Τρίτη 31 Αυγούστου 2010

Τα τρία «Δεκατετράστιχα της Πολιτιστικής»

Τα ονομάζω έτσι σαν φόρο τιμής στο αριστερό πολιτιστικό περιοδικό Πολιτιστική του αείμνηστου Αντώνη Στεμνή.



Πρόκειται για τρία δεκατετράστιχα ποιήματα που δημοσίευσε ο Βάρναλης στο περιοδικό «Λόγος» το 1917 και που δεν τα συμπεριέλαβε ο ποιητής σε βιβλίο του, ούτε περιλαμβάνονται στα ποιήματα που δημοσίευσαν οι Αργυρίου και Σαββίδης στο περιοδικό Ηριδανός το 1975. Τα βρήκε ο Μ.Μ.Παπαϊωάννου και τα δημοσίευσε στο 2ο τεύχος του περιοδικού Πολιτιστική το 1984. Δεν νομίζω να έχουν συμπεριληφθεί σε βιβλίο, αν και την Πιερροτίνα τη συμπεριέλαβε ο Βασίλης Βασιλικός στην ανθολογία του «Λύρα ελληνική».







Πιερροτίνα



Στη φαντασία μου μέσα έχουνε μείνει

τ’ αγκώνα σου όλο μέλι τα λακκάκια

και κακό, που έκαμναν, δίχως κάκια

τα χείλια σου βαμμένα με καρμίνι.



Κι ακόμη τα χρυσά σου κουδουνάκια

σαν καναρίνι αχούν, και μ’ αξιωσύνη

στον κούκο σου ψηλά λυγάει και κλίνει

το φτερό του κοκόρου όλο κανάκια.



Κι ανθίζει το πηγούνι σου, χιονάτο

τριαντάφυλλο στη μάσκα σου από κάτω

και βαθειά μου κυλάει, καθώς εκύλα



τότε με το βοριά, ω Πιερροτίνα,

το φύσημα και με την πρώτη αχτίνα,

του ηλιού, της απιστιάς σου η φαρμακίλα.





Σερενάτα



Σ’ ευωδερά απλωμένοι χαμομήλια,

σε μαλακές μολόχες με την πλάτη,

στα γαλανά εκοιτάζαμε τα πλάτη

σε λαγαρό φεγγάρι. Εσύ με χείλια,



σφιγμέν’ από τον πόνο, τα δαχτύλια

τ’ αγγελικά στη βρύση τη γεμάτη

του βιολιού σου βυθίζοντας, το μάτι

με δάκρυα μας εράντιζες. Στη γρίλλια



οπίσω τη μαντεύαμε να μένει

αρώματα θερμά περιζωμένη

κ’ η ψυχή μας, σα μαύρο κυπαρίσσι



όντας βυθάει ο ήλιος δοξασμένα,

εγέμιζε πουλάκια φοβισμένα

και του βιολιού σου εμάτωνεν η βρύση.







Φαντασία

Της φαντασίας το πέλαο στα κλεισμένα

λάμπει τα μάτια μου: έρωτες καβάλα

σε δερφίνια, χαρούμενη φευγάλα

σημαδεύουν πανιά, ζωγραφισμένα



με φτερωτά θεριά, όνειρα μεγάλα

κυνηγούν· ο Αλφειός ερωτεμένα

κι άβροχα τα νερά του σε ανθισμένα

ακρογιάλια κυλάει μέλι και γάλα,



για την πηγή, που μύρεται ασημένια·

του ιδανικού οι σειρήνες το μοιραίο

τραγούδι τους σε βράχη διαμαντένια



σκορπάν και συ κρεμιέσαι με τ’ ωραίο

γέλιο και με τ’ αγγελινό σου σχήμα

λαμποκοπώντας, όνειρο στο κύμα.


ΑΠΌ SARANTAKOS.GR

Άι-Στράτης 1935

Αφού μας εσκοτώναν με το ζόρι

στα μακελειά τους χρόνια οι μπαζαδόροι

κι αφού μας εσκοτώνανε πιο φίνα

στα χρόνια της ειρήνης με την πείνα,



αφού μας εσκοτώναν έτσι, αιώνες

οι μασκαράδες κι οι απατεώνες,

του γδικιωμού, συντρόφοι, η ώρα φτάνει.

Αρπάχτε το σφυρί και το δρεπάνι!



Τελειώσανε τα λόγια και τ’ αστεία.

Ολούθε τρίζει η σάπια πολιτεία,

κάνει νερά και γέρνει το καράβι.

Δεν το σώζουν των φασιστών οι μπράβοι.



Εμπρός, παιδιά, με τα γερά μας μπράτσα

των ληστών να σαρώσουμε τη ράτσα.

Απ' τα μπουντρούμια και την εξορία

η νέα του Κόσμου ξεκινά Ιστορία.

Δευτέρα 23 Αυγούστου 2010

Bρυκόλακες αλαλάζοντες

Bρυκόλακες αλαλάζοντες και σιδηροπαγείς αύραι μού έφεραν χτες, περί το μεσονύκτιον, μεσουρανούντος του ηλίου της δικαιοσύνης, το μήνυμα του Nτάντε Γκαμπριέλ Pοσσέτη, του Isidore Ducasse και του Παναγή του Kουταλιανού. H πίκρα μου στάθηκε μεγάλη ! Mέχρι της στιγμής εκείνης επίστευα εις τα προφητικά οράματα των τορναδόρων, πρόσμενα τους χρησμούς των αλλοφρόνων ιππέων, προσδοκούσα τας μεταφυσικάς επεμβάσεις των αγαλμάτων.

Mε γαλήνευε η ιδέα του πτώματός μου. H μόνη μου χαρά ήτανε οι πλόκαμοι των μαλλιών της. Έσκυβα ευλαβικά και φιλούσα την άκρια των δακτύλων της. Παιδί ακόμα, στην δύσιν του ηλίου, έτρεχα ωσάν τρελλός να προφτάσω να κλέψω, πριν νυχτώση, τα λησμονημένα σκιάχτρα μέσ' απ' τα χωράφια.

Kαι όμως την έχασα, μπορώ να πω μέσ' απ' τα χέρια μου, ωσάν να μην ήταν ποτές παρά ένα απατηλόν όραμα, παρά ένα κοινότατο σφυρί. Στη θέση της βρέθηκε μονάχα ένας καθρέπτης. Kι' όταν έσκυψα να δω μέσα σ' αυτόν τον καθρέφτη, δεν είδ' άλλο τίποτες παρά μόνο δύο μικρά λιθάρια : το ένα ελέγετο Πολυξένη, και το άλλο, Πολυξένη επίσης.

Εγγονόπουλος Νίκος, 1977

Τι γυρεύω εγώ σ' αυτές τις νύχτες

Τι γυρεύω εγώ σ' αυτές τις νύχτες
οδεύοντας σε λασπωμένες ερημιές
μ' ένα απαίσιο συνάχι και το παπούτσι να με χτυπάει
και το φεγγάρι να μη λέει να κρυφτεί
κι η νύχτα να με σφίγγει απ' το λαιμό σαν τοκογλύφος -
τι γυρεύω εγώ σ' αυτές τις νύχτες;

Τι γυρεύω εγώ σ' αυτούς τους δρόμους
που άγρια τους φορολογεί η νύχτα;
Ελεεινά υποκείμενα δυναστεύουν τις γειτονιές,
γεμίσαν καθάρματα τα ξεροπόταμα,
σπίτια που είδαν πολλούς ξυλοδαρμούς -
τι γυρεύω εγώ σ' αυτούς τους δρόμους;

Γυρεύω να επενδύσω την καρδιά μου
δεν τα αντέχω πια αυτά τα βλέμματα,
στοιβάχτηκαν πολλά παράπονα στα μάτια μου,
τα χαμόγελά μου πικρίζουν,
το πρόσωπό μου έγινε ολοκαύτωμα -
γυρεύω να επενδύσω την καρδιά μου.


Παρασκευή 20 Αυγούστου 2010

«στου πικραμένου την αυλή».

Ο μυστικός διάλογος των ποιητών:
Ο Μάνος Ελευθερίου γράφει «στου πικραμένου την αυλή». Ο Οδυσσέας Ελύτης μεταφράζοντας Λόρκα (βλέπε βίντεο Αρλέτα- του πικραμένου http://www.youtube.com/watch?v=y9caTi... ) χρησιμοποιεί πάλι «στου πικραμένου την αυλή». Το 1943 ο Νίκος Γκάτσος στο ποίημα του Αμοργός έχει αφιερώσει ολόκληρο κομμάτι «στου πικραμένου την αυλή» :
"Στου πικραμένου την αυλή βγαίνει χορτάρι μαύρο
Mόνο ένα βράδυ του Mαγιού πέρασε ένας αγέρας
Ένα περπάτημα ελαφρύ σα σκίρτημα του κάμπου
Ένα φιλί της θάλασσας της αφροστολισμένης.
Kι αν θα διψάσεις για νερό θα στίψουμε ένα σύννεφο
Kι αν θα πεινάσεις για ψωμί θα σφάξουμε ένα αηδόνι"
Τους τελευταίους στίχους μελοποιεί ο Χατζιδάκις στο "ήταν του Μάι το πρόσωπο" http://www.youtube.com/watch?v=gjjOFj... Ένα αέναος διάλογος ποιητών και συνθετών. H αιώνια τέχνη που ξεκινάει από πολύ παλιά. Ένα από τα μοιρολόγια του λαού μας λέει
«Στου πικραμένου την αυλή ήλιος δεν ανατέλλει,
μον' είναι πάντα συννεφιά και βασιλεύει αντάρα,»

Στου πικραμένου την αυλή (Νύχτα Θανάτου 1974)
Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Αντώνης Καλογιάννης
Φωτογραφίες: Ρινέττα Βαλσάμου ,από το «Ψυχοθεραπευτήριο» της Λέρου (http://www.fotoart.gr/gallery/valsamou/index.htm)

Στου πικραμένου την αυλή βγαίνει ξερό χορτάρι
δεν έχει δέντρο και πουλί τον πόνο του να πάρει.

Κι αυτά τα δάκρυα τα καυτά δεν ξέρεις για που πάνε
για όσους θά 'ρθουν ή γι' αυτούς που πίσω δεν γυρνάνε.

Μες στο παλιό το σπιτικό που έχουν όλοι φύγει
ο θάνατος το μυστικό σιγά-σιγά τυλίγει.



"όσους δεν πήρε η μοναξιά"

Γρηγόρης Μπιθικώτσης (Οκτώβρης ΄78)
"Όσους δεν πήρε η μοναξιά"




Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Αντώνης Καλογιάννης (Νύχτα Θανάτου - 1974)

Όσους δεν πήρε η μοναξιά
τους έχει πάρει ο θάνατος
κι είχαν τα λόγια τους πουλιά
να κελαηδούν στην πόρτα μου.

Όσους δεν πήρε ο ποταμός
τους πρόδωσαν τα όνειρα
νύχτα τους πήρε και καπνός
και μας φιλούν στον ύπνο μας.

είχα φυτέψει μια καρδιά"

Είχα φυτέψει μια καρδιά"
Στίχοι: Νίκος Γκάτσος
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης (Αρχιπέλαγος - 1959 & 1976 - 45άρια - 1960)
Μπουζούκι: Μανώλης Χιώτης
Άλλες ερμηνείες: Δήμητρα Γαλάνη || Γιώργος Μούτσιος

Με τ'αστεράκι της αυγής
στο παραθύρι σου σα βγεις
κι αν δεις καράβι του νοτιά
να ΄ρχεται από την ξενιτιά
στείλε με τ'άσπρα σου πουλιά
γλυκά φιλιά

Με τ'αστεράκι της αυγής
στο παραθύρι σου σα βγεις
κι αν δεις καράβι του νοτιά
να 'ρχεται από την ξενιτιά
στείλε με τ'άσπρα σου πουλιά
χίλια γλυκά φιλιά

Είχα φυτέψει μια καρδιά
στου χωρισμού την αμμουδιά
μα τώρα που ‘ρθα να σε βρω
με δαχτύλίδι και σταυρό
γίνε το φως μου και του κόσμου η ξαστεριά
κι απ'το παλιό μας το κρασί
δώσ'μου να πιω και πιες κι εσύ
να μείνω αγάπη μου για πάντα στην πικρή στεριά


" ΧΕΛΙΔΟΝΙ ΣΕ ΚΛΟΥΒΙ "

ΣΕ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΚΑΙ ΣΤΙΧΟΙ ΝΙΚΟΥ ΓΚΑΤΣΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ " ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ " ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ ΤΟ 1969. ΕΝΟΡΧΗΣΤΡΩΣΗ ΔΗΜΟΣ ΜΟΥΤΣΗΣ.

" ΤΙ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ Ο ΚΥΡ ΦΩΤΗΣ "

ΣΕ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΚΑΙ ΣΤΙΧΟΙ ΝΙΚΟΥ ΓΚΑΤΣΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ " ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ " ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ ΤΟ 1969. ΕΝΟΡΧΗΣΤΡΩΣΗ ΔΗΜΟΣ ΜΟΥΤΣΗΣ

Σκοπός μας είναι η δημιουργία μιας Ανθολογίας Ποιημάτων από το σύνολο των Ελλήνων Ποιητών- Ποιητριών αλλά και ορισμένων ξένων, καθώς επίσης και κειμένων που έχουν κεντρίσει το ενδιαφέρον μας. Πιθανόν ορισμένοι ποιητές και ποιήτριες να μην έχουν συμπεριληφθεί. Αυτό δεν αποτελεί εσκεμμένη ενέργεια του διαχειριστή του Ιστολογίου αλλά είναι τυχαίο γεγονός. Όσοι δημιουργοί επιθυμούν, μπορούν να αποστέλλουν τα ποιήματά τους

στο e-mail : dimitriosgogas2991964@yahoo.com προκειμένου να αναρτηθούν στο Ιστολόγιο.

Θα θέλαμε να τονίσουμε ότι σεβόμαστε πλήρως τα πνευματικά δικαιώματα του κάθε δημιουργού, ποιητή και ποιήτριας και επισημαίνουμε πως όποιος δεν επιθυμεί την ανάρτηση των ποιημάτων του ή κειμένων στο παρόν Ιστολόγιο, μπορεί να μας αποστείλει σχετικό μήνυμα και τα γραπτά θα διαγραφούν.

Τέλος υπογράφουμε ρητά ότι το παρόν Ιστολόγιο δεν είναι κερδοσκοπικό και πως δεν η ανάρτηση οποιουδήποτε κειμένου, ποιήματος κτλ γίνεται με μοναδικό στόχο την προβολή της ποίησης και την γνωριμία όλων όσων ασχολούνται με αυτή, με το ευρύτερο κοινό του διαδικτύου.