμενο ζήτημα είναι αυτό της σχέσης ανάμεσα στον μαρξισμό και την νεωτερικότητα.

Δεν είναι λίγοι αυτοί που θεώρησαν ή και θεωρούν κατ’ εξακολούθησιν τον μαρξισμό ως την θεωρία της νεωτερικότητας.

Ποιας όμως νεωτερικότητας; Αυτής του 19ου αιώνα;

Επειδή δεν αντιλαμβάνομαι την φιλοσοφία της πράξης ως μουσειακό είδος, από πλευράς μου θα έλεγα αντιθέτως ότι ο μαρξισμός (και στον 21ο αιώνα) έχει εν μέρει ισχύ ως κριτική της νεωτερικότητας ή άλλως της κυρίαρχης αντίληψης για το τι συνιστά την νεωτερικότητα σήμερα.

Το ερώτημα, λοιπόν, που, κατά την γνώμη μου, τίθεται είναι πώς αντιλαμβανόμαστε αυτό που πολιτογραφείται ως μαρξισμός.

Για όσους τον αντιλαμβάνονται ως μια νέα ολιστική κοσμοθεωρία - θρησκεία που δίνει απαντήσεις και λύσεις επί παντός του επιστητού, προφανώς καθήκον τους είναι, όπως θα έκαναν όλοι οι καλοί χριστιανοί, μουσουλμάνοι, βουδιστές κ.λπ., να τον απαλλάξουν από τις «κακές» πτυχές του και να τον παραδώσουν «καθαρό» στην ανθρωπότητα.

Για όσους όμως πρεσβεύουν την άποψη ότι οι ισμοί πολύ μας ταλαιπώρησαν ή ότι αυτό που ορίζεται ως μαρξισμός δεν είναι παρά ένα ερήμην του Μαρξ κατασκεύασμα των επιγόνων, όπου η πολιτική σκοπιμότητα βασισμένη στο δίκαιο της εσχατολογίας έχει αντικαταστήσει την συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης, η προσέγγιση είναι διαφορετική.

Προσωπικά, χωρίς να θεωρώ τον εαυτό μου μαρξιστή ή αντιμαρξιστή (επανάληψη δις: Δεν είμαι μαρξιστής, Μαρξ), δεν αισθάνομαι καμιάν ανάγκη να οπλίσω τον μαρξισμό με ένα νέο οπλοστάσιο που θα τον βοηθήσει να καταλάβει αυτή τη φορά «σωστά» τα Χειμερινά Ανάκτορα.

Μου αρκεί να μελετώ και να εμβαθύνω, συστηματικά ό,τι η ανάλυσή τους έχει αναδείξει ως επιβοηθητικό στοιχείο στον αδιάκοπο αγώνα των υποτελών τάξεων, στην ανάδειξή τους ως ιστορικών υποκειμένων και θεωρώ επιστημονική και ηθική μου υποχρέωση να μνημονεύω συνέχεια ότι οι Μαρξ-Ένγκελς και ελάχιστοι επίγονοι, με πρώτον από όλους τον Αντόνιο Γκράμσι, με βοήθησαν στο να καταλάβω τον κόσμο καλύτερα και να χρησιμοποιώ την φιλοσοφία της πράξης ως ένα ακόμη εργαλείο στον αγώνα για την εθνική, κοινωνική και ατομική αυτοδιάθεση-απελευθέρωση.

Είναι, μάλλον, προφανές ότι όλα τα παραπάνω με απομακρύνουν σαφώς από μια λογική «αγωνίας» για το μέλλον του μαρξισμού με την έννοια της τύχης των Αγίων Γραφών.

Αντιθέτως, εξακολουθώ να θεωρώ σημαντικό το ζήτημα που εν τοις πράγματι έχει τεθεί: Ότι η κατάργηση και αυτού του ισμού δεν οδήγησε σε έναν κόσμο δικαιότερο, κάθε άλλο μάλιστα.

Είναι πια προφανές ότι το όνειρο που οι σταυροφόροι του νεοφιλελευθερισμού και της Νέας Τάξης επαγγέλλονταν για τον παράδεισο της ελεύθερης αγοράς, με την επικράτηση της παγκοσμιοποίησης, υλοποιήθηκε ως εφιάλτης για την ανθρωπότητα.

Και είναι εδώ που η παρακαταθήκη του Μαρξ δεν μπορεί να αναφερθεί δίκην αστερίσκου ή μιας ακόμη απλής αναφοράς. Γιατί στον καπιταλισμό παντός είδους, η παραγωγική διαδικασία κυριαρχεί στους ανθρώπους και όχι οι άνθρωποι πάνω σε αυτήν ή για να διατυπωθεί και διαφορετικά, γιατί οι εργαζόμενοι δεν υπάρχουν παρά μόνο για τις ανάγκες αξιοποίησης του δοσμένου πλούτου και όχι αντίθετα ότι ο δοσμένος πλούτος πρέπει να εξυπηρετεί τις ανάγκες των εργαζόμενων.

Γι’ αυτό και θεωρώ όχι μόνον εύστοχη, αλλά και ώριμη την τοποθέτηση του συνιδρυτή των «Τετραδίων» Μανόλη Αγγελίδη, που στο κύκνειο άσμα του που δημοσιεύτηκε στο προηγούμενο τεύχος του περιοδικού έγραφε:

«Ο δικός μας καιρός και ο καιρός του Μαρξ συναντώνται στον ορίζοντα της νεότερης εποχής. Μιας εποχής που παράγει τόσο τους όρους καταστροφής όσο και τους όρους χειραφέτησης του ανθρώπου. Είναι φανερό ότι η ανθρώπινη πράξη θα καθορίσει την κατεύθυνση προς την οποία θα κινηθεί η εποχή μας: είτε προς την καταστροφή των όρων της κοινωνικής συνοχής είτε προς την ανόρθωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Μέχρι στιγμής βιώνουμε τις στρεβλές πλευρές του πρώτου. Μένουμε με την προσμονή οι ανθρώπινες ενέργειες να στραφούν προς την επίτευξη του δεύτερου».

Ας μην βιαζόμαστε, λοιπόν.

Μπορεί να έχουν περάσει σχεδόν δύο εκατονταετίες από τότε που διατυπώθηκαν τα κεντρικά αυτά επίδικα, στο Κεφάλαιο και τα Grundrisse, αλλά, τι να κάνουμε, δυστυχώς, εξακολουθούν να είναι απολύτως εν ισχύι. Καθημερινά ζούμε όλοι μας το δράμα της διασπάθισης της ανθρώπινης ζωής και της συνειδητής προσπάθειας της αριστοκρατίας του χρήματος, να μετατρέψει τον ανθρώπινο ιδρώτα και αίμα σε εμπόρευμα.

Με αυτή την έννοια φρονώ ότι:

Πρώτον: Όχι ο «μαρξισμός», αλλά αρκετές θεωρητικές προσεγγίσεις, τόσο των Μαρξ-Ένγκελς, όσο και των ελάχιστων συνταξιδιωτών τους στην μακρά πορεία συγκρότησης μιας κριτικής θεωρίας για τα εθνικά και κοινωνικά δρώμενα, μιας θεωρίας που θα ήθελα να αντιστοιχεί σε αυτό που φαντάζομαι ως φιλοσοφία της πράξης και

Δεύτερον: Όχι το σύνολο των δράσεων, αλλά ορισμένες πτυχές αυτού που οι υποτελείς τάξεις ως πραγματικό κίνημα και όχι ως εγκάθετος κομματικός μηχανισμός, έθεσαν ή και οριακά προσπάθησαν να εφαρμόσουν ως σοσιαλισμό με την ανατροπή της υπάρχουσας κατάστασης πραγμάτων, διατηρούν την μερική (και όχι ολική) αξία τους, αποτελώντας έναν πολικό αστέρα που εξακολουθεί να παραμένει στην θέση του, ανεξάρτητα από το αν η αιθαλομίχλη της Νέας Τάξης προσωρινά καλύπτει.

*ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΑΞΕΛΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΟ ΣΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΤΕΥΧΟΣ ΤΩΝ ΤΕΤΡΑΔΙΩΝ

«Ρήγας Βελεστινλής: Ο Πατέρας της Ελληνικής Ανεξαρτησίας» / Λουκάς Αξελός

Με αφορμή τη συμπλήρωση των 50 ετών

από την ίδρυση των εκδόσεων «Στοχαστής» το 1969,

σας προσκαλούμε στο 48^ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο

στις 11 Σεπτεμβρίου και ώρα 20:00 μ.μ. 

στη σκηνή «Γιώργος Σεφέρης»,

όπου έχει προγραμματιστεί η εκδήλωση για το βιβλίο

του συγγραφέα και ιδρυτή του «Στοχαστή» Λουκά Αξελού

«Ρήγας Βελεστινλής: Ο Πατέρας της Ελληνικής Ανεξαρτησίας»

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

Λαοκράτης Βάσσης, φιλόλογος-συγγραφέας

Βασίλης Ασημακόπουλος, δικηγόρος-συγγραφέας

και ο συγγραφέας του βιβλίου, Λουκάς Αξελός

Ο Λουκάς Αξελός σε α’ πρόσωπο (παραπομπή για ανάγνωση της συνέντευξης)

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΑΞΕΛΟΥ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΙΧΟ

https://diastixo.gr/aprosopo-2/11160-loukas-akselos-a-proswpo

Η ανάδυση μιας νέας εκδοτικής πραγματικότητας και η αναζήτηση της μεθόδου για την έγκαιρη αντιμετώπιση των αδιεξόδων / Λουκάς Αξελός

https://marginalia.gr/arthro/anadysi-mias-neas-ekdotikis-pragmatikotitas-ke-anazitisi-tis-methodou-gia-tin-egkeri-antimetopisi-ton-adiexodon/

Νέα Τάξη και στον χώρο του βιβλίου και της κίνησης των ιδεών / Λουκάς Αξελός

Γράφοντας πριν λίγο  καιρό ένα άρθρο με τίτλο Η ευημερία των αριθμών και η πενία των βιβλίων συνειδητοποίησα πόσο είναι  εξαιρετικά δύσκολο να καταγράψει κανείς σε ένα σύντομο σημείωμα ζητήματα, προβλήματα και διλήμματα από τον χώρο του βιβλίου και της κίνησης των ιδεών χωρίς να  τα αδικήσει. Για όσους συστηματικά ασχολούνται με τον χώρο αυτό (προσωπικά συμπλήρωσα τον μισό αιώνα), είναι, πλέον, σαφές ότι οι  αλλαγές που συντελέστηκαν τα τελευταία χρόνια υλοτόμησαν - κυριολεκτικά - το «παραδοσιακό δάσος», με τις νέες λεωφόρους των σύγχρονων τεχνολογιών που δημιούργησαν τα ογκώδη νέα συγκροτήματα αλλά και τις σύγχρονες «εκδοτικές παράγκες».

Ασφαλώς τα ζητήματα που αναδεικνύει η νέα εκδοτική-πολιτιστική πραγματικότητα δεν είναι   ανεξάρτητα   από   την   συνολική   πορεία   των   πραγμάτων  στην  ευρύτερη κοινωνικοπολιτική σφαίρα. Η κυριαρχία της λογικής των αγορών, η κατίσχυση του  νεοφιλελευθερισμού και της Νέας Τάξης, η χρεοκοπία της παλιάς δεξιάς και αριστερής πραγματικότητας, η υποβάθμιση του  ουσιαστικού γνωσιολογικού και αισθητικού υποβάθρου, η πλήρης αποσύμπλεξη της ηθικής από την πολιτική και η ανάδειξη ενός πολυπολιτισμικού τσελεμεντέ ως αποκλειστικής συνταγής της «νέας σύγχρονης σκέψης», δεν αφήνει ανεπηρέαστο τον ευρύτερο χώρο του βιβλίου και της κυκλοφορίας των ιδεών.

Οι άνθρωποι που σήμερα κυριαρχούν και χειρίζονται τις τύχες του βιβλίου έχουν από καιρό ήδη παραβιάσει την συνδυαστική αρχή της ανάγκης ισορροπίας ανάμεσα στην πολιτισμική δημιουργία και την εμπορική αποτελεσματικότητα και λειτουργούν ως καλοί ή κακοί μαθητές της σχολής του Σικάγου.

Κοινός πλέον τόπος είναι ότι η επιβολή των σύγχρονων τεχνολογιών, η επικράτηση των οπτικοακουστικών ΜΜΕ, αλλά και ο τρόπος «γραφής» των κειμένων, αποτελούν μια πραγματικότητα που εν μέρει ανατρέπει τους παραδοσιακούς τρόπους πρόσληψης της γνώσης. Η «τηλεορασοποίηση» επηρέασε δραστικά όχι μόνον τον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο, αλλά και το βιβλίο. Αργά αλλά σταθερά, οι εφημερίδες και τα περιοδικά γνώμης εκτοπίζονται και είναι εμφανής η μειωμένη αντίσταση στην «λογική» της εικόνας και των αριθμών. Τώρα πια θεωρείται φυσικό να κατασκευάζουμε και βιβλία. Και νομίζω ότι δεν υπερβάλλω όταν επισημαίνω ότι τα τελευταία χρόνια δεκάδες βιβλία «φτιάχτηκαν» στην προσπάθεια του ανταγωνισμού και της νεοπλουτίστικης άποψης κάποιων συγγραφέων και εκδοτών που έχουν μπερδέψει την κυκλοφορία των ιδεών με την κυκλοφορία των επιταγών και στοχεύουν μέσω της συσσώρευσης χάρτινων «φερέτρων» να μονοπωλήσουν το βιβλίο στην Ελλάδα.

Μα θα αντιτάξει κανείς: Όλα τα κακά συμβαίνουν σε αυτόν τον τόπο; Προφανώς όχι. Φαινόμενα αντίστοιχα προηγήθηκαν και στην Βόρεια Ευρώπη και Αμερική, που πολλοί έχουν ως αποκλειστικό πρότυπο. Η επικράτηση όμως των μεγάλων εκδοτικών συγκροτημάτων δεν είχε ως αποτέλεσμα το «τέλος της ιστορίας», ούτε όπως κάποιοι αφελώς φαντάζονται, εξαφάνισε την υπόλοιπη εκδοτική πανίδα και χλωρίδα, τμήματα της οποίας πέρασαν στην «Αντίσταση», ανοίγοντας ένα παρατεταμένο ιδεολογικοπολιτικό αντάρτικο, σχηματίζοντας θύλακες συνειδητών αναγνωστών, που εν τοις πράγμασι «συμμετέχουν στον αγώνα», ενισχύοντας τις εκδοτικές εκείνες εστίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το βιβλίο ως κατεξοχήν διαρκές πολιτισμικό αγαθό.

Ίσως εδώ, πρέπει να κάνω κάτι σαφές. Η κριτική μου στην «συγκέντρωση και συγκεντροποίηση», δεν αποτελεί συνηγορία υπέρ του ελάσσονος και κατ’ επέκτασιν «καταγγελία» του μείζονος. Δεν υποστήριξα ποτέ εξιδανικευμένες απόψεις επιστροφής στην «αρχική συγγραφική-εκδοτική αθωότητα», πολλώ μάλλον στάθηκα πάντα κριτικός στην απαράδεκτη τσαπατσουλιά και προχειρότητα πολλών «αθώων μικροβιοτεχνών».

Αυτό όμως ποτέ δεν το μπέρδεψα με αυτόν που ήταν ο κύριος και κατεξοχήν εχθρός των ιδεών και του βιβλίου, δηλαδή το πελατειακό κράτος, συνισταμένη των αγράμματων ή ημιμαθών αριστεροδεξιών συντεχνιών, και το ολιγοπώλιο των μεγαλοεκδοτών, πρόθυμων διαχρονικά στην σταυροφορία «να κάνουν τσιμέντο» όλον τον εκδοτικό χώρο, γεμίζοντάς τον με χάρτινα «φέρετρα».

Διερωτώμαι αν σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα υπάρχει εκπαιδευτικός-πολιτισμικός μηχανισμός με τέτοιο βαθμό αναλγησίας απέναντι στο κομβικότερο στοιχείο υπάρξεως ενός λαού, ενός έθνους την γλώσσα, την παιδεία, τον πολιτισμό του.

To πρόβλημα λοιπόν έγκειται στο να κατανοήσουμε σήμερα τα όρια δράσης του σύγχρονου εκδοτικού «χόμο καταφέρτζικους». Ιδιαίτερα μάλιστα όταν αυτό αφορά στον ίδιο τον πολιτισμό μας. Πιο απλά: Με βάση τα «στατιστικά» δεδομένα θα υποκλιθούμε στην λογική των αριθμών ή με το συνεπαγόμενο κόστος θα αντιτάξουμε την λογική του ποιος-ποιον, την λογική της ποιότητας, αφού πάντα η ποιότητα ήταν, είναι και θα είναι το τελικό κριτήριο για την αξία ενός έργου;

Είναι, άραγε, διερωτώμαι ένδειξη πολιτισμικής αναβάθμισης η κυριαρχία μιας κατηγορίας πολυπολιτισμικών ασπόνδυλων, (μεγάλο τμήμα των  οποίων είναι μεταλλαγμένοι αριστεροί), θιασωτών του «ιμπεριαλισμού των δικαιωμάτων» και της υπό νεοταξική επικυριαρχία παγκοσμιοποιήσεως; Γεγονός παραμένει, ότι η κατηγορία αυτή ισχυρά δικτυωμένη σε πανευρωπαική κλίμακα, προσπαθεί συστηματικά να επιβεβαιώσει τις θεωρίες για το «τέλος της ιστορίας», προωθώντας με κάθε μέσο την πολιτική εκείνη που οδηγεί στην απάλειψη των ταυτοτικών-πυρηνικών στοιχείων κάθε εθνικού πολιτισμού.

Η ανεπάρκειά της στο να μπορεί με αντικειμενικότητα και νηφαλιότητα να προσεγγίσει την κάθε συγκεκριμένη εθνική πραγματικότητα αποτυπώνεται χαρακτηριστικά και στο ότι συνειδητά κλείνει τα μάτια ή – στην καλύτερη περίπτωση – αγνοεί το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η δύναμη κάθε μεγάλου έργου, είτε λογοτεχνικό, είτε φιλολογικό, είτε πολιτικό είναι αυτό, είναι ότι στηρίζεται σε μιαν ισχυρή εθνική βάση – αφετηρία.

Γιατί αυτό που φαντάζει και στηλιτεύεται ως εθνικιστικό από τους μικροευρωπαίους επαρχιώτες μας, ήταν απόλυτα φυσικό για μια διάνοια σαν αυτή του Φρειδερίκου Ένγκελς, που μιλώντας λ.χ. για τον Ερρίκο Ίψεν, τον μεγάλο Νορβηγό και Ευρωπαίο συγγραφέα, επεσήμανε με εξαιρετική διαύγεια πως ο Ίψεν έγινε μεγάλος συγγραφέας, όχι παρά την επαρχιακή του γενέτειρα, όχι παρά την μικρή του χώρα, αλλά εξαιτίας αυτής.

Λάθος, λοιπόν, έχουν καταλάβει οι ψοφοδεείς αριστεροδεξιοί λογοτεχνικοί μας φωστήρες, που κρατούν σιωπή ιχθύος για το κράτος του ζόφου, της υπό την μπότα των μνημονίων Ελλάδας, ότι δια της εξαφανίσεως της ιθαγένειας και των ιδιαίτερων ταυτοτικών στοιχείων που συγκροτούν τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά κάθε εθνικής λογοτεχνίας (βαθύτερης έκφρασης της ψυχής ενός έθνους, ενός λαού), θα γίνουμε πολίτες του κόσμου.

Είναι, διερωτώμαι, ένδειξη πολιτισμικής αναβάθμισης ο «εξορθολογισμός» του βιβλίου δια της εξαφανίσεως των μικρών εκδοτικών οίκων και της μετατροπής ακόμα και άξιων συγγραφέων σε μαζικούς παραγωγούς τυποποιημένων έργων; Τι άραγε επιδιώκουμε εν τέλει; Την φαστφουντοποίηση και του βιβλίου, ενός «πνευματικού εδέσματος» με κατεξοχήν απαιτήσεις γευσιγνωσίας;

Μήπως ήρθε η ώρα να αλλάξουμε τρόπο πνευματικής διατροφής;

Όλοι όσοι επιζητούν την επικράτηση μιας διαφορετικής λογικής στο τι τρώμε, οφείλουν να γνωρίζουν ότι ο συλλογισμός τους είναι ανεπαρκής, αν δεν θέσουν αφετηριακά το ζήτημα και στο τι διαβάζουμε.

Η ανακύκλωση σκουπιδιών είναι, ως απεδείχθη, χρήσιμη στην οικονομικοκοινωνική σφαίρα, παράγοντας νέα προϊόντα. Η ανακύκλωση σκουπιδιών όμως στις ιδέες παράγει μόνον σκουπίδια.

Περιπέτεια ή επιστροφή αρ. 2: Ποιητική Συλλογή του Λουκά Αξελού (Στοχαστής 1981)

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΡ. 2

Θάναι μια στιγμή·
μια ακάλυπτη ώρα
γιομάτη χλωροφύλλη και φως
που θε ναρθώ,
ωραίος στο άσπρο άτι,
ή και, χωρίς παράτες,
στο παλιό τριμένο σακκάκι μου
να σου θυμίσω
μια παλιά μου επιστροφή.

Έτσι καθώς με λυμένα μαλλιά
θα μπαίνεις στον κήπο,
θάναι μια γεύση από πεύκο
η κίνηση της χαράς·
θάναι η ώρα που θ' ανήκουμε
στο χελιδόνι, την άνοιξη, το χαμόγελο
κι όλα τα σερνάμενα βαγόνια
του τραίνου της επιστροφής.

ΕΝΟΧΗ

Έτσι και λίγα σύννεφα φανούν
φυσάει μέσα μας λεπτό αεράκι
και μένουμε όρθιοι στο ξέφωτο
την ώρα που λυγάει ο καλαμιώνας.
Γδυνόμαστε αργά-αργά
πετώντας τ' αθώα μικρά μας κρίματα
σαυτόν που περιμένει.
Ύστερα σκύβουμε το κεφάλι
Κι ελπίζουμε στη βροχή που τα ξεπλένει όλα.

ΠΥΡΑΚΤΩΜΕΝΗ ΣΑΝ ΤΟ ΣΙΔΕΡΟ

Φορές φορές σε σκέφτομαι.
Άλλοτε μες το παρελθόν
κι άλλοτε μες το μέλλον.
Πάντοτε όμως
-έτσι ή αλλιώς-
ζωντανή και γενναία
σαν τότε που πολέμαγες τη γάγγραινα,
πυρακτωμένη σαν το σίδερο
που μόλις βγαίνει απ΄ τη φωτιά.

ΕΝΑ ΠΑΘΟΣ / Αξελός Λουκάς

Ι

Αυτή την ζωή ένα πάθος 

την τράβηξε κοντά μας.

ΙΙ

Σ΄ αυτή την ζωή ένα πάθος

μας τράβηξε κοντά της. 

Αθήνα Δεκέμβριος 1970

ΓΥΜΝΑ ΚΛΑΔΙΑ / Αξελός Λουκάς

ΣΤΗΝ ΛΕΜΟΝΙΑ κάθομαι από κάτω.
Στα φύλλα της κρέμονται πουλιά.
Φυσά ο αγέρας
κι οι πόθοι φεύγουν τρομαγμένοι.
Κοιτώ την λεμονιά, 
κοιτώ τον εαυτό μου
και με τρώει η έγνοια τους.

Ν. Μάκρη, Οκτώβριος 1980

Ποιητική Συλλογή: Ταξίδι στη Νύχτα

Λουκάς Αξελός (βιογραφία)

Ο Λουκάς Αξελός γεννήθηκε στην Αθήνα. Αποφοίτησε από την Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από πολύ νωρίς ασχολήθηκε με τα γράμματα και το βιβλίο και διευθύνει από την ίδρυσή τους τις εκδόσεις "Στοχαστής" (1969) και το περιοδικό "Τετράδια Πολιτικού Διαλόγου Έρευνας και Κριτικής" (1980)· Επιμελήθηκε, σχολίασε και προλόγισε αρκετά βιβλία Ελλήνων και ξένων συγγραφέων. 

πηγη:  http://www.biblionet.gr


Ποιητικές συλλογές:

• Περιπέτεια ή επιστροφή αρ. 2 (Στοχαστής 1981)
• Ταξίδι στη νύχτα (Στοχαστής 1986)
• Σκοτεινό πέρασμα (Στοχαστής 2000)
• Τελευταία πατρίδα (2013)

Ας ειπωθεί εκ νέου / Λουκάς Αξελός

Μάτια πράσινα^.

ομορφιά σκοτεινή,

ψευδαίσθηση βυθού

που σε ρουφά ολόκληρο

στα μυστικά της βάθη.

Ας ειπωθεί εκ νέου^.

η έλευσή της δεν είναι υπόθεση απλή^.

σβήνει

και επανέρχεται αιφνιδίως

χωρίς να καταβάλλει εγγυήσεις

για την απώλεια του τιμήματος.

Αναγκαίο – επιτέλους –

είναι να μάθεις

ότι δεν υπάρχουν αθώα ψέματα^.

ότι η κόλαση είναι μέσα σου

και σε καλεί να την υπηρετήσεις.

  Ν. Μάκρη, Μάρτιος 2012

Λουκάς Αξελός: Έξι Ποιήματα

Περί των πράξεων ή παραλείψεων των ωραίων Γυναικών

Στο χλομό φως του απογεύματος

αυτές οι γυναίκες που διασχίζουν την πλατεία

μοιάζουν με άλμπατρος

που πλανάρουν στην μέση του ουρανού.

Χαμένες στην ανοιξιάτικη αχλύ

μετατρέπονται σε σύννεφα απόλυτης περιπέτειας^.

σε όνειρα λευκά που πέρασαν τρέχοντας

πάνω σε φτερωτά πατίνια.

Η νύχτα τελειώνει την αυγή

και εμείς, πια, γνωρίζουμε τι σημαίνουν

τα σύννεφα και η Συννεφιασμένη Κυριακή.

Όμως ας είμαστε ειλικρινείς.

Για τις πράξεις ή παραλείψεις των ωραίων Γυναικών,

για το κόστος της προδοσίας,

οι γνώσεις μας είναι εμφανώς

περιορισμένες έως ελάχιστες.

Ερώτημα βασανιστικό

που μας ταλάνισε, βέβαια, πολύ

και που ούτε και στο ποίημα αυτό,

ως φαίνεται,

θα βρει την απάντησή του.

            Ν. Μάκρη, Απρίλιος 2015

 **

Ας ειπωθεί εκ νέου

Μάτια πράσινα^.

ομορφιά σκοτεινή,

ψευδαίσθηση βυθού

που σε ρουφά ολόκληρο

στα μυστικά της βάθη.

Ας ειπωθεί εκ νέου^.

η έλευσή της δεν είναι υπόθεση απλή^.

σβήνει

και επανέρχεται αιφνιδίως

χωρίς να καταβάλλει εγγυήσεις

για την απώλεια του τιμήματος.

Αναγκαίο – επιτέλους –

είναι να μάθεις

ότι δεν υπάρχουν αθώα ψέματα^.

ότι η κόλαση είναι μέσα σου

και σε καλεί να την υπηρετήσεις.

  Ν. Μάκρη, Μάρτιος 2012

 ***

Το άλλο πρόσωπο της ζωής

Πιάνω ξανά το νήμα^.

ο ήλιος με χτυπά στο πρόσωπο.

Τώρα επιστρέφω.

Ένα ελαφρύ αεράκι

παίρνει την φούστα σου

ελευθερώνοντας το πυκνό δάσος.

Η παρουσία σου δεν είναι

το άλλο πρόσωπο της ζωής;

Με κοιτάς ειρωνικά γελώντας

και σκέφτομαι πως μέσα σου

φυτρώνει ένα δέντρο

με άγνωστους καρπούς

που κανείς δεν δοκίμασε

για να τους περιγράψει.

  Ν. Μάκρη, Αύγουστος 2013

 ****

Απόρριψη εξηγήσεων

Η λέξη σ’ αγαπώ

επιδέχεται πολλές ερμηνείες.

Το βέβαιο είναι η αποστροφή της

στον ορθό λόγο ή

το να καταστεί μέρος

ατέλειωτων διαπραγματεύσεων

με τίμημα τον συμβιβασμό ή την αντιπαροχή.

Η λέξη σ’ αγαπώ

ταυτίζεται με τον κεραυνό

που πέφτει απροειδοποίητα,

χωρίς ενοχές

ή την ανάγκη απολογίας

για τον λόγο

που προκάλεσε

το θανατηφόρο ξέσπασμά του.

Κωνσταντίνοι, Απρίλιος 2012

 *****

Όλα κάποτε

Όλα κάποτε,

ακόμα και τα καύσιμα της αγάπης^.

όλα, τέλος πάντων,

τελειώνουν.

Σαν τα καράβια που βυθίζονται

χωρίς να αισθάνονται την ανάγκη

να δικιολογηθούν

που άφησαν ημιτελή

την ρότα προορισμού τους.

          Ν. Μάκρη, Αύγουστος 2013

 ******

Το σθένος των λέξεων

Πάντα η δεύτερη ανάγνωση

περικλείει εκπλήξεις.

Πάντα το δίλημμα περί την ερμηνεία

προβάλλει αντιφατικό.

Είναι καλό το να δραπετεύει κάποιος;

Προφανώς εξαρτάται^.

ιδίως όταν δραπετεύει

από τις απόψεις του.     

Όμως ένας έγκλειστος, απαγορευμένος στίχος

έχει καθήκον

να δραπετεύει από την φυλακή του^.

να υπερβεί την φόρμα

και τις πολλαπλές συμβάσεις

της έγκριτης ποίησης.

Ο αδίκως κρατούμενος στίχος

οφείλει εκ νέου να πει

πως η Μασσαλιώτιδα είναι ξανά στην Βαστίλη^.

πως ο Θούριος ξαναμπήκε στα στενά.

πως ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν        έχει σιγήσει^.

πως το σθένος των λέξεων

παραμένει παρόν.

Ν. Μάκρη, Σεπτέμβριος 2015

Βιογραφικό του Ποιητή: 

http://www.biblionet.gr/author/3110/

%CE%9B%CE%BF%CF%85%CE%BA%CE%AC%CF%82_%CE%

91%CE%BE%CE%B5%CE%BB%CF%8C%CF%82